Mỹ hồi hộp đón đợi cuộc bầu cử cuối tuần này ở Thái Lan trong khi nhiều nhà lập pháp lo ngại nó có thể khởi đầu cho sự bất ổn, ảnh hưởng tới vai trò của Washington tại nước đồng minh lâu đời ở châu Á.
Chính phủ của Tổng thống Barack Obama đưa Đông Nam Á thành một ưu tiên song hiện tập trung xây dựng quan hệ với Indonesia và Việt Nam giữa lúc lo ngại Thái Lan đang chìm sâu vào đấu tranh nội bộ. Giới chức Mỹ hy vọng bầu cử hôm 3/7 sẽ diễn ra êm đẹp, mở đường cho quá trình hòa giải dân tộc song nhiều người vẫn tỏ rõ lo ngại, đặc biệt là khi phe của cựu thủ tướng bị lật đổ Thaksin Shinawatra đang chiếm ưu thế.
Ứng viên hàng đầu trong cuộc bầu cử thủ tướng Thái Lan Yingluck Shinawatra. Ảnh: AFP.
Tuy thế, Mỹ tỏ ra thận trọng, không can thiệp quá sâu vào bầu cử Thái Lan. Năm ngoái, chính phủ của Thủ tướng Abhisit Vejjajiva lên tiếng phản đối khi ông Campbell gặp gỡ thành viên của phe áo đỏ đang biểu tình khi đó.
Chính sách ngoại giao không đóng vai trò quá lớn trong bầu cử lần này. Giới quan sát tin rằng cả phe đối lập và phe của Thủ tướng Abhisit đều muốn có quan hệ nồng ấm với Mỹ. Bangkok là một trong những đồng minh lâu đời nhất của Washington. Nước này từng ngỏ ý tặng voi cho Tổng thống Abraham Lincoln khi ông phát động cuộc Nội chiến. Cựu thủ tướng Thaksin cũng sát cánh bên Tổng thống George Bush trong cuộc chiến chống khủng bố.
"Thái Lan rất thân thiện với phương Tây nhưng kể từ cuộc chính biến năm 2006, quan hệ Mỹ-Thái lâm vào bế tắc", Timothy Hamlin, nhà nghiên cứu tại trung tâm Stimson, tổ chức nghiên cứu an ninh toàn cầu phi lợi nhuận ở Washington, nhận định.
Hamlin cho hay các nhà ngoại giao Thái Lan giờ đây luôn phải giải thích tình hình phức tạp trong nước họ với đối tác nước ngoài. "Từ góc nhìn ngoại giao, lý tưởng nhất là cuộc bầu cử diễn ra trong hòa bình, dù đảng nào giành chiến thắng đi nữa, và bộ ngoại giao có thể làm việc ngoại giao bình thường", ông nói.
Sau chính biến năm 2006, Mỹ quyết định ngừng trợ cấp 24 triệu USD cho quốc phòng Thái Lan. Washington nối lại trợ cấp hồi đầu năm 2008. Động thái của Mỹ cũng gây ra phản ứng trái ngược trong nước. Một số ủng hộ Thái Lan như dân biểu Eni Faleomavaega buộc tội chính phủ tự cô lập với đồng minh đáng tin cậy trong khi các nhà lập pháp khác coi động thái này chỉ mang tính biểu tượng.
Joshua Kurlantzick, thuộc Hội đồng đối ngoại Mỹ - mong đợi Mỹ sẽ có hành động mạnh mẽ hơn nếu quân đội Thái quyết can thiệp. "Chuyện đó quả là lỗi thời. Giờ đã là năm 2011, đâu còn như Chiến tranh Lạnh nữa. Không có quốc gia dân chủ đang lên, thu nhập bình quân đầu người ở mức trung bình nào lại có đảo chính", ông nói.
Trong khi đó, Thái Lan đang nỗ lực xoa dịu lo ngại của quốc tế. Năm ngoái, ông Abhisit điều binh sĩ Thái Lan tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc ở Sudan. Thái Lan cũng được lợi từ việc những người ủng hộ dân chủ ở Mỹ vẫn giữ hình ảnh tích cực về họ. Tuy nhiên, dấu tích của những xung đột ở Thái Lan vẫn còn hiển hiện. Năm ngoái, các cuộc giao tranh giữa quân đội và lực lượng biểu tình khiến 90 người chết. Năm nay, ít nhất 28 người thiệt mạng vì xung đột biên giới với Campuchia.
