Đến nay thương cảng Vân Đồn đã qua 2 lần hội thảo, các nhà sử học, khảo cổ học, giáo sư, tiến sĩ đã có nhiều nghiên cứu xoay quanh phạm vi giá trị của thương cảng Vân Đồn ngót 7 thế kỷ tồn tại... Tuy nhiên, dù đã có nhiều cố gắng nhưng cho đến nay giới hạn phạm vi của thương cảng Vân Đồn như thế nào vẫn chưa kết luận. Ngoài ra, theo chúng tôi, ở thương cảng Vân Đồn còn rất nhiều vấn đề khác cũng chưa thực sự rõ ràng. Trước mắt, có 3 nhóm vấn đề cần được làm rõ.
Một là, từ xưa đến nay, các nhà khoa học, các giáo sư, tiến sĩ chỉ nói về định tính của hàng hoá trao đổi, mua bán. Nước ta xuất bạc, vàng, tiền đồng, trầm hương, sinh hương, trân châu, ngà voi v.v.. và nhập gấm, vóc, lụa, vải v.v.. nhưng số lượng xuất nhập là bao nhiêu thì không thấy ai đề cập. Theo chúng tôi, muốn đánh giá thương cảng có sầm uất thì vấn đề không chỉ liên quan đến số lượng hàng hoá buôn bán, trao đổi, không thể chỉ kể tên các mặt hàng để đánh giá một thương cảng, mà còn phải tính đến số lượng hàng hoá được trao đổi tại thương cảng. Một khía cạnh khác, hoạt động mua bán hàng hoá diễn ra từ thời gian nào? Có hay không việc buôn bán, có hay không việc trao đổi hàng ngang giá v.v.. tại thương cảng Vân Đồn. Đành rằng qua hoạt động khảo cổ đã khai quật được số lượng tiền của nhiều nước ở khu vực này nhưng có điều, những đồng tiền đó là để trao đổi hay để mua bán? Vì thời Lý, ta xuất cả “tiền đồng”... Rõ ràng đây là một đề tài cần thảo luận!
Hai là, ở Vân Đồn có mấy trang (trang trại), các trang ở Vân Đồn có bao nhiêu đội thuyền để chuyển tải hàng từ Vân Đồn về kinh đô và ngược lại? Qua 2 lần hội thảo, không thấy tác giả nào đề cập đến vấn đề này. Chúng tôi nghĩ đây là một việc rất thiết thực, bởi nó là niềm tự hào không những của Vân Đồn mà cả An Bang - Quảng Ninh nói chung.
Ba là, những con thuyền vận tải được đóng ở đâu? Nếu đóng ở Vân Đồn thì làng nghề này thuộc xã nào ngày nay? Đó là chưa nói tới các loại thuyền phục vụ chiến đấu trên sông Bạch Đằng năm 938, 981, 1288? Bộ địa chí của tỉnh có một chương viết về giao thông vận tải nhưng chủ yếu các tác giả chỉ đề cập thời hiện đại, lịch sử hoạt động giao thông còn sơ lược; thậm chí có những nội dung quan trọng không được nhắc đến....
Ngoài 3 nhóm vấn đề trên, trong thực tế còn nhiều nội dung khác cũng không kém phần quan trọng, rất đáng bàn; đó là đường đi của các đội thuyền vận tải từ Vân Đồn về kinh đô và ngược lại; khuôn viên các trang ở Vân Đồn; các lị sở của An Phủ Ti, của Sát Hải Sứv.v.. những công trình này được xây dựng ở đâu?
Có thể nói, xoay quanh thương cảng Vân Đồn còn rất nhiều điều cần làm rõ và có làm rõ được mới nâng cao vị thế và tác dụng của thương cảng trong 7 thế kỷ tồn tại và phát triển.
