“Có phim hay thì có Cánh Diều Vàng. Chưa hay lắm thì chưa nên có” – Đó là khẳng định của nhà biên kịch Lê Ngọc Minh - Cục Phó Cục Điện ảnh Việt Nam, trưởng ban giám khảo Cánh Diều Vàng năm nay.
Phóng viên đã có thời gian trao đổi ngắn với ông Lê Ngọc Minh về tiêu chí chấm giải Cánh Diều Vàng 208.
- Thưa ông Lê Ngọc Minh, tiêu chí nào được ban giám khảo đặt ra để lựa chọn một bộ phim xuất sắc nhất cho mùa giải năm nay?
Tiêu chí để chấm giải phim truyện nhựa năm nay đã được chúng tôi họp bàn sáng nay. Có hai tiêu chí để chọn lựa đó là tính chuyên nghiệp và hiệu quả xã hội. Hai tiêu chi rất giản dị, ngắn gọn thế thôi.
- Năm nay có ít phim tham gia giải Cánh Diều, trong đó phim của tư nhân chiếm ưu thế có phải là bài toán khó cho ban giám khảo cầm cân nảy mực một cách công tâm?
Cái này thì phải nhìn rộng ra một chút. Ví dụ hồi Hà Nội vừa ngập lụt chẳng có rau ăn, còn bây giờ thì rau lại thừa. Làm phim cũng thế. Có mùa anh em làm kịp thời, có mùa làm chậm hơn. Nếu năm nay giải thưởng Cánh Diều Vàng trao chậm hơn thì sẽ có thêm 4 bộ phim nữa sẽ góp mặt tham gia đó là “Đừng đốt, trong đó có lửa”, “Chơi vơi”, “Được sống” và “Trung uý”. Tuy nhiên, theo quan điểm của chúng tôi, có ít phim mà hay thì còn hơn là nhiều phim mà dở.
Hiện nay ranh giới giữa cách gọi phim tư nhân và Nhà nước đã dần xóa nhòa. Vì trong phim tư nhân có thành phần Nhà nước tham gia và ngược lại. Thậm chí có những phim có thêm cả yếu tố nước ngoài. Trong điều kiện xã hội hoá hiện nay, làm phim về con người Việt Nam, đất nước Việt nam dần dần được nâng cao chất lượng là những sản phẩm đích thực cho điện ảnh Việt Nam.
Chúng tôi cứ bám vào hai tiêu chí, có hai con đường thì cứ đi. Chúng tôi cứ giải đúng đề bài và làm hết trách nghiệm ban giám khảo của mình một cách nghiêm cẩn. Đồng thời, chúng tôi cũng phải lắng nghe dư luận chung.
- Doanh thu, khả năng trụ rạp của các bộ phim sẽ có ảnh hưởng gì tới việc chấm giải của ban giám khảo không?
Chuyện bán được vé của phim khi ra rạp cũng là một tiêu chí xã hội để chúng tôi xem xét. Có thể có phim chưa bán được nhiều vé nhất, nhưng không ảnh hưởng gì cả. Vé là hiệu quả xã hội cần tham khảo nhưng nó còn nhiều hiệu quả xã hội khác nữa.
Thật ra kể cả phim của tư nhân hay mang yếu tố thương mại vẫn cần yếu tố chuyên nghiệp. Phim Mỹ rất chuyên nghiệp mặc dù mục tiêu của nó là hướng tới công chúng. Miễn nó là các tác phẩm nắm rõ ngôn ngữ điện ảnh và được công chúng yêu mến trong đó có công chúng số đông, công chúng báo chí, công chúng bậc cao…Có những phim công chúng bậc cao rất yêu thích có thể bây giờ chưa lộ sáng nhưng phải vài năm sau mới thấy.
- “Trăng nơi đáy giếng” đã tạo được dấu ấn tốt với bạn bè quốc tế, còn với ban giám khảo Việt Nam, bộ phim này liệu có được sự ưu tiên nào đó trong con mắt của các nhà làm phim Việt?
Nó cũng là một trong những tham khảo quý với ban giám khảo. Nhưng đấy không phải là sức ép. Cũng giống như là phim A, phim B cực kỳ nhiều người xem cũng là một tham khảo quý chứ không thì mình tổ chức ra ban giámkhảo làm gì.
- Trong số 6 phim dự giải năm nay, yếu tố ngoại lai cũng được thể hiện khá rõ trong cả nội dung câu chuyện, kỹ xảo, nguồn vốn, đạo diễn, nhà biên kịch… Đây có phải là một xu hướng sắp tới của điện ảnh Việt Nam trong việc xã hội hóa điện ảnh?
Chúng ta phải làm quen dần với xu thế này. Có những phim lớn trên thế giới cũng dùng nhiều chuyên gia đầu ngành của nước ngoài. Ví dụ như đạo diễn Trương Nghệ Mưu toàn kết hợp các phó quay phim, hình ảnh, kỹ xảo của người nước ngoài, vốn người nước ngoài, hầu như không bao giờ sử dụng vốn của Nhà nước. Hay bộ phim “Truy sát” của điện ảnh Mỹ. Một nửa diễn viên tham gia là những ngôi sao của điện ảnh Nga nhưng khi phát hành thì nó vẫn là phim thương hiệu Mỹ.
Điện ảnh là nghệ thuật giao lưu quốc tế lớn nên việc sử dụng yếu tố bên ngoài không có gì đáng phải lo ngại mà nó chỉ làm giàu có, phong phú hơn thôi.
- Nếu năm nay không có một bộ phim thật sự xuất sắc thì ban giám khảo có cố để có được một Cánh Diều Vàng cho bộ phim truyện nhựa xuất sắc nhất?
Chúng tôi sẽ cố gắng tìm ra phim hay. Có phim hay thì có Cánh Diều Vàng. Chưa hay lắm thì chưa nên có.
Xin cảm ơn ông!
