Ngày càng thu hút sự quan tâm, vào cuộc của cả cộng đồng

Là một trong các chương trình mục tiêu quốc gia, bởi vậy phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em (SDDTE)  luôn được tỉnh quan tâm. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh  lần thứ XII đề ra mục tiêu, giảm tỷ lệ SDDTE dưới 5 tuổi của tỉnh còn dưới 20% vào năm 2010 và dưới 15% vào  năm 2015.

Trong những năm qua, đảng bộ, chính quyền các cấp,  các ngành, đoàn thể và mỗi người dân đã có nhiều cố gắng trong thực hiện chương trình. Ngoài nguồn kinh phí do T.Ư cấp, hàng năm tỉnh còn đầu tư hỗ trợ trung bình  500 triệu đồng cho các hoạt động phòng chống SDDTE ở những địa phương miền núi.

Từ năm 1998, Ban chỉ đạo (BCĐ) Chương trình mục tiêu phòng chống SDDTE từ tỉnh đến xã được thành lập và đi vào hoạt động với sự tham gia của các ban, ngành trên địa bàn. Trung tâm Chăm sóc sức khoẻ sinh sản (CSSKSS) tỉnh, các khoa CSSKSS ở trung tâm y tế tuyến huyện được giao nhiệm vụ chuyên trách công tác này. Mỗi trạm y tế xã có 1 cán bộ chuyên trách dinh dưỡng. Toàn tỉnh hiện có 1.792 cộng tác viên dinh dưỡng ở 100% các thôn, bản, khu phố. Với một mạng lưới phủ rộng như vậy đã góp phần tích cực trong công tác phòng chống SDDTE trên địa bàn tỉnh. Để nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ chuyên trách và cộng tác viên, hàng năm Trung tâm CSSKSS tỉnh thường xuyên phối hợp với trung tâm y tế các địa phương tổ chức các lớp tập huấn cho đội ngũ này. Từ năm 2001 đến nay, Trung tâm đã tổ chức hơn 280 lớp cho hơn 15.200 lượt cán bộ, cộng tác viên dinh dưỡng. Việc mua sắm các thiết bị vật tư thiết yếu phục vụ chương trình phòng chống SDDTE cũng được Trung tâm CSSKSS tỉnh chú trọng. Ngoài vật tư của T.Ư cấp, Trung tâm còn dành một phần kinh phí của đơn vị để trang sắm sổ sách chuyên môn dành cho cán bộ chuyên trách, CTV các cấp; in ấn tờ rơi, pano, khẩu hiệu truyền
thông dinh dưỡng phát đến hộ gia đình và thôn xóm.

Chăm sóc trẻ sơ sinh trong lồng ấp tại Bệnh viện Đa khoa huyện Vân Đồn.

 Chăm sóc trẻ sơ sinh trong lồng ấp tại Bệnh viện Đa khoa huyện Vân Đồn.


Những năm đầu khi triển khai các hoạt động tại cơ sở, công tác tuyên truyền mới chỉ tập trung  ở xã ưu tiên  và chủ yếu tuyên truyền trên loa truyền thanh hoặc thông qua buổi nói chuyện tại hội nghị, nên việc truyền đạt kiến thức phòng chống SDDTE chưa đến được nhiều đối tượng. Những năm gần đây, hình thức tuyên truyền được đầu tư  phù hợp, phong phú hơn, thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, tổ chức các buổi nói chuyện đến các  thôn, xóm, khu phố.  BCĐ các cấp còn lồng ghép tuyên truyền tại các buổi sinh hoạt của các câu lạc bộ (CLB)  không sinh con thứ 3, CLB không có con suy dinh dưỡng, CLB bà mẹ có con dưới 2 tuổi; tổ chức các hội thi; thăm gia đình có con SDD để trực tiếp tư vấn, hướng dẫn chăm sóc con. Các chiến dịch truyền thông dinh dưỡng cũng được BCĐ các cấp quan tâm, triển khai mạnh mẽ nhằm thu hút sự quan tâm, vào cuộc của cộng đồng. Riêng Trung tâm CSSKSS tỉnh và trung tâm y tế các địa phương còn xây dựng kế hoạch mỗi năm, cán bộ chuyên trách huyện trực tiếp làm công tác truyền thông giáo dục nhóm 8 lần/xã để hỗ trợ những xã đặc biệt, có tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng cao. Riêng trong năm 2009, toàn tỉnh đã tổ chức 744 lần nói chuyện chuyên đề SDDTE tại xã cho hơn 22.300 lượt người. Trong năm 2008,  các địa phương tổ chức tư vấn nhóm thực hành dinh dưỡng cho hơn 43.000 lượt người... Nhờ vậy, nhận thức của người dân về cách nuôi dưỡng trẻ em đã có nhiều chuyển biến tích cực, từ 28 xã trong tỉnh có tỷ lệ trẻ dưới 5 tuổi SDD hơn 30% (năm 2001) đến nay chỉ còn 6 xã.

Cùng với công tác tuyên truyền, đội ngũ cán bộ, cộng tác viên làm công tác phòng chống SDDTE của tỉnh còn theo dõi sát sự tăng trưởng của trẻ thông qua việc cân cho trẻ dưới 2 tuổi 3 tháng/lần và trẻ từ 2-5 tuổi 1 năm/lần. Công tác phục hồi dinh dưỡng cho trẻ cũng được đặc biệt quan tâm, triển khai đều đặn. Trẻ SDD được hỗ trợ một phần kinh phí bằng hiện vật. Từ năm 2008, chương trình phòng chống SDD quốc gia  không hỗ trợ hiện vật cho các cháu SDD trên toàn địa bàn, mà chỉ tập trung ở một số xã vùng sâu, vùng xa. Vì thế, hàng năm Chương trình phòng chống SDD trên địa bàn đã dành một phần kinh phí hỗ trợ của tỉnh cho hoạt động này, trong đó ưu tiên  các vùng khó khăn, nơi có tỷ lệ trẻ SDD dưới 5 tuổi còn ở mức cao. Trung tâm CSSKSS tỉnh còn liên hệ với Viện Vệ sinh dịch tễ T.Ư mua các sản phẩm  dinh dưỡng để  hỗ trợ cho những cháu SDD ở các xã vùng sâu, vùng xa, gia đình nghèo trên địa bàn. Các hoạt động trọng điểm cũng được tăng cường. Từ năm 2003, Trung tâm CSSKSS tỉnh phối hợp cùng Viện Dinh dưỡng T.Ư  triển khai 2 mô hình chế biến sữa đậu nành cung cấp  vào bữa ăn giữa giờ cho các cháu nhà trẻ mẫu giáo, tiếp đến nhân rộng ra 82 mô hình với sự ủng hộ nhiệt tình của đa số các trường mầm non trên địa bàn. Với những giải pháp tích cực, Chương trình mục tiêu phòng chống SDDTE dưới 5 tuổi  của tỉnh trong những năm qua đạt được nhiều kết quả khả quan. Năm 2001, tỷ lệ trẻ dưới 5 tuổi SDD trên địa bàn tỉnh chiếm 28,1%, đến năm 2008 chỉ còn 20% và hiện tại ở dưới mức 20%, đạt chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XII đề ra đến năm 2010.

Tuy nhiên, Chương trình phòng chống SDDTE của tỉnh hiện phải đối mặt với những khó khăn,  bởi  tốc độ giảm tỷ lệ SDDTE ở các huyện miền núi còn chậm và không ổn định. Trong khi đó từ năm 2008, Chương trình mục tiêu quốc gia phòng chống SDDTE thay đổi hoạt động, chỉ tập trung vào 17 xã trọng điểm trong tổng số 186 xã, phường, thị trấn trên địa bàn. Số xã còn lại chỉ duy trì hoạt động, nhưng không cấp kinh phí hỗ trợ cho màng lưới cộng tác viên - những người trực tiếp, sâu sát nhất đến từng hộ gia đình trong phòng chống SDDTE, nên đã có nhiều người  không tham gia chương trình. Bởi vậy, củng cố lại đội ngũ CTV phòng chống SDDTE hiện đang là vấn đề bức thiết, nhằm đảm bảo mục tiêu  giảm tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi SDD đạt kết quả bền vững.