Hôm qua, 13-12,ngày làm việc cuối cùng của kỳ họp thứ 9 HĐND tỉnh khoá XI, các đại biểu đã dành nhiều thời gian để chất vấn lãnh đạo các ngành, chức năng của tỉnh. Nội dung chất vấn vẫn là những vấn đề không mới, như vấn đề ô nhiễm môi trường, xây dựng cơ bản, đơn thư khiếu nại, tố cáo...
Dưới đây là ghi nhận của nhóm PV tại phiên họp.
Chủ tịch UBND tỉnh trực tiếp “đăng đàn” Trong phiên chất vấn và trả lời chất vấn sáng qua, đại biểu Lưu Xuân Khoa (Tổ Hạ Long) đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh Vũ Nguyên Nhiệm giải trình về tình hình khiếu kiện gia tăng. Trước khi trả lời chất vấn, Chủ tịch UBND tỉnh đã phát biểu một số vấn đề mà cử tri, đại biểu quan tâm. Ông cho rằng tốc độ tăng trưởng của tỉnh những năm qua khá ổn định, năm sau cao hơn năm trước và nó được thể hiện rõ nhất trong việc tăng thu nội địa. Năm 2006, thu nội địa của tỉnh đạt trên 3.000 tỷ đồng. Chủ tịch UBND tỉnh dự báo năm 2007, tỉnh sẽ gặp khó khăn hơn nhiều so với năm 2006. Đó là do tốc độ tăng trưởng của tỉnh tăng nhưng phụ thuộc nhiều vào sự tăng trưởng của ngành Than. Năm 2007, ngoài Nhà máy điện Uông Bí mở rộng, Nhà máy Xi măng Cẩm Phả, tỉnh ta không có sản phẩm mới nào. Phía Trung Quốc vẫn chưa cấp lại giấy thông hành cho khách du lịch sang Việt Nam qua cửa khẩu Móng Cái cũng gây khó khăn cho các hoạt động du lịch, thương mại của tỉnh ta. Bên cạnh đó là các nguy cơ về bệnh dịch đối với gia súc, gia cầm; giá cả có nguy cơ tiếp tục leo thang. Nhưng khó khăn lớn nhất là những tồn tại, yếu kém vốn có trong chỉ đạo điều hành của các cơ quan hành chính chắc chắn sẽ bộc lộ rõ hơn là khi chúng ta hội nhập. Chắc chắn thời gian tới, sự cạnh tranh sẽ diễn ra rất gay gắt, số doanh nghiệp phá sản sẽ tăng và phân hoá giầu nghèo sẽ diễn ra sâu sắc hơn nhiều. Nhưng hội nhập sẽ buộc ta phải thực hiện các cam kết theo hướng công khai, minh bạch hơn. Điều này sẽ có lợi cho người dân và doanh nghiệp. Về thực hiện nhiệm vụ năm 2007, Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh một số giải pháp chính là: Đẩy mạnh cải cách hành chính, tiếp tục giải quyết tốt hơn vấn đề ô nhiễm môi trường và huy động cả hệ thống chính trị vào việc giải quyết khiếu nại tố cáo. Cải cách hành chính là giải pháp được Chủ tịch UBND tỉnh coi là khâu đột phá để thúc đẩy kinh tế-xã hội phát triển. Cải cách hành chính ở tỉnh ta tuy đạt được một số kết quả bước đầu nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu. Đây là nguyên nhân chính khiến đầu tư xây dựng cơ bản đạt thấp, thu hút đầu tư kém trong năm qua. Nhiệm vụ quan trọng tiếp theo mà Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh và cũng là giải trình với đại biểu Lưu Xuân Khoa là phải huy động cả hệ thống chính trị vào giải quyết khiếu kiện. Thời gian qua, tình hình khiếu kiện gia tăng, có nhiều đoàn khiếu kiện vượt cấp, theo Chủ tịch UBND tỉnh có nhiều nguyên nhân. Về khách quan là do chính sách về đền bù, giải phóng mặt bằng phức tạp, thường xuyên thay đổi, nhưng các yếu tố chủ quan mới là nguyên nhân quan trọng. Trong việc thực hiện đền bù, giải phóng mặt bằng để triển khai các dự án, một số địa phương vận dụng chính sách chưa đúng, thậm chí còn sai; ở nhiều nơi làm việc này chưa được dân chủ, chưa công khai minh bạch. Một số địa phương buông lỏng công tác quản lý đất đai, để dân lấn chiếm bừa bãi dẫn đến tình hình rất phức tạp khi giải phóng mặt bằng. Các sở, ngành chưa sâu sát, kiên quyết, ở một số nơi, cấp uỷ, chính quyền chưa thực sự vào cuộc. Để giải quyết tốt khiếu kiện, cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và phải làm triệt để chứ không chỉ làm hết trách nhiệm. “Môi trường ở tỉnh ta không có điều gì phải thắc mắc...” (?!) Đó là ý kiến của đại biểu Lý Trường Thi (Tổ Vân Đồn) sau khi nghe Giám đốc Sở TN-MT Phùng Danh Đài giải trình về thực trạng tài nguyên môi trường của tỉnh và những giải pháp tăng cường quản lý, bảo vệ môi trường Quảng Ninh đến năm 2010. Trong đó đặc biệt nhấn mạnh đến 2 nội dung là: Phương án trồng lại rừng ngập mặn, trồng cây phủ xanh các sườn đồi, núi đã lấy để san lấp mặt bằng và kè chắn đất đá của các dự án kinh doanh hạ tầng ven biển. Theo đại biểu Lý Trường Thi, diện tích rừng ngập mặn trên địa bàn tỉnh chỉ trong một thời gian ngắn đã giảm xuống còn 51% trong khi đó việc trồng mới còn ít hơn cả diện tích chuyển đổi. Việc san lấp mặt bằng để lấy đất ở các khu vực ven sông, ven biển cũng bị vi phạm nghiêm trọng, vấn đề này đã được Đoàn kiểm tra giám sát của tỉnh kết luận và yêu cầu Sở TN-MT phải khắc phục trong quý IV năm 2005. Vậy đến thời điểm này đã khắc phục được chưa? Và liệu có khả năng khôi phục lại rừng ngập mặn không? Nếu khôi phục thì đến lúc nào sẽ hoàn thành? Đại biểu Lý Trường Thi nhấn mạnh: Với cương vị là Giám đốc Sở TN-MT, ông Phùng Danh Đài đã có giải pháp nào để tham gia với tỉnh?Giải trình những chất vấn của đại biểu Lý Trường Thi về vấn đề rừng ngập mặn, ông Phùng Danh Đài chỉ đưa những nội dung đã phản ánh ở báo cáo giải trình, ngoài ra không đề cập thêm. Đối với vấn đề san lấp mặt bằng lấn biển, Giám đốc Sở TN-MT Phùng Danh Đài nói:Sở đã xin ý kiến chỉ đạo của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh là không giao các diện tích đất mới ở phía biển cho các dự án mới thành lập và ngay khi có kiến nghị của HĐND tỉnh, Sở TN-MT đã tổ chức đi kiểm tra 3 lần ở TP Hạ Long và Cẩm Phả. Lần kiểm tra mới nhất là ngày 10-7-2006các chủ đầu tư đã kịp thời khắc phục tình trạng bồi lắng bằng bờ vây đá, cát, bao chắn phía ngoài... đồng thời đẩy nhanh tiến độ dự án. Sở còn tham mưu với tỉnh đề xuất đơn vị tư vấn có kinh nghiệm giúp tỉnh có giải pháp khắc phục tình trạng bồi lắng ở cửa biển, cửa sông. Tới đây sẽ báo cáo các phương án để tỉnh khắc phục tình trạng bồi lắng đối với các dự án trước đây đã triển khai thực hiện. Sau khi nghe giải trình của Giám đốc Sở TN-MT, đại biểu Lý Trường Thi tiếp tục hỏi rõ: Đồng chí đã tham mưu được dự án nào cho tỉnh chưa? Ông Phùng Danh Đài không đề cập đến trách nhiệm bản thân mà chỉ nói: “Đối với các dự án mà HĐND và Đoàn giám sát kiến nghị, Sở đã kiểm tra và thấy các dự án này đã thực hiện xong, người ta đã xong rồi thì không còn lý do gì để xử lý cả”. Tiếp tục chất vấn về vấn đề này, đại biểu Nguyễn Văn Quynh (Tổ TP Hạ Long) cho rằng việc san lấp đất đồi để lấy đất sử dụng đến nay chưa thể có phương án hoàn nguyên môi trường. Đại biểu Bùi Đình Tuấn (Tổ Hạ Long) có ý kiến: Cứ điểm mặt các chủ đầu tư dự án, thấy chưa có chủ đầu tư nào tôn trọng vấn đề bảo vệ môi trường. Nếu đứng trên cầu Bãi Cháy nhìn xuống sông Cửa Lục vào lúc thuỷ triều lên sẽ thấy rõ thảm cảnh của việc môi trường bị xâm hại, bây giờ chúng ta kiếm được 1.000 tỷ đồng từ việc san lấp mặt bằng thì sau này con cháu chúng ta sẽ mất hàng nghìn tỷ để giải quyết hậu quả. Không thể cứ để mãi tình trạng đổ để lấn biển hay xẻ núi để sử dụng, cần phải có giải pháp kiên quyết chứ?Giám đốc Sở TN-MT giải thích:Trước khi có Luật Đất đai năm 2003 và NĐ 80 của Chính phủ, thì không có quy định bắt buộc trước khi cấp phép dự án phải đánh giá tác động môi trường, nên chủ đầu tư không phải chịu trách nhiệm. Môi trường bị vi phạm hầu như là do các dự án đã được cấp trước đây. Từ khi có Luật Đất đai năm 2003 và NĐ 80 CP thì bắt buộc khi cấp dự án, các chủ đầu tư phải đánh giá tác động môi trường và có bản cam kết được các cơ quan có thẩm quyền phê duyệt thì mới được triển khai. Đại biểu Ngô Xuân Nhạc (Tổ Uông Bí) hỏi: Sau khi có kiến nghị của Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh về vấn đề này Sở đã làm gì? Chúng tôi đã tiến hành kiểm tra nhiều đợt, các dự án đầu tư đã được triển khai thì phải thực hiện nghiêm các quy định, các dự án chưa triển khai hoặc chưa đáp ứng được yêu cầu thì phải dừng ngay không được tiếp tục thực hiện nữa... Giải trình theo số liệu...không chính xác (?) Giám đốc Sở Kế hoạch - Đầu tư Bùi Văn Tiến đọc giải trình trước kỳ họp. Theo báo cáo, tổng khối lượng xây dựng cơ bản (XDCB) thực hiện 11 tháng ước đạt 735,2 tỷ đồng, bằng 58,25% kế hoạch, đã giải ngân được 534,8 tỷ đồng bằng 42,3% kế hoạch. Khối lượng XDCB và tốc độ giải ngân chậm chính là lý do khiến phần chất vấn của đại biểu đối với Giám đốc Sở Kế hoạch-Đầu tư gây nhiều sự chú ý nhất. Đại biểu Nguyễn Hùng Thắng (Đông Triều) chất vấn: “Theo giải trình của Sở Kế hoạch-Đầu tư, trong các nguyên nhân làm chậm tiến độ giải ngân XDCB có nêu nguyên nhân do thay đổi chức danh các trưởng ban quản lý dự án ở cấp huyện, thị. Đề nghị cho biết vì sao phải thay đổi?”. Giám đốc Sở Kế hoạch-Đầu tư Bùi Văn Tiến không trả lời thẳng vào câu hỏi: “Các vị trưởng ban quản lý dự án mới lên thay còn nhiều bỡ ngỡ”. Đại biểu Phạm Hải Đường (Tổ Uông Bí) thắc mắc: “Cần làm rõ nguyên nhân, phải chăng do phía chủ đầu tư không chủ động trong việc thực hiện nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư, thanh quyết toán công trình. Nói nguyên nhân này là không thoả đáng”. Ông Tiến thừa nhận sự phối hợp giữa các ban, ngành của tỉnh là chưa tốt. Các đơn vị thi công đều thiếu vốn, trong khi số tiền này không được giải ngân vào đầu năm, bên B kêu bên A, rồi bên A lại gào bên B. “Tuy nhiên trách nhiệm vẫn thuộc về các chủ đầu tư”. Đại biểu Đường tiếp tục chất vấn: “Khối lượng thực hiện XDCB trong 11 tháng mới đạt 58,25% kế hoạch cả năm. Vậy 1 tháng còn lại làm sao hoàn thành được kế hoạch? Sở có biện pháp gì?”. Ông Tiến cho rằng số liệu thống kê trên được chưa đầy đủ. Thực tế khối lượng XDCB ở các địa phương có phần khả quan hơn. Tuy nhiên nhiều đại biểu cho rằng nếu không lấy số liệu thống kê từ địa phương thì không hiểu con số 58,25% Sở lấy từ nguồn nào để đưa vào báo cáo giải trình, và tại sao lại không thống kê đầy đủ? Đại biểu Đỗ Thông (Tổ Cẩm Phả) đồng tình với quan điểm của ông Tiến và nghi ngại rằng số liệu thống kê về XDCB trên là chưa chính xác. Thực tế khối lượng XDCB ở Cẩm Phả đạt 80% kế hoạch năm. “Vấn đề là biện pháp trong thời gian tới, tỉnh nên phân khai ngân sách cho địa phương mạnh hơn nữa trong chuẩn bị đầu tư”. Đại biểu Đỗ Thông đề nghị tỉnh nên phân cấp trực tiếp cho địa phương tỷ lệ phí môi trường thu được, để địa phương đầu tư các công trình XDCB khắc phục môi trường, rồi sau đó Sở Kế hoạch-Đầu tư sẽ xuống thẩm định. Như hiện nay các Ban Quản lý dự án của tỉnhlập trình với Sở Kế hoạch-Đầu tư dự án không sát với dân và sát với thực tế, xây dựng những công trình không hiệu quả. Cũng liên quan đến phân bổ ngân sách cho đầu tư XDCB, đại biểu Nguyễn Hồng Phi (Tổ Cẩm Phả) chất vấn: “Các cơ quan chức năng chưa dự kiến chính xác nguồn thu nên phân bổ ngân sách chưa sát. Vậy năm 2007 có dự kiến sát không?”. Ông Bùi Văn Tiến trả lời: “Một số huyện, thị hiểu phân cấp chưa đúng. UBND tỉnh là cấp quyết định. Tất cả những công trình trên 500 triệu đồng phải được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Về phân bổ ngân sách, dự kiến năm 2007 nguồn thu sẽ gặp khó khăn do ngành Than giảm sản lượng, nếu đặt vấn đề dự tính phân bổ phải sát là rất khó”… Kết luận phần chất vấn và trả lời chất vấn của Giám đốc Sở Kế hoạch-Đầu tư, đồng chí Nguyễn Văn Quynh khẳng định, việc cử tri quan tâm trong chậm XDCB là rất đúng. Trước hết là trách nhiệm của Sở Kế hoạch-Đầu tư, phải tham mưu, đề xuất cho UBND tỉnh về bố trí, cân đối vốn để phân bổ ngân sách cho các địa phương, ngoài ra UBND tỉnh cũng chưa làm hết trách nhiệm tháo gỡ những khó khăn cho các chủ đầu tư. UBND tỉnh phải triển khai sớm việc quyết định cho xây dựng những công trình nào, ai là chủ đầu tư…
