Ở hầu hết các vỉa Công ty Than Mạo Khê đang khai thác đều lập báo cáo đánh giá tác động môi trường nhưng quá trình khai thác đã không hề áp dụng các hình thức xử lý môi trường, thải thẳng ra tự nhiên...
Như Báo CAND đã đưa tin, thời gian qua, tại các hồ thủy lợi thuộc địa bàn huyện Đông Triều, Quảng Ninh đã xảy ra ô nhiễm trầm trọng, cản trở và gây thiệt hại trong sản xuất nông nghiệp cũng như ảnh hưởng đến cảnh quan và sức khỏe cộng đồng.
Ngay tại thời điểm đưa tin đã xảy ra việc đùn đẩy trách nhiệm về sự cố môi trường giữa các doanh nghiệp ngành Than, các ngành chức năng và chính quyền địa phương khiến tình trạng ô nhiễm chẳng những không được khắc phục mà tiếp tục gây hậu quả nặng nề.
Do đó, tỉnh Quảng Ninh đã giao trách nhiệm cho Sở Tài nguyên và Môi trường thành lập đoàn thanh tra để làm rõ trách nhiệm cũng như hướng xử lý vấn nạn này.
Thi nhau gây ô nhiễm
Đoàn đã kiểm tra 3 đơn vị, đó là: Công ty Than Mạo Khê, Công ty Than Uông Bí và Công ty cổ phần Đầu tư thương mại và Dịch vụ đều thuộc Tập đoàn Than và Khoáng sản Việt Nam (TKV).
Ở hầu hết các vỉa Công ty Than Mạo Khê đang khai thác đều lập báo cáo đánh giá tác động môi trường nhưng quá trình khai thác đã không hề áp dụng các hình thức xử lý môi trường, thải thẳng ra tự nhiên khiến cho không chỉ hồ Nội Hoàng mà tất cả các dòng chảy phía hạ lưu đều bị ô nhiễm nghiêm trọng, giảm nồng độ PH gấp nhiều lần so với mức độ cho phép.
Đây cũng là nguyên nhân gây phá vỡ kết cấu trong đất và độ phì của tầng đất canh tác, làm ảnh hưởng đến năng suất cây trồng và đời sống của người dân trong khu vực.
Kiểm tra tại vị trí vỉa 43, 46 xã Hồng Thái Tây (Đông Triều) và cửa lò 248 do Công ty Than Uông Bí đang khai thác đã cho thấy, nước rửa trôi bề mặt và nước thải lò không được thu gom và chảy xuống các hồ Khe Ươn 1 và Khe Ươn 2.
Bên cạnh đó, ở các khai trường khai thác than chưa xây dựng hệ thống đập tràn chắn đất đá thải nên vào mùa mưa lượng nước chảy tràn bề mặt đã cuốn trôi đất đá thải làm axit hoá và bồi lắng các hồ thủy lợi ở hạ lưu.
Riêng đối với vỉa 46, theo quy hoạch vỉa này nằm trong vùng hạn chế hoạt động khai thác khoáng sản nên UBND tỉnh chỉ cho phép Công ty khai thác với công nghệ hầm lò.
Bất chấp, Công ty TNHH một thành viên Than Hồng Thái (thuộc Công ty Than Uông Bí) đã tự ý khai thác theo công nghệ lộ thiên dẫn tới sạt lở đất đá làm bồi lấp lòng hồ...
Công ty cổ phần Đầu tư thương mại và Dịch vụ - TKV đang có hoạt động khai thác than cách khu vực hồ Nội Hoàng khoảng 200m. Mặc dù công ty đã có báo cáo đánh giá tác động môi trường song chưa thực hiện đúng cam kết bảo vệ môi trường như: Không áp dụng các biện pháp thu gom, xử lý nước thải mà đổ trực tiếp ra hồ Cầu Cuốn.
Muốn khắc phục phải mạnh tay
Trước những cứ liệu thanh tra, hầu hết các đơn vị đều không thể phủ nhận việc khai thác của họ đã để lại những hậu quả rất nặng nề về môi trường, sinh thái và thiệt hại kinh tế cho người dân trước mắt cũng như lâu dài.
Song, các doanh nghiệp ngành Than đều có lý do rất giống nhau khi cho rằng, đó là những hậu quả ngoài ý muốn, là do người dân có những đòi hỏi quá cao về mặt môi trường. Trong khi đó, kinh phí đầu tư còn hạn hẹp, ngành Than phải cắt giảm chi phí đến mức tối thiểu nhưng lại đẩy mạnh sản lượng khai thác nên ô nhiễm là điều khó tránh khỏi.
Trước những lý do thiếu thuyết phục trên, Sở Tài nguyên và Môi trường đã thống nhất với UBND huyện Đông Triều, TKV và Công ty Quản lý khai thác công trình thủy lợi Đông Triều về hình thức xử lý.
Theo đó, yêu cầu các doanh nghiệp ngành Than đang có hoạt động khai thác than trên địa bàn huyện Đông Triều phải dừng ngay việc khai thác tại khu vực hồ Cầu Cuốn, Nội Hoàng. Tiếp đó, tuỳ theo phạm vi liên quan, doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn cho phép trước khi thải ra môi trường; xây dựng hệ thống kè đá, trồng cây xanh hoàn nguyên môi trường các khu vực bãi thải.
Ngoài ra, đoàn đã đề nghị TKV phối hợp với huyện Đông Triều khảo sát và lập dự án nạo vét các hồ Nội Hoàng, Cầu Cuốn đảm bảo tái tạo môi trường, sinh thái cũng như đủ điều kiện trữ nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt cho người dân xung quanh.
Được biết, việc khai thác than trên địa bàn Quảng Ninh không chỉ gây ra ô nhiễm riêng ở khu vực các hồ chứa nước Đông Triều. Đây là điều mà TKV cần phải thực sự chú ý để tiếp tục thực hiện các giải pháp đồng bộ như họ đã từng nói: Khai thác than gắn liền với việc bảo vệ môi trường
