Bán đấu giá tài sản trên địa bàn Quảng Ninh, trước đây chỉ được hiểu là bán các tài sản thanh lý hoặc các tài sản thi hành án. Tuy nhiên, đến nay, bán đấu giá tài sản đã được mở rộng ra nhiều loại hình khác như đấu giá đất, đấu giá nhà…
Điều này đòi hỏi, việc tổ chức bán đấu giá tài sản ngày càng phải được quan tâm để nâng cao tính công bằng, công khai cho tất cả các đối tượng tham gia hơn nữa.
Hiện nay trên địa bàn tỉnh mới chỉ có một đơn vị bán đấu giá tài sản là Trung tâm Dịch vụ bán đấu giá tài sản Quảng Ninh (thuộc Sở Tư pháp). Các hoạt động bán đấu giá tài sản của Trung tâm Dịch vụ bán đấu giá tài sản thời gian qua đã thu được những kết quả tốt, số vụ việc ủy quyền bán đấu giá tài sản tăng; giá trị tài sản bán được cao hơn nhiều so với giá khởi điểm. Ước tính hàng năm, thu ngân sách Nhà nước qua thu phí các hoạt động bán đấu giá tài sản lên tới hàng tỷ đồng. Điều quan trọng nhất trong hoạt động này là việc bán đấu giá tài sản đã góp phần hỗ trợ tích cực cho công tác thi hành pháp luật thông qua bán đấu giá tài sản thi hành án, đồng thời vẫn đảm bảo tính dân chủ, công khai, minh bạch. Do hoạt động bán đấu giá tài sản có cơ quan định giá riêng, cơ quan thực hiện bán đấu giá riêng, các đơn vị có tài sản không được tự tổ chức bán nên sẽ tránh được tình trạng “vừa đá bóng vừa thổi còi”. Bên cạnh đó, trong những năm vừa qua, hoạt động bán đấu giá của tỉnh còn thực hiện một nhiệm vụ rất quan trọng đó là bán đấu giá quyền sử dụng đất. Nguồn thu từ đấu giá quyền sử dụng đất rất lớn, góp phần không nhỏ cho việc ổn định ngân sách địa phương. Điển hình như việc bán đấu giá quyền sử dụng đất tại Hòn Cặp Bè, nút giao thông ngã ba Cột Đồng Hồ đầu năm 2010 đã thu về cho Ngân sách địa phương 770 tỷ đồng. Để kịp thời đáp ứng những quy định mới của Nhà nước trong hoạt động bán đấu giá quyền sử dụng đất, tỉnh cũng đã thành lập Trung tâm phát triển quỹ đất (thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường) và các trung tâm phát triển quỹ đất các huyện (trên cơ sở chuyển đổi Ban đền bù giải phóng mặt bằng).
Cùng với những kết quả đạt được trong hoạt động bán đấu giá tài sản trong thời gian vừa qua, hoạt động này vẫn tồn tại những hạn chế nhất định. Hệ thống các văn bản quy phạm về bán đấu giá tài sản với nhiều văn bản khác nhau, thiếu đồng nhất dẫn đến những khó khăn trong nhận thức và thực hiện của các cấp, ngành. Bên cạnh đó là sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp, ngành trong quản lý, bảo vệ tài sản nhất là tài sản còn nhiều khó khăn.
Để thuận lợi hơn cho công tác này, Chính phủ ban hành Nghị định 17/2010/NĐ-CP về bán đấu giá tài sản. Nghị định này có phạm vi điều chỉnh rất rộng, quy định về nguyên tắc, trình tự, thủ tục bán đấu giá, tổ chức bán đấu giá, đấu giá viên và quản lý nhà nước về bán đấu giá, thay thế cho nhiều quy định đã lỗi thời. Theo quy định cũ, điều kiện được cấp thẻ đấu giá viên tương đối đơn giản, chỉ cần người có bằng đại học trong bất kỳ lĩnh vực nào đều có thể trở thành đấu giá viên mà không cần phải qua đào tạo, bồi dưỡng. Tuy nhiên, theo Nghị định 17, những cá nhân để trở thành đấu giá viên phải là người đã tốt nghiệp đại học ngành luật hoặc ngành kinh tế và đã qua khóa đào tạo nghề đấu giá. Các đấu giá viên này được sử dụng quyền của mình để xử lý trực tiếp các hành vi thông đồng dìm giá hoặc vi phạm nội quy bán đấu giá của những người tham gia đấu giá. Nghị định mới cũng bổ sung quy định về việc cấp lại, thu hồi chứng chỉ hành nghề nhằm quản lý chặt chẽ hoạt động của đội ngũ đấu giá viên. Đối với khoản tiền đặt trước do tổ chức bán đấu giá và người có tài sản bán đấu giá thỏa thuận được nâng lên cao hơn (tối thiểu là 1% và tối đa không quá 15%) so với mức quy định trước đây là không quá 5%, nhằm khắc phục tình trạng những người tham gia đấu giá liên kết với nhau để dìm giá, gây khó khăn cho những người có tài sản bị đấu giá. Điểm đáng chú ý của nghị định mới là quy định chế tài nghiêm khắc hơn đối với người từ chối mua và hạn chế sự thông đồng giữa một số người tham gia đấu giá. Trong đó, người từ chối mua tài sản không được hoàn trả khoản tiền đặt trước và khoản tiền này thuộc về người có tài sản bán đấu giá. Ngoài ra, tài sản chỉ được bán cho người trả giá liền kề nếu giá liền kề đó cộng với khoản tiền đặt trước ít nhất bằng giá đã trả của người từ chối mua. Quy định này nhằm bảo đảm quyền lợi của người có tài sản, không làm giảm giá trị của tài sản bán đấu giá và bảo đảm cuộc bán đấu giá có khả năng thành công cao hơn.
Được biết, để phổ biến rộng rãi nghị định mới này, vừa qua, UBND tỉnh phối hợp với Bộ Tư pháp đã tổ chức mở lớp tập huấn cho 140 đối tượng là cán bộ các sở, ngành liên quan; lãnh đạo các địa phương; các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn nhằm triển khai sâu rộng các nội dung mới của Nghị định. Sau lớp tập huấn, Sở Tư pháp sẽ tổng hợp ý kiến của các địa biểu tham gia hội nghị tập huấn để báo cáo UBND tỉnh kịp thời sửa đổi các quy định của tỉnh cho phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành. Mong rằng với những quy định mới này sẽ giúp hoạt động bán đấu giá tài sản tiếp tục nâng cao tính công bằng, minh bạch, đóng góp thêm cho nguồn thu ngân sách tại địa phương.
