Mười lăm năm là khoảng thời gian khá dài với cuộc đời một con người; nhưng với lịch sử một vùng đất, nó chỉ là một… chớp mắt! ấy thế nhưng có những cái “chớp mắt” thật kỳ diệu; nó khiến ta ngỡ ngàng, bởi không thể tin nổi sự đổi thay quá nhanh, quá bất ngờ trước và sau cái “chớp mắt” ấy! -Một ông bạn người Bãi Cháy phiêu bạt ở xứ người suốt mười lăm năm qua, nay có dịp trở về thăm quê, đã nói với tôi như vậy…
Tôi không phải là dân “Hòn Gai gốc” như người ấy, nhưng chí ít cũng đã có hơn 20 năm gắn bó với vùng đất này. Và vì thế, tôi có thể cảm nhận được sự ngỡ ngàng của ông. Còn nhớ cái ngày người dân thị xã Hồng Gai vui mừng náo nức tập trung ở Sân vận động (cái sân vận động từng chứng kiến nhiều sự kiện trọng đại mà có ý kiến đã cho rằng nó thực sự đáng được xếp hạng là di tích lịch sử của tỉnh) để tổ chức lễ đón nhận Nghị định của Chính phủ thành lập thành phố Hạ Long. Có thể nói, ngày ấy đã đi vào lịch sử như một sự kiện đánh dấu bước ngoặt quan trọng nhất trong tiến trình phát triển của vùng đất này trên con đường đổi mới. Nhiều người đã ví sự kiện này như một “bệ phóng” để Hồng Gai “cất cánh”…
Nhưng ít ai hình dung được tốc độ phát triển của thành phố lại có thể nhanh đến vậy. Từ một thị xã nghèo, với những khu dân cư chủ yếu là nhà cấp 4, đường sá giao thông hạn hẹp, người dân gần như đã quen “sống chung với bụi”… thì nay bộ mặt của thành phố hoàn toàn đổi khác. Các khu nhà cao tầng mọc lên; hệ thống hạ tầng ngày một hoàn thiện, giao thông, điện lưới, nước sinh hoạt, các công trình trường học, bệnh viện, trạm xá, các khu dân cư, trung tâm thương mại v.v.. được cải tạo, xây mới khang trang. Đặc biệt, với thế mạnh là có các trung tâm du lịch lớn như Bãi Cháy, Tuần Châu, khu công nghiệp và cảng biển nước sâu Cái Lân được đầu tư khai thác, cùng với đó là việc mở rộng, nâng cấp tuyến đường 18A chạy qua địa bàn thành phố, đặc biệt là việc hoàn thành xây dựng cây cầu Bãi Cháy, mong ước bao đời của người dân Hạ Long… Tất cả đã tạo ra những thuận lợi hết sức căn bản cho sự mở rộng hợp tác phát triển trên mọi lĩnh vực của thành phố trong vùng kinh tế trọng điểm Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh. Từ đó làm thay đổi mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội của cả vùng đất. Kinh tế phát triển thì đời sống người dân cũng theo đó mà được nâng lên; tính đến năm 2008, bình quân thu nhập của người dân thành phố đã đạt mức 1.500 USD/người; toàn thành phố không còn hộ đói, các gia đình thuộc diện chính sách không còn hộ nghèo. Sự phát triển nhanh về các lĩnh vực đời sống, kinh tế - xã hội, cơ sở hạ tầng, đô thị v.v.. đã hoà đồng, góp phần làm thay đổi sâu sắc về nhiều mặt, tạo nên một diện mạo mới cho thành phố... Chính vì những sự đổi thay đó, năm 1998, chỉ sau 5 năm kể từ khi được thành lập, thành phố Hạ Long đã được nhận huy chương bạc về “Quản lý chính quyền địa phương tốt nhất” do tổ chức mạng lưới chính quyền địa phương vùng Đông Nam Konrad Adenauer trao tặng; đến năm 2002, thành phố lại đạt giải thưởng Quốc gia “Cúp Vàng phát triển bền vững vì sự nghiệp xanh Việt Nam”.Và mới đây nhất, năm 2008, thành phố tiếp tục được đón nhận danh hiệu là “Thành phố phát triển bền vững về môi trường các nước ASEAN”… Đây là niềm vinh dự nhưng đồng thời cũng là trách nhiệm lớn đối với thành phố trong việc làm sao gắn kết giữa phát triển bền vững với bảo vệ môi trường trong những năm tới…
Đó là những đổi thay đáng mừng, nhưng bên cạnh cũng có không ít điều đáng nghĩ suy, trăn trở. Trong sự phát triển đi lên, với rất nhiều bề bộn, có những việc, có những quyết sách phù hợp với thời điểm hiện tại nhưng rất có thể lại để lại những hậu quả khó khắc phục trong tương lai. Và TP Hạ Long cũng không phải là ngoại lệ! Công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch, công tác quản lý đất đai đô thị v.v.. trong suốt mười lăm năm qua, bên cạnh những mặt tích cực, cũng bộc lộ nhiều yếu kém. Việc phát triển ồ ạt các loại hình du lịch bình dân, khách sạn bình dân v.v.. những năm đầu đã làm cho môi trường bị ảnh hưởng nặng nề; rồi tệ nạn xã hội, tai nạn giao thông v.v.. vẫn còn nhức nhối trong đời sống xã hội. Bên cạnh đó, trong công tác quản lý, điều hành của cấp ủy, chính quyền ở một số cơ sở xã, phường v.v.. cũng còn những mặt yếu kém, chủ quan; công tác cải cách thủ tục hành chính, tuy đã có sự đổi mới, nhưng nhìn chung vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn; nhiều lĩnh vực kinh tế phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh của thành phố… Những bất cập ấy đang đặt ra cho thành phố nhiều thách thức, đòi hỏi sựu nỗ lực của cả cấp ủy, chính quyền và toàn thể nhân dân trong những năm tới, nhằm làm cho Hạ Long thực sự là một thành phố hiện đại, văn minh và phát triển.
