Một nửa bị cáo kháng lại phán quyết của tòa

Sáng 4-11-2009, Tạ Văn Sanh (50 tuổi), trú tại phường Hà Phong (TP Hạ Long) mời Nguyễn Tài Dương (Đốc công phòng Bảo vệ quân sự, 32 tuổi, ở phường Hà Tu, TP Hạ Long), cùng Đỗ Ngọc Thành (31 tuổi, ở phường Hà Tu, TP Hạ Long, là Quản đốc vỉa 1) đi ăn trưa. Tại đây, Sanh đặt vấn đề với Thành để được lấy than tại vỉa 1 do Thành quản lý. Sau một hồi lưỡng lự, lại có thêm Dương kích vào “Ông không phải suy nghĩ, việc đã lo xong, ông đi vắng cứ giao cho cấp dưới làm, có gì xảy ra ông không phải chịu trách nhiệm”, nên Thành đã đồng ý và thoả thuận "bán" than cho Sanh với giá 200.000 đồng/tấn.

Thoả thuận xong, Thành tìm gặp Trương Tất Trình (47 tuổi), Trần Tất Bình (47 tuổi) và Đặng Đình Hoà (45 tuổi), Nguyễn Duy Kỳ (50 tuổi) đều là Phó quản đốc Công ty CP than Hà Tu), rồi tất cả cùng đến khai trường vỉa 1 Bù Lù để bàn bạc. Tại cuộc gặp, Thành nói: “Có đối tác vào vỉa 1 xúc than trong vòng 2 đến 3 ngày, họ đã xin ý kiến các cấp, khi nó đưa máy xúc vào anh em không được cản. Bán than xong sẽ có tiền chia cho tất cả”. Thấy mọi người đều nhất trí, Thành về phía vỉa 1 nói: “Cho họ xúc đến hòn đá to kia cho phù hợp với địa hình tự nhiên, xong họ sẽ hoàn nguyên lại". Biết chiều Thành đi công tác tại Đà Nẵng, sau khi họp bàn xong, Sanh đã “tự nguyện” cho Thành 3 triệu đồng. Rồi Sanh gặp Kiên (hiện chưa rõ lai lịch địa chỉ !?) để thông báo lại toàn bộ nội dung trước đó đã thống nhất với Thành.

Đúng như thoả thuận, từ đêm 4-11 đến 6-11-2009, Sanh đã hai lần đưa phương tiện vào khu vực công trường vỉa 1 Bù Lù, Công ty CP than Hà Tu (thuộc phường Hà Phong, TP Hạ Long) để xúc than.

Đêm 4-11, Trương Tất Trình đến gặp Tăng Văn Trong (48 tuổi) và Hoàng Văn Lâm (45 tuổi), đều là công nhân trực ca, chỉ thị: “Đêm nay có khách hàng vào lấy than, việc này có sự thống nhất của lãnh đạo rồi, các anh chỉ ở văn phòng…”

Khi các phương tiện khai thác vào khai trường, Trình nhắc nhở Trong và Lâm: “Đã có trên lo, không phải việc của các anh”. Trong đợt khai thác đầu tiên, các đối tượng đã chiếm đoạt 303 tấn than cám.

Sáng 5-11, Trương Tất Trình giao ca cho Đặng Đình Hoà, trong sổ bàn giao ca ghi: Tình hình bình thường, tài nguyên đảm bảo. Còn trong sổ bàn giao thiết bị văn phòng, vật tư của công trường cho người trực sau, Trong và Lâm ghi rõ: Trong ca sản xuất an toàn, vật tư thiết bị đầy đủ.

Chiều 5-11, cuộc đánh cắp than trong khai trường vỉa 1 Bù Lù lại diễn ra. Hôm đó, ca 2, 3 có Nguyễn Duy Kỳ cùng hai nhân viên là Nguyễn Thị Vân (41 tuổi) và Lê Văn Hoà (45 tuổi) trực ca. 2 nhân viên này phát hiện khai trường vỉa 1 Bù Lù có biểu hiện bị mất than nên đã quay ra hỏi Kỳ. Kỳ trả lời: “- Đây là việc của sếp, chúng mày không phải lo...”.

Tối cùng ngày, Nguyễn Văn Hiệp (56 tuổi), Phó phòng Bảo vệ nhận được tin báo công trường vỉa 1 có dấu hiệu bị trộm cắp than nên đã cùng Vũ Văn Thanh (1970) và hai nhân viên bảo vệ đến kiểm tra lập biên bản. Nhưng sau đó Hiệp lại không báo cáo với lãnh đạo Công ty và cơ quan chức năng để có biện pháp ngăn chặn. Các đối tượng trộm cắp vẫn ngang nhiên đưa phương tiện vào để khai thác đến tận 5h ngày 6-11. Mặc dù biết có sự thông đồng móc ngoặc để cho người ngoài vào lấy than, nhưng vì sợ lãnh đạo nên Nguyễn Thị Vân và Lê Văn Hoà đã không dám ngăn cản…

Sau vụ việc này, Công ty CP than Hà Tu đã sơ bộ xác định lượng than bị mất là 485 tấn (trị giá hơn 190 triệu đồng) và đã báo cáo Công an TP Hạ Long.

Phiên toà xét xử sơ thẩm vụ án diễn ra vào ngày 21-8-2010. Trong phiên xét xử này, HĐXX đã xem xét, đánh giá các chứng cứ của vụ án và đã tuyên phạt các bị cáo Đỗ Ngọc Thành, 60 tháng tù giam; Đặng Đình Hoà, Trương Tất Trình, Tạ Văn Sanh cùng mức phạt 48 tháng tù giam; Nguyễn Duy Kỳ và Tăng Văn Trong, 36 tháng tù giam; Trần Tất Bình chịu hình phạt 30 tháng tù giam; Hoàng Văn Lâm, 24 tháng tù giam; Nguyễn Tài Dương chịu hình phạt 30 tháng tù giam nhưng được hưởng án treo.

Các bị cáo Lê Văn Hòa và Nguyễn Thị Vân cùng chịu mức phạt 12 tháng tù giam vì phạm tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”, được hưởng án treo. Bị cáo Nguyễn Văn Hiệp và Vũ Văn Thanh cùng bị mức phạt 15 tháng tù vì phạm tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”; Tạ Văn Thắng, 15 tháng tù vì phạm tội “Tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có”, được hưởng án treo.

Không đồng ý với bản án sơ thẩm, một nửa số bị cáo đã làm đơn kháng cáo vì cho rằng bản án đối với mình quá nặng. Ngày 17-12-2010, TAND tỉnh Quảng Ninh đã mở phiên toà phúc thẩm đối với các bị cáo Tạ Văn Sanh, Trương Tất Trình, Nguyễn Duy Kỳ, Đặng Đình Hoà, Trần Tất Bình, Tăng Văn Trong và Hoàng Văn Lâm. Bị cáo Sanh vắng mặt tại phiên tòa phúc thẩm vì lý do bị ốm.  

Tại phiên toà phúc thẩm, các bị cáo đều cho rằng bản án sơ thẩm đối với mình là quá nặng. Hai bị cáo Trong và Lâm đều khẳng định họ chỉ làm theo chỉ đạo của Trình, hơn nữa, nhiệm vụ của hai bị cáo này chỉ là bảo vệ khu vực văn phòng nên không thể can thiệp vào các diễn biến ngoài khai trường. Các bị cáo này cho rằng họ không có sự bàn bạc nào với các đối tượng về việc cho phép người ngoài vào khai thác, cũng không được chia bất kỳ khoản tiền nào từ việc khai thác này.

Tại phiên toà phúc thẩm, bị cáo Trong đã hai lần đề nghị hoãn phiên toà vì lý do vắng mặt luật sư bào chữa cho bị cáo. Khi trả lời các câu hỏi của HĐXX, bị cáo Đặng Đình Hòa bị sốc.

Kết thúc phiên toà phúc thẩm, HĐXX quyết định giảm hình phạt cho bị cáo Trần Tất Bình xuống còn 24 tháng tù, các bị cáo còn lại vẫn giữ nguyên hình phạt như phiên toà sơ thẩm.

Trao đổi với PV Báo Quảng Ninh, Luật sư Phạm Tiến Mạnh, Trưởng Văn phòng luật sư Phạm Tiến Mạnh (Đoàn luật sư Quảng Ninh), bào chữa cho bị cáo Trong) cho biết: Nguyên nhân vắng mặt bào chữa cho bị cáo Trong tại phiên tòa phúc thẩm là vì Luật sư không nhận được giấy triệu tập đến phiên toà để bào chữa cho bị cáo. Theo luật sư Phạm Tiến Mạnh, căn cứ nội dung hồ sơ và lời khai của bị cáo Trong và bị cáo Trình, có thể khẳng định về mặt chủ quan bị cáo Trong không nhận thức được các “khách hàng” của lãnh đạo là ngay thẳng hay gian dối. Trong vụ án, bản thân Trong cũng chưa được hưởng lợi do vậy không thể khép bị cáo Trong vào tội “Tham ô tài sản”.

Luật sư Phạm Tiến Mạnh cũng cho biết, thân chủ tôi đã thống nhất đầu tuần tới sẽ gửi đơn khiếu nại đề nghị giám đốc thẩm vụ án, gửi Viện trưởng VKSND tối cao và Chánh án TAND tối cao.

Được biết, hai bị cáo Đặng Đình Hòa và Trương Tất Trình cũng nhờ luật sư bào chữa cho mình viết đơn khiếu nại đề nghị giám đốc thảm vụ án.

Phán quyết của tòa án đã được đưa ra, các bị cáo phạm tội phải chịu hình phạt thích đáng. Tuy nhiên, phía sau bản án, dư luận vẫn đặt ra một số vấn đề: Tại sao khai trường vỉa 1, Công ty CP than Hà Tu có 3 vọng gác bảo vệ mà ô tô, máy xúc bên ngoài vẫn vào được? Hiện Kiên (là chủ mưu trong toàn bộ vụ việc), các lái xe, người mua than vẫn chưa bắt được?