Năm 2008, rất có thể nền kinh tế Việt Nam sẽ phải đi theo kịch bản bi quan nhất, với mức lạm phát sẽ tăng tới 22,3%, thâm hụt thương mại lên đến 17,8% (GDP), thâm hụt ngân sách 4,9% (GDP) và tăng trưởng thấp, chỉ ở mức 6,7%.
Đây là nội dung của kịch bản xấu nhất trong 3 kịch bản có thể xẩy ra đối với nền kinh tế Việt Nam được Viện nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương (CIEM) công bố ngày 8/5, trong bản Báo cáo “Kinh tế Việt Nam 2007”.
Với kịch bản cơ bản, nền kinh tế Việt Nam trong năm 2008 có thể đạt được mức tăng trưởng 7,2% và mức lạm phát sẽ tăng khoảng 19,4%, thâm hụt thương mại lên đến 17,3% (GDP), thâm hụt ngân sách 4,7% (GDP).
Kịch bản lạc quan nhất mức lạm phát sẽ tăng 16,7%, thâm hụt thương mại là 16,6% (GDP), thâm hụt ngân sách 4,5% (GDP) và tăng trưởng ở mức 7,6%.
Như vậy, các mức tăng trưởng dự báo trong 3 kịch bản trên có khoảng cách tương đối lớn.
TS. Võ Trí Thành, Trưởng ban Hội nhập kinh tế quốc tế của CIEM, một trong những tác giả của bản báo cáo cho rằng, rất có thể kinh tế Việt
Cơ sở của dự đoán theo ông Thành dựa vào 2 lý do, tác động khách quan của kinh tế thế giới và thứ hai là chính sách điều hành nền kinh tế của Chính phủ.
Theo đó, việc ra nhập WTO đã khiến nền kinh tế Việt Nam hội nhập sâu rộng và chịu ảnh hưởng sâu sắc từ những “cú sốc” của kinh tế thế giới.
Thứ hai mặc dù Chính phủ đã đề ra 8 nhóm giải pháp cấp bách nhằm kiềm chế lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô, nhưng việc triển khai trên thực tế đang là “vấn đề”.
Ngoài 3 kịch bản cho nền kinh tế Việt Nam, các chuyên gia CIEM cũng cảnh báo về “chất lượng tăng trưởng” của nền kinh tế.
Theo bản báo cáo, mặc dù đạt được tốc độ tăng trưởng kinh tế cao 8,5% năm 2007 song “cũng khó có thể nói đó là một con số thật ấn tượng”, dù đây là tốc độ tăng trưởng cao nhất kể từ năm 1997.
Cụ thể, tổng vốn đầu tư toàn xã hội đã tăng tới 44%/GDP; vốn đầu tư của các tập đoàn kinh tế chiếm tới 57% vốn đăng ký, trong khi đầu tư tư nhân đã giảm tỷ trọng đáng kể, còn trên 31% tổng đầu tư toàn xã hội; hệ thống ngân hàng bùng nổ nhưng chỉ chiếm có 2% GDP; thâm hụt thương mại tăng cao trong khi tỷ lệ tiết kiệm chững lại ở mức 31% GDP; cung tiền lên tới hơn 50%, sốt bất động sản,…
Theo TS. Võ Trí Thành, việc nguồn vốn đầu tư của các doanh nghiệp tăng cao đến 5,7% cũng là dấu hiệu bất thường, bởi một phần vốn rất lớn của các doanh nghiệp này đã không dẫn vào các kênh sản xuất kinh doanh tạo sản phẩm thật mà chủ yếu đổ vào các kênh đầu tư "ảo": chứng khoán, bất động sản…
Do vậy “điều cần làm nhất hiện nay là phải kiềm chế dần tốc độ tăng giá, để người dân duy trì và tăng kỳ vọng... tránh đổ vỡ,” ông Thành nói.
Nhưng cho dù phát triển theo kịch bản nào, theo ông Thành mức lạm phát của Việt Nam vẫn cao, và về trung hạn, mức lạm phát vẫn phải trên 10% năm 2009, và hơn 5% trong năm 2010.
Vì vậy, “cần chuẩn bị tâm lý sẵn sàng cho mọi kịch bản xấu nhất có thể xẩy ra đối với nền kinh tế để tránh bị quá sốc vì câu chuyện của năm 2007 chưa nguy hiểm lắm, nhưng câu chuyện của năm 2008 sẽ lớn hơn nhiều”.
