Phát biểu trong thông điệp liên bang đầu tiên kể từ khi nhậm chức Tổng thống Nga, ông Dmitry Medvedev hôm qua (5/11) đã lên án Mỹ, tuyên bố triển khai những tên lửa mới ở vùng biển Baltic gần sát biên giới với Ba Lan nhằm đáp trả các kế hoạch lắp đặt hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ ở Đông Âu và đề nghị kéo dài nhiệm kỳ tổng thống ở Nga từ 4-6 năm.
Chỉ trích Mỹ
Phát biểu trước khoảng 1.000 nghị sĩ và các quan chức chính phủ, Tổng thống Nga đã "đổ lỗi" cho Mỹ về cuộc xung đột ngắn giữa Nga với Gruzia hồi tháng 8 và cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu hiện nay.
Tổng thống Medvedev miêu tả cuộc tấn công quân sự của Gruzia vào Nam Ossetia là hậu quả của các chính sách của chính quyền Mỹ - một chính quyền “quá tự tin và không chịu được những lời chỉ trích và thích đưa ra những quyết định đơn phương."
"Cuộc xung đột ở Caucasus được sử dụng như một cái cớ để Mỹ và NATO cử tàu chiến đến vùng Biển Đen và sau đó là nhanh chóng thúc giục Châu Âu về sự cần thiết phải có một hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ ở khu vực này," Tổng thống Nga phát biểu.
Ông Medvedev kêu gọi cần phải thiết lập những thể chế để ngăn chặn “những quyết định sai lầm, ích kỷ và đôi khi nguy hiểm” của một số thành viên trong cộng đồng quốc tế.
"Chúng tôi sẽ không từ bỏ vai trò của mình ở Caucasus. Chúng tôi sẽ vượt qua cuộc khủng hoảng tài chính hiện nay và sẽ phát triển ngày một vững mạnh hơn," Tổng thống Medvedev nhấn mạnh.
Ông Medvedev cũng phát biểu thêm rằng hệ thống kinh tế và chính trị quốc tế cần một cuộc cải cách sâu sắc và toàn diện. "Bài học từ những sai lầm và thất bại của năm 2008 đã nhắc tất cả các quốc gia cho trách nhiệm rằng đã đến lúc phải hành động và cần phải cải cách sâu rộng hệ thống kinh tế và chính trị quốc tế."
"Chúng tôi hy vọng các đối tác của chúng tôi – chính quyền mới của Mỹ - sẽ có sự lựa chọn đúng đắn, ủng hộ một mối quan hệ toàn diện với Nga," nhà lãnh đạo Nga phát biểu, chỉ vài giờ sau khi ông Barack Obama đắc cử Tổng thống Mỹ.
Trả đũa lá chắn tên lửa của Mỹ
Trong bài phát biểu kéo dài 85 phút và được truyền hình trực tiếp trên khắp cả nước, Tổng thống Medvedev cho biết Nga sẽ triển khai một hệ thống tên lửa tầm ngắn Iskander ở khu vực Kaliningrad, gần sát biên giới với 2 nước Ba Lan và Lithuania, nhằm đáp trả kế hoạch lắp đặt hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ ở Đông Âu.
"Hệ thống tên lửa Iskander sẽ được triển khai ở khu vực Kaliningrad để vô hiệu hóa hệ thống lá chắn tên lửa của Mỹ nếu thấy cần thiết," ông Medvedev nói.
Nga cũng sẽ triển khai các thiết bị điện tử ở khu vực phía Tây để làm nhiễu hệ thống tên lửa của Mỹ, Tổng thống Nga cho biết, đồng thời nhấn mạnh rằng các nguồn lực của Hải quân Nga theo tự nhiên cũng sẽ được sử dụng để chống lại lá chắn tên lửa của Mỹ.
Theo ông Medvedev, Nga đã hoãn những kế hoạch trước đây về việc rút 3 binh đoàn tên lửa ra khỏi khu vực miền trung của đất nước. "Trước đây, chúng tôi có kế hoạch rút 3 binh đoàn tên lửa tại trạm tên lửa ở Kozelsk khỏi nhiệm vụ chiến đấu và đến năm 2010 sẽ chấm dứt hoạt động của hệ thống này. Hiện tôi đã quyết định ngừng những kế hoạch trên," Tổng thống Medvedev cho hay.
Năm ngoái, Washington đã đề nghị thiết lập một hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo ở Trung Âu, bao gồm các tên lửa đánh chặn ở Ba Lan và một hệ thống radar ở CH Czech.
Moscow đã liên tục phản đối kế hoạch này, nói rằng nó sẽ đe dọa an ninh quốc gia Nga. Tuy nhiên, Mỹ nhấn mạnh lá chắn tên lửa của mình là nhằm để ngăn chặn những cuộc tấn công có thể xảy ra từ những nước thuộc trục “ma quỷ”.
Mỹ đã ký một hiệp định song phương với CH Czech hồi tháng 7 trong đó cho phép Mỹ đặt một hệ thống radar trên đất của Czech. Đến tháng 8, Mỹ cũng đạt được thỏa thuận với Ba Lan về việc triển khai những tên lửa đánh chặn ở nước này.
Kéo dài nhiệm kỳ tổng thống
Trong thông điệp liên bang đầu tiên của mình, ông Medvedev cũng đưa ra đề nghị kéo dài nhiệm kỳ tổng thống ở Nga lên thành 6 năm và của Quốc hội lên 5 năm. Tổng thống và Quốc hội Nga hiện nay đều có nhiệm kỳ 4 năm.
"Chúng ta không phải đang nói về một cải cách hiến pháp, mà là một vài sửa đổi cho bản hiến pháp. Đó là những sửa đổi quan trọng và không làm thay đổi bản chất chính trị và luật pháp của những thể chế hiện nay," Tổng thống Medvedev phát biểu.
Theo ông Larisa Brycheva, một cố vấn của Tổng thống Nga, những sửa đổi về việc kéo dài nhiệm kỳ tổng thống và quốc hội sẽ không cần đến một cuộc trưng cầu dân ý.
