Bằng tinh thần trách nhiệm, nhìn thẳng sự thật và đề xuất những giải pháp thiết thực, khả thi, phiên chất vấn, trả lời chất vấn tại kỳ họp thứ 22, HĐND tỉnh diễn ra sáng 12/12, các đại biểu đã tập trung làm rõ nhiều vấn đề "nóng" trong phát triển KT-XH tại địa phương thời gian qua. Phần trả lời đúng trọng tâm, trọng điểm của lãnh đạo một số sở, ngành đã cơ bản đáp ứng được mong mỏi của cử tri toàn tỉnh.
"Nóng" vấn đề nợ đọng BHXH
Mở đầu phiên chất vấn, trả lời chất vấn, ĐB Lục Thành Chung (Tổ ĐB Thành phố Hạ Long) đã chất vấn lãnh đạo Bảo hiểm xã hội (BHXH tỉnh). ĐB Lục Thành Chung nhấn mạnh: Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có nhiều doanh nghiệp nợ tiền đọng BHXH, BHYT kéo dài. Trong khi đó, hàng tháng, khi trả lương cho người lao động, doanh nghiệp vẫn trích tiền BHXH, BHYT từ lương của người lao động nhưng không nộp lại cho cơ quan BHXH theo quy định. Do đó, dẫn đến tình trạng người lao động không được cấp thẻ BHYT, không được giải quyết chế độ ốm đau, thai sản, bệnh nghề nghiệp từ cơ quan BHXH... Vậy, đề nghị Giám đốc BHXH tỉnh cho biết nguyên nhân, trách nhiệm và biện pháp để đảm bảo thu nợ tiền BHXH, BHYT (kể cả các biện pháp hành chính và khởi kiện dân sự); đồng thời cho biết các giải pháp tháo gỡ những vướng mắc nêu trên để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động?.
Về vấn đều này, ông Nguyễn Đồng Thông, Giám đốc BHXH tỉnh cho rằng: Việc nợ đọng BHXH, BHYT của các doanh nghiệp có thể nhận định được xuất phát từ hai nguyên nhân cơ bản: Do một số doanh nghiệp gặp khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh và một số doanh nghiệp cố tình nợ đọng tiền BHXH, BHYT. Giám đốc BHXH tỉnh cũng khẳng định: Để khắc phục tình trạng nợ đọng BHXH của các doanh nghiệp, đảm bảo quyền lợi cho người lao động, từ đầu năm 2015 đến nay, UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo các Sở, ngành, đơn vị chức năng và các địa phương tăng cường phối hợp đẩy mạnh các hoạt động quản lý nhà nước, tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật; thực hiện rà soát, nắm bắt tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp trên địa bàn để có những giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp khắc phục khó khăn, phát triển sản xuất; giúp doanh nghiệp có khả năng tài chính để tham gia đầy đủ nghĩa vụ đóng nộp BHXH, BHYT.
Mặt khác, BHXH tỉnh cũng tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra tình hình thực hiện công tác thu, công tác giải quyết chế độ, chính sách BHXH, BHYT tại các đơn vị, doanh nghiệp. Tính đến 30-11-2015, cơ quan BHXH đã kiểm tra được 233/207 đơn vị, doanh nghiệp, đạt 112,6% kế hoạch năm, lập 30 biên bản vi phạm hành chính gửi Thanh tra Lao động để xử phạt. Song song với đó, BHXH tỉnh đã giao chỉ tiêu thu hồi nợ đọng cho từng BHXH cấp huyện; tăng cường cán bộ đi đôn đốc thu hồi nợ đọng; duy trì hoạt động của 2 tổ thu nợ BHXH ở cơ quan BHXH tỉnh và 14 tổ thu nợ ở BHXH các huyện, thị xã, thành phố. Đặc biệt, BHXH tỉnh đã tiến hành khởi kiện những đơn vị nợ đọng dây dưa, kéo dài ra tòa. Tính đến 30-11-2015, BHXH tỉnh đã khởi kiện 8 đơn vị với số tiền nợ BHXH, BHYT trên 40 tỷ đồng. Với những biện pháp quyết liệt trên, tính đến ngày 30-11-2015, toàn tỉnh đã thu được 3.353 tỷ đồng, đạt 91% kế hoạch, tăng 201 tỷ đồng so với cùng kỳ năm trước; tổng số nợ BHXH, BHYT là 113,4 tỷ đồng, tương đương với cùng kỳ năm trước.
Chất vấn thêm về vấn đề này, ĐB Châu Hoài Thu (Tổ ĐB huyện Vân Đồn) đề nghị làm rõ hơn về số doanh nghiệp nợ BHXH chủ yếu là thành phần nào; việc thi hành các vụ án đã được Toàn án Nhân dân xét xử thu được số tiền bao nhiêu?. Còn ĐB Nguyễn Thị Hạnh (Tổ ĐB huyện Hoành Bồ) chất vấn: Với vai trò là đầu đơn trong các vụ tranh chấp dân sự, vậy thì vai trò của BHXH như thế nào trong việc phối hợp thi hành các quyết định của Tòa án Nhân dân? Trả lời về vấn đề này, Giám đốc BHXH tỉnh đã chỉ ra rằng: Số doanh nghiệp nợ đọng BHXH chủ yếu là ở khối doanh nghiệp ngoài Nhà nước, cá biệt có đơn vị sự nghiệp; việc đôn đốc, thi hành án để đòi BHXH đối với các doanh nghiệp đã và đang được BHXH tỉnh phối hợp với các cơ quan hữu quan triển khai...
Không đồng tình với phần trả lời này của Giám đốc BHXH tỉnh, đồng chí Nguyễn Văn Đọc, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Chủ tọa kỳ họp cho rằng: Để xảy ra tình trạng trên là do công tác quản lý Nhà nước, trước hết là phía BHXH tỉnh, do vậy đồng chí đã yêu cầu lãnh đạo Sở LĐ-TB&XH tỉnh, Liên đoàn lao động tỉnh trả lời thêm về nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp cụ thể.
Sau khi nghe lãnh đạo các cơ quan trả lời, Chủ tọa kỳ họp khẳng định: Đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống người lao động và gia đình họ, vì thế cần phải tiến hành rà soát kỹ lưỡng số doanh nghiệp nợ BHXH để đánh giá đơn vị nào thực sự khó khăn, đơn vị nào cố tình chây ỳ để chuyển các cơ quan chức năng xử lý nghiêm minh. Chủ tọa cũng yêu cầu, Sở LĐ-TB&XH tỉnh cần phải chủ động hơn trong việc tham mưu cho tỉnh các giải pháp cụ thể để thực hiện; BHXH tỉnh cần phải thống nhất trao đổi với doanh nghiệp nợ đọng để giải quyết chế độ cho người lao động khi nghỉ hưu, ốm đau, tai nạn; LĐLĐ tỉnh cần rà soát xem có bao nhiêu lao động bị ảnh hưởng từ việc nợ đọng BHXH để tham mưu giải quyết dứt điểm....
Quyết tâm đạt chỉ tiêu thu NSNN trên địa bàn tỉnh năm 2016
Tại phiên phiên chất vấn, được sự ủy quyền của UBND tỉnh, đồng chí Cục trưởng Cục Hải quan Quảng Ninh Nguyễn Ngọc Trìu cho biết: Ước thực hiện thu Ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2015 của Cục Hải quan tỉnh Quảng Ninh đạt khoảng 13.800 tỷ đồng; khoảng 6.000 tỷ đồng so với dự toán giao. Đồng chí cũng đã báo cáo giải trình chỉ rõ những nguyên nhân dẫn tới chỉ tiêu tổng thu Ngân sách nhà nước (NSNN) trên địa bàn tỉnh năm 2015 không đạt kế hoạch đề ra. Đó là: do dự toán giao thu NSNN quá cao (19.800 tỷ đồng); số thu của một số mặt hàng chủ yếu (xăng dầu, than xuất khẩu; máy móc thiết bị nhập khẩu của dự án đầu tư...) giảm mạnh. Đồng chí Cục trưởng Cục Hải quan tỉnh đã thẳng thắn nhận trách nhiệm tới cử tri toàn tỉnh về việc chưa kịp thời tham mưu, đề xuất lãnh đạo tỉnh cùng thảo luận dự toán thu NSNN năm 2015 với lãnh đạo Tổng Cục Hải quan, Bộ Tài chính, dẫn tới không bảo vệ được dự toán và Bộ tài chính giao dự toán thu NSNN từ hoạt động xuất nhập khẩu năm 2015 quá cao so với khả năng thực hiện. Bên cạnh đó, Cục Hải quan tỉnh cũng chưa thu hút được nhiều doanh nghiệp nhập khẩu thiết bị mỏ của TKV và TCT Đông Bắc về Quảng Ninh.
Sau giải trình, ĐB Hồ Văn Vịnh (Tổ ĐB Cẩm Phả) cơ bản đồng tình với các nội dung trong báo cáo. ĐB cho rằng lãnh đạo Cục Hải quan tỉnh đã thẳng thắn nhận trách nhiệm về việc để chỉ tiêu tổng thu NSNN trên địa bàn tỉnh năm 2015 không đạt kế hoạch đề ra. Đồng chí đề nghị Cục Hải quan tỉnh cho biết căn cứ vào chỉ tiêu thu xuất nhập khẩu (XNK) năm 2016 mà Bộ Tài chính giao là trên 12.000 tỷ đồng thì liệu số thu từ hoạt động XNK trên địa bàn tỉnh năm 2016 có đạt kế hoạch đề ra? Trả lời chất vấn, đồng chí Cục trưởng Cục Hải quan cho biết: Rút kinh nghiệm từ năm 2014 và 2015, năm 2016, Cục Hải Quan tỉnh đã chủ động tham mưu cho tỉnh về số thu XNK. Do đó, đây là lần đầu tiên có sự thống nhất cao giữa Bộ Tài chính, Tổng Cục Hải quan tỉnh và tỉnh Quảng Ninh về việc giao số thu XNK trên địa bàn tỉnh. Tin tưởng rằng, năm 2016, tỉnh sẽ đạt khả năng thu XNK đúng kế hoạch và sẽ không bị hụt thu như năm 2015.
Liên quan đến vấn đề này, Chủ tọa kỳ họp nhấn mạnh nguyên nhân chủ yếu dẫn đến thực trạng này là do dự toán Bộ Tài chính giao quá cao so với thực tế. Đồng chí cũng đánh giá cao việc lãnh đạo ngành Hải quan đã nhận trách nhiệm còn chủ quan và chưa thực sự cố gắng, chưa dự báo được tình hình thực tiễn và chủ động báo cáo với tỉnh, các ngành chức năng để có giải pháp kịp thời. Đồng chí đề nghị lãnh đạo ngành Hải quan cần rút kinh nghiệm và chủ động bám sát chủ trương của Trung ương để kịp thời tham mưu cho tỉnh.
Nỗ lực cải tạo phục hồi môi trường xong trước năm 2020
Bên cạnh đó, công tác bảo vệ môi trường trong quá trình khai thác, sản xuất, chế biến và vận chuyển than trên địa bàn TP Cẩm Phả là một trong những nội dung chất vấn được các đại biểu đặc biệt quan tâm. Đồng chí Nguyễn Ngọc Cơ, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn CN Than-Khoáng sản Việt Nam (TKV) đã báo cáo, giải trình rõ vấn đề này tại phiên chất vấn một cách trách nhiệm, đúng trọng tâm, trọng điểm.
Sau giải trình, ĐB Phạm Hồng Thái tiếp tục đề nghị lãnh đạo Tập đoàn TKV làm rõ thêm việc các đơn vị ngành than có thực hiện nghiêm túc sự chỉ đạo của Tập đoàn về việc xử lý bụi, đảm bảo môi trường khu vực dân cư không? Và trong giải trình, cũng có đề cập tới giải pháp phun tưới nước nhằm bảo vệ môi trường, vậy hoạt động này đã làm đến đâu? Tập đoàn cũng đã chỉ đạo Công ty CP Than cọc 6 nghiên cứu di chuyển hệ thống sàng tuyển và các kho than đến vị trí khác xa dân cư hơn, đề nghị Tập đoàn chỉ rõ thời gian di chuyển cụ thể?.
Trước chất vấn thêm của ĐB Phạm Hồng Thái, đồng chí Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn TKV nhấn mạnh: Tập đoàn luôn chỉ đạo các đơn vị thực hiện quyết liệt công tác đảm bảo môi trường, tuy nhiên, việc triển khai thực hiện vẫn chưa được triệt để. Do đó, thời gian tới, Tập đoàn sẽ tiếp tục thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp cũng như có sự kiểm tra, đôn đốc thường xuyên để đảm bảo môi trường, trong đó hạn chế tối đa việc phát tán bụi tại các khu đông dân cư.
Đặc biệt, để hạn chế bụi từ quá trình vận chuyển, đổ thải đất đá trên bãi thải Đông Cao Sơn, TKV chỉ đạo Công ty CP Than Cọc Sáu và các đơn vị liên quan tăng tưới nước, thực hiện nghiêm túc việc đổ thải tầng thấp, ưu tiên đổ thải ở bãi thải trong và những tầng phía dưới vào những ngày khô hanh, nắng nóng để giảm phát tán bụi. TKV chỉ đạo các đơn vị nghiên cứu lắp đặt hệ thống tưới nước thường xuyên, hệ thống bơm-đường ống-cây cấp nước chống bụi trên tuyến đường ra bãi thải nhằm giảm thời gian lấy nước, tăng cường kiểm tra và cử cán bộ tiếp nhận ý kiến phản ánh của cử tri và chính quyền địa phương để kịp thời khắc phục. Trong năm 2016 sẽ thực hiện cải tạo phục hồi môi trường khoảng 110ha bãi thải đã kết thúc đổ thải (Khe Dè, Vũ Môn); đồng thời tập trung đổ thải khu vực Mông Dương nhìn được từ quốc lộ 18A để cải tạo phục hồi môi trường xong trước năm 2020.
Về việc di chuyển hệ thống sàng tuyển và các kho than thuộc Công ty CP than Cọc Sáu, Tập đoàn cũng đang nhanh chóng tiến hành, nhưng không thể chuyển ngay được mà cần phải có lộ trình. Đồng chí cũng khẳng định: Chắc chắn đến năm 2018, hệ thống sàng tuyển và các kho than thuộc Công ty sẽ được di chuyển xong.
Đánh giá cao các giải pháp về bảo vệ môi trường Tập đoàn đã đưa ra, Chủ tọa kỳ họp khẳng định: Môi trường trên địa bàn TP Cẩm Phả nói riêng và các địa phương khác nói chung đang là vấn đề cấp bách, gây bức xúc trong nhân dân thời gian qua. Do đó, Tập đoàn TKV cần tiếp tục rà soát lại các vị trí có nguy cơ sạt lở ảnh hưởng đến khu dân cư; thường xuyên đôn đốc chỉ đạo các công ty đảm bảo đúng việc bảo vệ môi trường đến công tác chế biến, vận chuyển, khai thác than… Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng có giải pháp đồng bộ sớm hoàn nguyên các vị trí đã khai thác, nhất là các bãi thải; tăng cường giám sát, bổ sung các điểm quan trắc tự động nhằm giám sát hoạt động ngành Than...
Quang Minh–Lưu Linh
