Vào lúc nửa đêm về sáng một ngày cuối tháng 5, chúng tôi chạy xe gắn máy hướng Hạ Long - Đông Triều đến địa phận phường Nam Khê (TX Uông Bí) gặp một xe ô tô chạy ngược chiều sặc “mùi lợn” mới biết dân chuyên buôn lợn thực chịu khó thức khuya dậy sớm.
Kiểm tra giấy tờ chở lợn của 1 chủ phương tiện.
Đến chốt kiểm dịch lợn tai xanh tại trạm thu phí Km58 Kim Sơn (Đông Triều) trên quốc lộ 18 chúng tôi gặp 3 cán bộ đang “chốt” tại đây. Thiếu uý cảnh sát giao thông Lê Thành Chung và kiểm soát viên của Đội Quản lý thị trường số 7 (Đông Triều) Phạm Văn Tự còn rất trẻ, cả hai đều cùng 24 tuổi. Tự là dân Cẩm Phả đến công tác tại Đông Triều 2 năm nay. Người có thâm niên cao nhất là anh Nguyễn Đức Dũng 35 tuổi, là chẩn đoán viên bệnh động vật hiện công tác tại Trạm thú y Đông Triều. Trước kia anh Dũng làm bảo vệ tại Chi cục Thú y Quảng Ninh, thấy anh sáng dạ và có chí tiến thủ, cơ quan tạo thuận lợi cho anh vào học tại Trường Đại học Nông nghiệp I Hà Nội. Tốt nghiệp anh được cử về Đông Triều. Để đến chốt, anh Dũng phải đi khá sớm vì nhà ở bên huyện Kinh Môn (Hải Dương).
Quốc lộ 18A hướng về thị trường TP Hạ Long, TX Cẩm Phả khi chưa có dịch tai xanh ngày nào cũng nườm nượp xe chở lợn. Nay loại ô tô này ngày càng ít đi. Ngày 6-5-2010, UBND tỉnh có Quyết định số 1286/QĐ-UBND thành lập chốt kiểm dịch liên ngành (Quản lý thị trường - Công an - Thú y) tại cửa ngõ Đông Triều. Ngày 11-5 chốt đi vào hoạt động, đến hết ngày 24-5 đã kiểm dịch được 125 ô tô, ngày cao điểm 14, ngày thấp 6 xe. Thời gian đầu có ngày kiểm dịch từ 10 đến 14 xe sau giảm đi còn 6 đến 7 xe, mỗi phương tiện thường chở từ 25 đến 30 con lợn thịt. Trước kia một lượng khá lớn lợn được chuyển từ Hải Dương về Quảng Ninh, nay tỉnh này cũng đang bị dịch tai xanh nên cơ quan chuyên môn không còn cấp giấy kiểm dịch lợn cho dân nội tỉnh do đó người buôn lợn không dám chở lậu. Anh Dũng cho biết, huyện chỉ đạo xã Kim Sơn chuẩn bị sẵn đất và máy xúc đào hố tiêu huỷ lợn. Mỗi con lợn cần định mức 5 lít dầu hoả để đốt, tất nhiên tất cả các phí tổn này theo luật sẽ đổ xuống đầu “chủ lợn”. Vì thế dân buôn lợn chả dại gì chở lợn ốm hoặc xe chở lợn không đủ giấy tờ hợp lệ. Bởi vậy chốt Đông Triều chưa có trường hợp “đốt lợn” nào. Giấy tờ kiểm tra các phương tiện chở lợn hết sức khắt khe như giấy kiểm dịch lợn của nơi cấp và ngày cấp nên không bao giờ để xảy ra tình trạng dùng một giấy phép quay vòng để chở lợn nhiều ngày. Rồi kiểm tra giấy niêm phong xe chở lợn... Trước kia, mỗi ngày có khoảng trên chục xe chở lợn qua đây thì nay rút dần lại chỉ còn 3-4 xe.
Đã quen với công việc và quy luật chở lợn, mọi thành viên của chốt đều chủ động. Vào tầm hơn 9 giờ sáng, đã thành thói quen các xe chở lợn đến chốt kiểm dịch đều tấp vào đỗ sát lề đường. Việc kiểm tra được tiến hành nghiêm túc. Dương Văn Định, lái xe biển kiểm soát 99K-5197 không mang theo giấy kiểm dịch vì gửi 1 lái xe chở lợn đi sau nên bị ách lại, không thể vượt qua chốt, 20 phút sau, có đủ giấy tờ hợp lệ mới được lên đường. Đến chốt kiểm dịch, các xe chở lợn được làm đủ quy định: Phun thuốc khử trùng tiêu độc cho từng con lợn, đầu xe, thành và cả 4 bánh xe. Khi xong, các chủ phương tiện nộp lệ phí 30.000đ.
Cách làm nghiêm túc của chốt kiểm dịch Đông Triều sẽ góp phần tích cực ngăn chặn dịch tai xanh trên địa bàn tỉnh.
