Nói đến giun, nhiều người cho rằng chúng chỉ là những ký sinh trùng ăn bám, không gây nguy hiểm đến tính mạng. Do vậy có không ít người đã “nuôi nợ” một lúc các loài giun đũa, giun móc, giun xoắn, giun kim trong cơ thể.
Những món ăn như nem chạo, lòng lợn, tiết canh... thường nhiễm nhiều loài giun. Bệnh giun có thể gây biến chứng nguy hiểm chết người như tắc ruột, áp xe gan do giun hay giun chui ống mật...
Trong những loài giun gây bệnh ở nước ta, đáng sợ nhất là giun xoắn bởi nó nguy hiểm hơn nhiều so với bệnh giun sán thông thường. Đây là loài giun duy nhất gây sốt cao kéo dài ở người. Giai đoạn đầu, bệnh nhân dễ bị chẩn đoán nhầm là sang nhiễm khuẩn thương hàn, sốt rét... Loài giun này chủ yếu sống trong ruột non. Những ấu trùng con theo máu đi khắp cơ thể rồi dừng lại ở các cơ và thành kén. Trong kén, có ấu trùng cuộn tròn sống rất dai. Trong thành ruột non, các hạch ruột non và máu lợn chứa rất nhiều giun xoắn. Khi lọt vào cơ thể người, giun xoắn phát triển theo 3 giai đoạn.
Thời kỳ đầu, giun xoắn “ tọa” ở ruột làm cho người bệnh bị viêm ruột nặng, đại tiện lỏng như tả, nôn, đau bụng, sốt 40-41 độ. Một tuần sau, ấu trùng từ niêm mạc ruột non xâm nhập ồ ạt vào máu, hạch bạch huyết làm cho người bệnh sốt cao, mê mệt, đau các khớp xương, đau cơ, khó nuốt, khó thở, phù mặt, nhất là ở hai mi mắt. Giữa tuần thứ ba, ấu trùng bắt đầu hình thành kén và thải độc tố vào trong các cơ khiến bệnh nhân đau dữ dội, khó cử động, cơ thể gầy sút, sức khỏe suy sụp nhanh do không ăn được. Trong những thể trung bình, bệnh kéo dài 3-4 tuần, có khi 2-3 tháng.
Bệnh nhân thường tử vong vào tuần thứ hai và tuần thứ bảy tùy theo số lượng thịt hoặc tiết lợn bệnh nhân ăn đã nhiễm giun. Phần lớn người bệnh tử vong do cơ thể suy mòn cực độ kèm theo biến chứng phổi và loét da. Với những người may thoát hiểm, vẫn thấy đau các cơ và bứt rứt trong nhiều tháng sau đó.
Tại trung tâm Chống độc - Bệnh viện Bạch Mai, 15 giường bệnh luôn hoạt động quá công suất, thường có 2 người/giường bệnh. Cao điểm nhất là 2 tuần đầu tháng 6, bệnh nhân nhập viện có ngày lên đến trên 20 người. Bệnh nhân nhập viện phần lớn là do ăn phải những thức ăn bị nhiễm khuẩn như tiết canh lợn, tiết canh ngan, vịt, nem chạo, lòng lợn, nem rán, chả cuốn lá chuối nướng... Hầu hết những vụ ngộ độc thường là cả gia đình hoặc tập thể đều trong tình trạng nặng rất nguy hiểm như đau bụng, nôn, tiêu chảy cấp, tụt huyết áp... Các bác sĩ của Trung tâm Chống độc cho biết, qua xét nghiệm 100% bệnh nhân bị nhiễm khuẩn e.coli và tụ cầu vàng.
Đây là những vi khuẩn chịu được nhiệt độ cao, chịu được trong môi trường a xít và rượu. Khi những vi khuẩn này xâm nhập vào thức ăn, chúng sẽ thải ra nhiều độc tố. Người ăn phải sẽ bị nhiễm độc gây sốt cao, nôn, đau bụng, tiêu chảy, mất nước, tụt huyết áp, trụy tim mạch...
Việc chẩn đoán bệnh nhân nhiễm giun không khó. Song do các cán bộ y tế cơ sở thiếu kinh nghiệm và phương tiện xét nghiệm nên người bệnh thường được phát hiện quá muộn, thậm chí còn bị chẩn đoán nhầm sang bại liệt, thương hàn, nhiễm khuẩn cấp tính không rõ nguyên nhân... Do vậy với những biểu hiện điển hình nói trên, người bệnh nhất thiết phải được làm xét nghiệm tìm kháng thể bằng phương pháp Elisa và sinh thiết cơ. Đến nay y học vẫn chưa có thuốc đặc trị giun xoắn, đặc biệt là với các ấu trùng thành kén nằm trong các cơ.
Cách chữa chủ yếu vẫn là làm giảm triệu chứng và đề phòng biến chứng. Vì vậy biện pháp phòng bệnh hàng đầu vẫn là kiểm định các loại thịt, thực phẩm và ăn các thức ăn đã được nấu chín kỹ. Ngoài ra, cần tăng cường việc kiểm tra VSATTP nhiều hơn, phát hiện và xử lý nghiêm các vụ vi phạm Pháp lệnh về Vệ sinh an toàn thực phẩm.
