Vào những ngày áp Tết, gặp Phó Chủ tịch UBND huyện Yên Hưng Nguyễn Văn Vinh quả không dễ.
Ngoài công việc thường kỳ vốn đã rất bận vào dịp cuối năm, anh lại còn được phân công trực tiếp chỉ đạo các ban, ngành của huyện triển khai hàng loạt các nhiệm vụ trong lộ trình nâng cấp thị trấn Quảng Yên lên đô thị loại IV và tái lập thị xã Quảng Yên...
Chính vì thế, vừa kịp gặp nhau cuối giờ một cuộc họp, ông thông báo ngay cho chúng tôi một tin vui: Đề án nâng cấp thị trấn Quảng Yên lên đô thị loại IV đã được UBND tỉnh, Tỉnh uỷ thông qua, Cục Quản lý Xây dựng thuộc Bộ Xây dựng cũng đã thẩm định sơ bộ. Tính điểm, Quảng Yên được 79,6/100 điểm, cao hơn mức sàn 9,6 điểm... Với thành công của đề án này, Quảng Yên đã tạo được tiền đề đầu tiên và quan trọng nhất cho bước tiếp theo, tái lập thị xã vào năm 2012...
Ông nói:
+ Về mặt kế hoạch, chúng tôi đã đặt ra một lộ trình tương đối chi tiết. Đề án nâng cấp thị trấn Quảng Yên lên đô thị loại IV hiện đã được tỉnh trình Bộ Xây dựng. Trước đó chúng tôi đã chuẩn bị khá kỹ lưỡng các điều kiện đáp ứng các tiêu chí của loại đô thị này. Bởi vậy nếu không có gì thay đổi, đề án sẽ được Bộ Xây dựng và các ban ngành Trung ương liên quan xem xét quyết định trước Tết nguyên đán Tân Mão. Ngay sau đó, chúng tôi sẽ triển khai tiếp đề án tái lập thị xã Quảng Yên. Hiện nay các số liệu thực tế cần thiết đã được tập hợp và chuyển cho đơn vị tư vấn xây dựng đề án. Đảm bảo trước tháng 4-2011 sẽ hoàn thành để báo cáo UBND tỉnh để vào khoảng tháng 5 Tỉnh uỷ thông qua. Trong quý III-2011, đề án sẽ được trình Bộ Nội vụ và Hội đồng thẩm định quốc gia. Nói chung, nếu mọi việc diễn ra rất thuận lợi thì cuối năm nay hoặc chậm nhất là đầu năm 2012, việc tái lập thị xã Quảng Yên sẽ được thực hiện.
Về mặt đáp ứng các tiêu chí, qua đánh giá của tỉnh, Yên Hưng đã cơ bản đạt chuẩn. Chỉ còn phải nỗ lực cải thiện để đạt điểm cao hơn ở một số hạng mục, như cơ sở hạ tầng đô thị, hệ thống xử lý rác thải, nước thải, tăng cường mật độ cây xanh...
- Và những nhiệm vụ này đã được triển khai chưa hay mới chỉ là kế hoạch?
+ Đã triển khai đồng bộ từ cuối năm 2010 rồi chứ. Do đặc điểm của lịch sử, hiện các công trình đường giao thông, cống rãnh, vỉa hè trên địa bàn còn thiếu đồng bộ. Dân số tuy hơi thấp, mới ở mức 2 vạn trên tiêu chuẩn cho phép là 5 vạn. Toàn huyện chưa có nhiều những điểm công viên cây xanh quy mô, số lượng và mật độ cây xanh cũng còn thấp... Khắc phục những điểm yếu này, thời gian qua huyện đã tập trung cải tạo hệ thống vỉa hè, cây xanh, điện chiếu sáng, kết cấu mặt đường. Trước tiên là toàn bộ các tuyến phố xung quanh thị trấn Quảng Yên, sau đó tiến tới mở rộng đến các xã trên địa bàn. Hàng chục các công trình đường giao thông, các tuyến điện chiếu sáng, trụ sở làm việc ở các xã và hệ thống thoát nước, vệ sinh môi trường toàn vùng Hà Nam cũng đã được khởi công. Huyện cũng đã có thêm 3 khu đô thị mới là đầm Âu Rạp, đầm Liên Minh và khu thể thao, công viên và dân cư Quảng Yên.
Trong thời gian tiếp theo, huyện sẽ tiếp tục triển khai xây dựng và chỉnh trang 27 tuyến đường, lát gạch Block 30 tuyến đường, nâng cấp 18 tuyến cống thoát nước, chỉnh trang 14 nút giao thông nội thị. Xây dựng nhiều công trình lớn như Trạm xử lý nước thải sinh hoạt tại khu bắc cầu Chanh, Nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt tại xã Cộng Hoà, xây mới 2 bến xe khách, đầu tư tôn tạo bến Ngự và thêm một số công trình công cộng, công trình văn hoá khác. Tất cả các công trình này sẽ hoàn thành trong 2 năm, 2011 và 2012. Theo dự toán, tổng vốn đầu tư trên 500 tỷ đồng, trong đó đầu tư chỉnh trang đô thị Quảng Yên trên 300 tỷ, còn lại là đầu tư tái lập thị xã. Hiện tỉnh đã quyết định đầu tư một nguồn vốn tương đối cho Yên Hưng cải thiện hệ thống cơ sở hạ tầng trong 2 năm. Nếu trong thời gian tới, mức thu ngân sách của huyện đạt cao thì tỉnh sẽ tiếp tục xem xét tăng thêm vốn đầu tư.
- Với mức đầu tư lớn và đồng bộ như trên, theo ông, nó có tác động như thế nào đến sự phát triển kinh tế - xã hội toàn địa bàn. Và diện mạo Quảng Yên nói riêng, toàn huyện Yên Hưng nói chung, sẽ được nhận diện ra sao?
+ Chắc chắn Yên Hưng sẽ có một hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật hiện đại, đáp ứng nhu cầu phát triển của nền kinh tế hội nhập. Nhất là các tuyến giao thông đường bộ, đường thuỷ, quy mô hành chính, con người... đều rất năng động. Điều này đương nhiên thúc đẩy nền kinh tế phát triển, tạo ra giá trị gia tăng trên địa bàn. Các điều kiện cơ sở vật chất thuận lợi cũng sẽ tăng cường cho việc kêu gọi đầu tư đô thị, vào các dự án công nghiệp v.v... vốn là những thế mạnh của Yên Hưng. Kéo theo đó là việc làm, thu nhập, nâng cao chất lượng đời sống cho nhân dân. Và quan trọng hơn là những đầu tư đó sẽ phát huy hết những nguồn lực chưa được khơi dậy của Yên Hưng, đó là nguồn lực về vị thế, về tài nguyên du lịch, nguồn nhân lực...
Với những thành công đã đạt được trong những năm qua và những bước đi trong lộ trình mà chúng tôi đang thực hiện, cũng như với sự nhất trí, ủng hộ của tỉnh, các cơ quan, ban ngành liên quan, chúng tôi tự tin 2 đề án nâng cấp thị trấn Quảng Yên lên đô thị loại IV và tiến tới tái lập thị xã Quảng Yên sẽ thành hiện thực. Và khi đó Quảng Yên sẽ trở lại đúng tầm vóc một đô thị hạt nhân, hoàn thiện về cơ sở hạ tầng và phát triển năng động. Thị xã Quảng Yên sẽ lấy lại cán cân cân bằng trong phát triển kinh tế, trở thành điểm nhấn quan trọng không chỉ với các vùng kinh tế lân cận mà của cả vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc.
- Trong lịch sử, vùng đất Yên Hưng đã được ghi nhận với những vị thế lớn. Tuy nhiên, với sự biến thiên của lịch sử, vị thế đó cũng dần bị thu nhỏ lại. Bằng chứng là từ trấn lỵ, thủ phủ của cả một vùng Đông Bắc rộng lớn xuống tỉnh lỵ, thị xã rồi thị trấn như hiện nay. Phải chăng việc xây dựng đề án tái lập thị xã Quảng Yên liệu có phải là "sự hoài niệm về quá khứ"?
+ Trong lịch sử, Quảng Yên từng là đô thị có tầm vóc. Nhưng không hẳn vì điều đó mà xây dựng ý tưởng tái lập thị xã Quảng Yên. Nói đúng hơn, ý tưởng này dựa trên cơ sở thực tiễn trong điều kiện cụ thể hiện nay. Nó bắt đầu manh nha từ hàng chục năm trước. Đặc biệt là từ cách đây 5 năm, khi mà cơ cấu kinh tế bắt đầu có những chuyển dịch tích cực, tỷ trọng kinh tế nông nghiệp giảm dần, nhường chỗ cho công nghiệp và dịch vụ. Nếu như năm 2004 tỷ trọng trong khu vực nông nghiệp chiếm tới 51,48%, gấp trên 2 lần so với khu vực dịch vụ, 1,52 lần khu vực sản xuất công nghiệp và xây dựng, thì đến năm 2010, tỷ trọng của nó chỉ còn 27%. Đến thời điểm này chủ trương tái lập thị xã Quảng Yên càng có cơ sở vững chắc hơn. Bởi tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ của huyện đã chiếm đến 74%, GDP đạt trên 2.000 tỷ đồng. Điều cốt lõi nữa là sự hình thành nhanh chóng các khu công nghiệp có quy mô lớn. Tiêu biểu như khu công nghiệp Đầm Nhà Mạc với diện tích 1.000 ha, 2 khu công nghiệp tàu biển ở xã Tiền Phong 100 ha và khu Đồng Bái 400 ha. Ngoài ra còn một loạt các dự án công nghiệp rất khả thi khác hứa hẹn một diện mạo công nghiệp sôi động trên địa bàn. Đây chính là tiền đề, nền tảng vững chắc nhất để huyện nhà tái lập thị xã Quảng Yên. Đồng thời cũng là nhu cầu tất yếu trong xu thế phát triển. Bởi với một hướng phát triển thiên về công nghiệp như trên thì việc đặt nó trong không gian đô thị, với hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật hiện đại mới có thể phát huy triệt để tiềm năng, năng lực vốn có. Đó là chưa nói việc tái lập thị xã đương nhiên sẽ tận dụng hết những nguồn lực quý hiếm của Yên Hưng mà không phải nơi đâu cũng có được.
- Xin cảm ơn ông về cuộc trò chuyện này. Nhân dịp đầu năm mới, xin chúc Yên Hưng tiếp tục thành công trong lộ trình nâng cấp và tái lập thị xã Quảng Yên.
