... Mùa lễ hội xuân Yên Tử năm nay có nhiều nét mới hơn mọi năm; Lễ hội đã bước đầu tạo được những ấn tượng tốt đẹp so với nhiều lễ hội khác trong cả nước; không chỉ ở quy mô và cách thức tổ chức, mà quan trọng hơn, đó là ở ý thức của số đông du khách khi hành hương đến đây...
Khách hành hương lên chùa Đồng trong ngày khai hội, 10 tháng Giêng năm Kỷ Sửu.
Ảnh: Quốc Huấn
Đại lễ kỷ niệm 700 năm ngày Đức vua - Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập niết bàn, với nhiều sự kiện lớn được tổ chức cuối tháng 12-2008 vừa qua dường như đã góp phần tạo cho Yên Tử một tâm thế mới trong lòng phật tử, du khách gần xa khi hành hương về chốn linh thiêng này. Theo nhận xét của nhiều người, mùa lễ hội xuân Yên Tử năm nay có nhiều nét mới hơn mọi năm; Lễ hội đã bước đầu tạo được những ấn tượng tốt đẹp so với nhiều lễ hội khác trong cả nước; không chỉ ở quy mô và cách thức tổ chức, mà quan trọng hơn, đó là ở ý thức của số đông du khách khi hành hương đến đây...
Đông hơn nhưng không nhộn nhạo...
Cùng với các cán bộ Ban Quản lý các Di tích trọng điểm tỉnh, chúng tôi có mặt ở Uông Bí từ đêm trước ngày khai hội xuân Yên Tử, 10 tháng giêng năm Kỷ Sửu. Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Nguyễn Thành Phố, Chủ tịch UBND thị xã Uông Bí, Trưởng Ban Tổ chức Lễ hội, cho biết: Tính từ sau Tết Nguyên đán đến ngày hôm ấy, 9 tháng giêng, đã có gần 25 vạn lượt người hành hương về Yên Tử. Đây là con số cao hơn rất nhiều so với cũng những ngày này mọi năm. Thế nhưng, vào ngày hôm sau, đúng ngày khai hội, chúng tôi lại hơi ngạc nhiên bởi lượng khách tham dự Lễ hội không quá đông, không quá náo nhiệt như những năm trước. Tại các điểm đón khách đi cáp treo lên chùa Hoa Yên và từ chùa Hoa Yên lên khu vực tượng An Kỳ Sinh (gần tới chùa Đồng), khách xếp hàng rất trật tự, một phần do công tác tổ chức được tiến hành khá tốt, nhưng một phần cũng bởi lượng khách không đến mức quá tải, chỉ cần chờ đợi khoảng vài chục phút là đã đến lượt. Đã thế, tại đây còn có chương trình dân ca quan họ do các diễn viên trong đội văn nghệ của Công ty CP Phát triển Tùng Lâm - đơn vị kinh doanh dịch vụ cáp treo Yên Tử - phục vụ liên tục, nên du khách cũng không thấy quá sốt ruột. Hòa vào dòng người hành hương, cảm nhận của chúng tôi là sự thanh thản, bởi không phải chen lấn, xô đẩy nhộn nhạo... Còn nhớ những năm trước vào dịp này, dẫu có lên đến chùa Hoa Yên hay chùa Đồng thì việc lách vào được trong chùa cũng khó, may lắm cũng chỉ thắp được nén nhang rồi bái vọng từ bên ngoài. Nhưng năm nay thì khác, lượng khách tuy đông nhưng chưa đến mức quá tải nên hầu như ai lên các chùa cũng đều vào được trước ban thờ Phật để bái thỉnh. Ngay ở chùa Một Mái, vốn diện tích không gian rất chật chội, nhưng khách hành hương vẫn vào bái lễ được; không những thế, trong chùa có một mạch nước ngầm trong vắt và ai muốn thì còn có thể mang về mộåt ít nước làm khước, lấy may mắn...
“- Việc lượng khách đến Yên Tử vào ngày khai hội không quá đông như mọi năm là một tín hiệu lạc quan; bởi nó cho thấy nhận thức của số đông phật tử và du khách khi hành hương về Yên Tử đã có sự thay đổi; rằng không nhất thiết phải vào đúng ngày này mà có thể với bất cứ ngày nào, thời điểm nào, miễn là thành tâm. Điều này nếu được quảng bá, nhân rộng ra, Yên Tử sẽ trở thành một chốn linh thiêng để khách thập phương hành hương không chỉ trong ngày khai hội hay trong mùa lễ hội mà là cho cả năm. Nếu vậy thì thật tốt” - Một cán bộ trong Ban Quản lý các di tích trọng điểm tỉnh nói với chúng tôi như vậy.
Cáp treo chưa hẳn đã là phương án được chọn...
Khách hành hương công đức tại chùa Hoa Yên.
Ảnh: Quốc Huấn
Quả đúng như nhận xét trên đây, mặc dù vào ngày khai hội, lượng khách hành hương về Yên Tử vẫn bình thường như các ngày khác, không có sự tăng đột biến; nhưng nếu tính chung từ sau Tết Nguyên đán Kỷ Sửu tới nay, số lượng khách lại cao hơn mọi năm nhiều. Theo báo cáo của UBND thị xã Uông Bí, đến hết ngày 14 tháng giêng, Yên Tử đã đón gần 45 vạn lượt phật tử, du khách gần xa về lễ hội; trong đó vào các ngày cuối tuần, lượng khách đều đạt trên 5 vạn lượt/ngày, cao hơn 2 lần so với Lễ hội xuân Yên Tử 2008. Dự đoán năm nay Yên Tử đón trên 2 triệu lượt khách, cao hơn 400.000 lượt so với 2008.
Và một điều rất thú vị là mặc dù năm nay ngoài hệ thống cáp treo từ chùa Giải Oan lên chùa Hoa Yên, Công ty CP Phát triển Tùng Lâm còn làm thêm tuyến cáp treo từ chùa Hoa Yên lên khu vực tượng An Kỳ Sinh (nghĩa là quãng đường đi bộ đã rút ngắn đi rất nhiều), nhưng dường như phương tiện đi lại thuận tiện, nhanh chóng này lại không phải là phương án được nhiều người chọn hơn là đi bộ, tự leo núi. Theo thống kê của Công ty CP Phát triển Tùng Lâm, số lượt người sử dụng cáp treo vào những ngày đầu hội xuân năm nay chỉ chiếm 30%, giảm hơn rất nhiều so với các lễ hội trước... Nhận xét về “nét mới” này, đồng chí Trịnh Công Lộc, Trưởng Ban Quản lý các Di tích trọng điểm tỉnh, cho rằng đó là “sự thay đổi nhận thức tích cực”; bởi xét cho cùng, đến Yên Tử là hành hương về Cõi Phật (khác với đi tham quan, du lịch tới một danh thắng nào đó); vậy thì tự mình leo núi vất vả cũng là một cách để thể hiện cái tâm của mình với Đức Phật...
Nhận xét của đồng chí Trưởng Ban Quản lý các Di tích trọng điểm tỉnh không phải không có cơ sở. Chứng kiến dòng người đi bộ lên chùa Đồng ngày khai hội, chúng tôi thấy mặc dù vừa đi vừa thở hổn hển nhưng nét mặt ai cũng vui vẻ, phấn khích. Có những cụ già tuổi đã tầm ngoài 60, 70 vẫn hăng hái bước cùng con cháu. Qua mỗi bậc đá, nét mặt, ánh mắt, nụ cười của các cụ thêm rạng ngời, thanh thản. Trò chuyện với chúng tôi, cụ Phạm Thị Xoan (phường Quang Trung, thị xã Uông Bí), nói:
“- Tôi năm nay đã 72 tuổi rồi, cũng không còn khỏe mạnh, nhanh nhẹn nữa, nhưng vẫn muốn noi gương Đức Phật Trần Nhân Tông. Xưa kia, Người bó rơm vào chân đi bộ từ thành Thăng Long lên đây. Rơm đã nát mấy lần mà Người có từ nan đâu. Nay chúng mình chỉ đi bộ có một đoạn thôi, chẳng lẽ chịu sao?”.
Với các khách hành hương thì như vậy; còn với những người làm công tác quản lý Khu di tích Yên Tử, rõ ràng xu hướng chọn đi bộå đã khiến cho an ninh, trật tự ở các điểm đón khách đi cáp treo ổn định hơn rất nhiều. Không còn tình trạng chen lấn, xô đẩy nhau, không còn cảnh hàng đoàn người xếp hàng dài dằng dặc như mọi năm. Và điều đó đã góp phần làm cho Yên Tử mùa lễ hội năm nay đẹp hơn, văn minh hơn...
Một điều nữa cũng khá đặc biệt là số du khách trẻ tuổi chiếm tỷ lệ đông hơn hẳn các mùa lễ hộåi trước. Năm nay do thời gian học sinh phổ thông nghỉ Tết Nguyên đán dài nên từ ngày mồng 4 tháng giêng, đã có nhiều đoàn học sinh lên Yên Tử. Và theo nhận xét của nhiều người, dường như không khí linh thiêng nơi Đất Phật đã khiến cho những cô cậu học trò vốn “nghịch như ma” này trở nên nghiêm trang, cung kính hơn. Đồng chí Lê Chính, Phó Ban Quản lý các Di tích trọng điểm tỉnh, có vẻ rất tâm đắc với hiện tượng này. Theo ông, trong khi nhiều trò chơi vô bổ, thậm chí có hại đang thâm nhập sâu vào giới trẻ, khiến nhiều người sa đà mà bỏ bê các hoạt động văn hóa bổ ích thì việc các nhà trường tổ chức những chuyến hành hương về Yên Tử (không chỉ trong mùa lễ hội mà có thể vào các ngày khác trong năm), là một việc rất tốt cho công tác giáo dục truyền thống cho học sinh...
Từ những nét mới của Lễ hội xuân Yên Tử năm nay, có thể tin rằng Yên Tử đang ngày càng trở thành một điểm đến thiêng liêng trong lòng du khách, nơi du khách trở về để tìm lại sự bình an, thanh thản cho tâm hồn...
