Giá nước, vé xe buýt… sẽ tăng trong năm 2009. Đó là thông tin mà ông Nguyễn Tiến Thỏa, Cục trưởng Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính đưa ra khi trao đổi với báo chí hôm qua, 30/12.
Việc điều hành giá cả thị trường năm 2008 đã rút ra được nhiều bài học, vậy cơ chế điều hành giá cả trong năm 2009 sẽ như thế nào?
Năm 2009, bài học kinh nghiệm đầu tiên vẫn là dự báo phải sát, nếu dự báo không sát sẽ dẫn đến việc ra chính sách sai.
Cùng với đó các giải pháp phải đồng bộ: Tiền tệ phải đi liền với tài khóa, phải đi liền với kiểm tra, kiểm soát thị trường kể cả đi liền với thông tin tuyên truyền cho dân hiểu, tránh yếu tố tâm lý, kỳ vọng về lạm phát.
Việc điều hành giá cả năm 2008 do không đồng bộ nên có vấn đề. Đây là điều mà năm 2009 phải rút kinh nghiệm.
Dự báo năm 2009, điện, than, nước sạch, cước xe buýt sẽ theo cơ chế thị trường và có thông tin cho rằng Bộ Công Thương đã đề xuất tăng giá điện 10%. Việc tăng giá các mặt hàng này sẽ có tác động thế nào đến đời sống xã hội?
Hiện Chính phủ đang giao cho Bộ Công Thương xây dựng đề án về giá điện để trình Chính phủ. Theo quy định của pháp luật, trước khi trình Thủ tướng xem xét quyết định, Bộ Tài chính có trách nhiệm thẩm định. Cho đến giờ phút này, tôi chưa nhận được phương án đó.
Về giá nước sạch, người ta phân làm hai loại: Nước sạch cho sinh hoạt và nước sạch cho các mục đích khác. Nước sạch cho sinh hoạt thì khả năng đầu năm 2009 và cả trong Nghị quyết 30 Chính phủ cũng đã nói, sẽ xem xét điều chỉnh làm sao thực hiện được, nguyên tắc về kinh doanh nước sạch bảo đảm nguyên tắc tính đúng tính đủ, bảo đảm duy trì và phát triển hệ thống cấp nước và cũng để có mức giá hợp lý cho người tiêu dùng có thể tiết kiệm sử dụng nước.
Thế còn giá vé xe buýt có tăng không?
Giá xe buýt cũng sẽ tăng ở mức độ nhất định, nhưng những tuyến xe buýt trong nội đô mà nhà nước vẫn còn đặt hàng trợ giá thì vẫn trợ giá. Mức tăng cụ thể bây giờ chưa tính được.
Chính phủ yêu cầu, trong tháng 1/2009, Bộ Tài chính sẽ phối hợp với các Bộ để tính toán. Ngoài ra sẽ có những loại giá xe buýt do địa phương quyết định. Ví dụ xe buýt trong đô thị là do chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố quyết định.
Bộ Công Thương vừa đưa ra danh mục 14 mặt hàng thiết yếu được liệt trong danh sách bình ổn giá. Việc đưa các mặt hàng này vào danh mục bình ổn có làm méo mó thị trường?
Cần hiểu bình ổn giá là nhà nước không quy định giá mặt hàng đó mà nhà nước kiểm soát bằng hình thức đăng ký giá. Tức là các doanh nghiệp bán bao nhiêu thì đăng ký với Nhà nước để khi nào có biến động còn kiểm soát. Chứ không phải 14 mặt hàng đó đưa lên, tôi duyệt giá, khái niệm đó hoàn toàn khác.
Hơn nữa ngân sách nhà nước cũng không tham gia bù đắp giá cho những mặt hàng đó. Những mặt hàng đó vẫn thực hiện cơ chế giá thị trường. Ví dụ xăng dầu, thuộc diện bình ổn giá nên khi bán phải đăng ký giá. Chỉ khi nào cơ quan quản lý giá thấy mức giá đăng ký không hợp lý thì nhà nước có ý kiến.
Nhà nước sẽ dùng các giải pháp được quy định trong Pháp lệnh giá để thực hiện bình ổn giá, đó là điều hòa cung - cầu hàng hóa, nếu có biến động thì kiểm soát tồn kho, xem doanh nghiệp có “găm” hàng không, kiểm soát các yếu tố hình thành giá để xem tính giá có đúng không, và những biện pháp tài chính tiền tệ khác, có thể về thuế, có thể về lãi suất để hỗ trợ. Hoàn toàn không có chuyện nhà nước bù giá và quyết định giá.
Có ý kiến cho rằng có việc doanh nghiệp phải mất chi phí “bôi trơn” khi đăng ký giá?
Tôi đề nghị, doanh nghiệp nào nói khi đăng ký giá phải chi phí “bôi trơn”, tiêu cực đề nghị nêu tên doanh nghiệp đó. Tôi là Cục trưởng Cục Quản lý giá, yêu cầu doanh nghiệp ấy báo cáo là “bôi trơn” chỗ nào.
Việc giá tăng giảm, đối với mặt hàng xăng dầu, đều phải đăng ký. Không giảm thì tổ giám sát phải có tín hiệu, vừa bảo đảm quyền lợi của doanh nghiệp, nhà nước và của người tiêu dùng.
Xin cảm ơn ông.
