Nhu cầu con giống thủy sản tỉnh Quảng Ninh theo quy hoạch thủy sản đến năm 2015 là 4,9 tỷ con giống, đến năm 2020 là 7,3 tỷ con giống. Theo định hướng, các đối tượng nuôi chủ lực trên địa bàn thời gian tới sẽ tập trung sản xuất con giống: tôm chân trắng, các loài giống nhuyễn thể và cá biển, cá rô phi đơn tính nhằm cung ứng nguồn giống chất lượng cao cho thị trường trong và ngoài tỉnh...
Được biết, các trại giống trên địa bàn chủ yếu được hình thành và xây dựng bắt đầu vào những năm 2000. Đến nay tổng số cơ sở sản xuất giống trên địa bàn toàn tỉnh là 17 trại sản xuất giống (14 trại sản xuất giống nước mặn lợ, 3 trại sản xuất kinh doanh giống nước ngọt) và khoảng 20 hộ ương dưỡng dịch vụ giống thủy sản. Nhu cầu giống thả nuôi từ năm 2010-2014 cơ bản tăng và đến năm 2020 khi đầu tư nuôi trồng thủy sản tập trung được nâng cao thì nhu cầu về giống tăng mạnh, gấp hơn 2 lần so với năm 2014. Lãnh đạo Sở NN&PTNT cho biết: Số lượng giống sản xuất tại chỗ từ năm 2010 đến năm 2014 trên địa bàn tỉnh đã tăng rõ rệt, khả năng cung ứng giống từ năm 2010 là 10% lên hơn 25% vào năm 2014. Đến năm 2020, ngành Thủy sản địa phương định hướng cung ứng 100% giống nước ngọt và chủ động được hơn 70% giống mặn, lợ cho nuôi trồng thủy sản của tỉnh.
Bên cạnh những thuận lợi, việc cung ứng giống thủy sản trên địa bàn tỉnh đến thời điểm này vẫn gặp nhiều khó khăn bất cập. Cụ thể, theo số liệu thống kê của ngành Thủy sản địa phương, số lượng con giống thuỷ sản được sản xuất trên địa bàn hiện nay mới chỉ đáp ứng được khoảng 25% nhu cầu của người nuôi trong toàn tỉnh. Việc sản xuất giống thủy sản còn gặp nhiều khó khăn, số lượng con giống ít, chưa đáp ứng được nhu cầu người nuôi, chất lượng con giống hạn chế.
Hiện nay, theo đề án phát triển giống của tỉnh ngoài các trại giống hiện có, tỉnh tập trung đầu tư mới 1 trung tâm sản xuất giống nhuyễn thể tại Vân Đồn (Bộ Nông nghiệp và PTNT đã phê duyệt dự án, quy mô 1,5 tỷ con giống); Trại sản xuất giống công nghệ cao và nuôi thực nghiệm giống hải sản Quảng Ninh (hiện đã giao cho Công ty Đầu tư phát triển sản xuất Hạ Long xây dựng); Trại sản xuất tôm chất lượng cao ở Quảng Yên.
Đối với các trại sản xuất giống nước ngọt, ngành Thủy sản đề xuất chuyển đổi Trại Đông Thái (liên doanh với Đài Loan) sang hình thức kêu gọi nhà đầu tư, đầu tư theo hình thức thuê đất nhằm phát huy tính năng động, ổn định cho nhà đầu tư. Đối với trại Đông Mai (Trung tâm KHKT sản xuất giống thủy sản Quảng Ninh) tập trung sản xuất các đối tượng truyền thống, nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học; năng lực cảnh báo môi trường vùng nuôi cho cả tỉnh.
Như vậy, tương lai, tỉnh sẽ hình thành các vùng sản xuất giống tập trung như: Vùng sản xuất giống nước ngọt sẽ hình thành trung tâm sản xuất giống cá rô phi đơn tính tại Đông Triều, Trại sản xuất giống Đông Mai và Đầm Hà; Vùng sản xuất giống mặn, lợ có vùng sản xuất tôm giống Quảng Yên, Vùng sản xuất tôm giống Móng Cái, Vùng sản xuất giống nhuyễn thể Vân Đồn, Vùng sản xuất giống hải sản Đầm Hà (tổng hợp).
Với việc hình thành các vùng sản xuất giống trên sẽ đáp ứng được nhu cầu nuôi trồng thủy sản, gắn với quy hoạch các vùng nuôi trồng thủy sản tập trung theo các đối tượng nuôi chủ lực của tỉnh. Song song với đó, ngành khuyến khích tư nhân đầu tư một trại sản xuất giống nước ngọt quy mô nhỏ ở Đầm Hà (Quy hoạch đến năm 2015 đã xác định) để cung ứng giống các truyền thống cho các vùng nuôi quy mô nhỏ các huyện Miền Đông.
Thời gian qua, ngành Thủy sản tỉnh đã tích cực tham mưu với Sở NN&PTNT để triển khai Đề án phát triển giống thuỷ sản tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020; Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp. Tiếp tục rà soát, bổ sung chính sách hỗ trợ, đầu tư, phát triển nuôi trồng thủy sản. Thực hiện các chính sách hỗ trợ phát triển các cơ sở sản xuất mới. Xây dựng chính sách khuyến khích phát triển giống theo hướng: Ngân sách chỉ hỗ trợ đầu tư hạ tầng các vùng sản xuất giống tập trung (hỗ trợ ngoài hàng rào), xây dựng các trung tâm ứng dụng KHCN sản xuất giống; Hỗ trợ một phần nâng cấp trại sản xuất giống hiện có và chi phí tiếp nhận công nghệ sản xuất giống mới.
Cùng với đó, thiết nghĩ để thực hiện tốt việc thu hút đầu tư trong lĩnh vực thủy sản cần đẩy nhanh công tác quy hoạch và tạo quỹ đất, mặt nước sạch cần rà soát lại hoàn bộ hiện trạng sử dụng mặt nước, mặt đất hiện nay để quy hoạch chi tiết, hỗ trợ đầu tư hạ tầng dùng chung. Kiên quyết thu hồi diện tích mặt đất, mặt nước đã giao nhưng để hoang hóa, không đầu tư, đầu tư chậm tiến độ cam kết để giao cho nhà đầu tư khác có năng lực.
Hồng Nhung
