Các nhà chức trách Mỹ dự kiến sẽ công bố các tài liệu mật về những hoạt động tai tiếng và bất hợp pháp của CIA cách đây hơn 30 năm như nghe trộm điện thoại của các nhà báo, bắt cóc, ám sát, ... vào tuần tới.
Cơ quan lưu trữ an ninh quốc gia Mỹ hôm 21/6 đã đưa ra một bản tóm tắt gần 700 trang hồ sơ từng mà CIA đã lên kế hoạch cho giải mật vào tuần tới.
Các tài liệu mật được soạn thảo vào năm 1973 theo sự chỉ đạo của Giám đốc CIA lúc đó là James Schlesinger và từng được giữ kín trong một thời gian dài. Trước vụ bê bối Watergate, ông Schlesinger chỉ thị cho các quan chức CIA cấp cao phải báo cáo ngay lập tức về mọi vấn đề trong hiện đại cũng như trong quá khứ, có thể vượt ra ngoài tầm kiểm soát của cơ quan này.
Bản tóm tắt mới được công bố đã liệt kê 18 hoạt động của CIA như các âm mưu ám sát các lãnh đạo nước ngoài, kể cả Chủ tịch Cuba Fidel Castro; vụ nghe trộm điện thoại của hai cây bút bình luận Robert Allen và Paul Scott - những người phụ trách một chuyên mục báo bị buộc tội là tiết lộ thông tin an ninh quốc gia vào năm 1963; theo dõi nhà báo Jack Anderson và các cộng sự sau loạt bài "Trãnh cãi về Pakistan" vào năm 1972; chương trình kiểm duyệt mọi thư từ gửi từ các nước khác, đặc biệt là từ Trung Quốc và LB Xô viết, tới Mỹ, ... Những hoạt động này vốn được coi là đã "gây ra những nghi vấn pháp lý" và từng được trình lên xin ý kiến Tổng thống Gerald Ford - vị tổng thống thứ 38 của nước Mỹ, cầm quyền từ tháng 9/1974 đến tháng 1/1977.
Một bản ghi nhớ riêng rẽ cũng đề năm 1975 do Cơ quan lưu trữ an ninh quốc gia vừa công bố, lại đề cập tới những chỉ dẫn trình lên Tổng thống Ford, nêu chi tiết về những hành động lạm dụng của cục tình báo.
William Colby, giám đốc CIA lúc đó, thậm chí nói với lãnh đạo Nhà Trắng rằng CIA "đã tiến hành một số việc đáng lẽ không nên làm". Trong số các hoạt động được nhắc tới có chương trình bưu chính ở New York, Los Angeles và San Francisco. Theo ông Colby, trong số các thư từ gửi từ LB Xô viết mà CIA thu giữ có 4 bức thư dành cho nữ diễn viên Jane Fonda.
Giám đốc đương nhiệm của CIA Michael Hayden hôm 21/6 nhận định những hồ sơ sắp giải mật đã chỉ rõ những hành động xấu xa của cơ quan này. Dẫu vậy, ông Hayden nói thêm rằng "đó là lịch sử của CIA". Phát biểu tại một hội nghị của các nhà sử học, ông Hayden biện minh rằng các tài liệu này chỉ hé lộ cho công chúng "một thời kỳ rất khác và một cơ quan rất khác".
