Thấy chúng tôi trầm trồ vì khu dân cư Xiềng Thầm, thôn 4, xã Quảng Sơn (Hải Hà) có nhiều nhà mới, Bí thư Đảng uỷ xã Quảng Sơn Đặng Văn Sơn, khoe: “Khu này toàn người Dao, nhưng nhiều gia đình có thu nhập cao lắm nhé!”.
Chúng tôi vào thăm gia đình anh Lý Quay Sồi, nhìn ngôi nhà 2 tầng khang trang với đầy đủ tiện nghi sinh hoạt, khó ai có thể tưởng tượng cách đây 6-7 năm, gia đình anh còn là một trong các hộ nghèo của xã. Anh kể: “Trước đây, để có cái ăn, gia đình tôi chỉ biết lên rừng đốn củi, đổi gạo ăn. Diện tích ruộng thì ít, nước tưới tiêu hạn chế, nên trồng lúa được ít hạt, suốt ngày chỉ lo thiếu đói. Rồi nhiều đảng viên trong bản làm mô hình trang trại, trồng rừng có hiệu quả, tôi học làm theo’’. Anh mạnh dạn trồng chè, trồng hơn 2ha keo, kết hợp với chăn nuôi lợn. Đến nay gia đình anh Sồi đã trở thành một trong những hộ có thu nhập cao của xã, bình quân 60-65 triệu đồng/năm. Cũng vừa cất được ngôi nhà mới, từ công sức bỏ ra trồng rừng, phát triển chăn nuôi, anh Tằng A Sám đang dự định tiếp tục mở rộng việc trồng rừng. Hiện thu nhập của gia đình anh khoảng 30 triệu đồng/năm, là mức bình quân của nhiều hộ dân ở khu dân cư này. Thôn 4 vốn là thôn đặc biệt khó khăn của xã. Toàn thôn có 106 hộ dân, thì Xiềng Thầm có khoảng 20 hộ, đều là dân tộc Dao, chủ yếu sống bằng trồng ngô, khoai, sắn; một số ít hộ dân vào rừng chặt củi, khai thác trộm gỗ đem bán, đời sống vô cùng khó khăn...
Trước cuộc sống khó khăn của bà con thôn 4 nói chung, khu Xiềng Thầm nói riêng, cán bộ, đảng viên trong thôn đã trăn trở, bàn bạc, tìm cách tháo gỡ bằng cách vận động dân bản đổi mới nhận thức, cách nghĩ, cách làm, đưa các giống cây, con mới có năng suất cao vào sản xuất. Hiểu được tâm lý của bà con còn e dè trước những phương pháp làm ăn mới, các đảng viên trong thôn “cầm tay chỉ việc”, hướng dẫn bà con cách nuôi trồng những giống mới, tiên phong đi đầu trong việc đưa các mô hình mới vào sản xuất để bà con học tập và làm theo. Đến nay, hầu hết bà con ở thôn 4 đã thay đổi tập quán canh tác cũ, đa số các diện tích lúa đã được cấy lúa lai thay thế cho giống lúa nương. Từ chỉ biết cấy lúa, trồng ngô, dân bản đã biết đưa giống cây, con có năng suất cao, chất lượng tốt vào sản xuất. 100% hộ dân thực hiện trồng chè chất lượng cao, trồng keo. Riêng ở Xiềng Thầm, hộ trồng chè diện tích ít nhất là 1.000-2.000m2, hộ trồng keo nhiều 10-20ha; 80% số hộ dân kết hợp chăn nuôi lợn lai để nâng cao thu nhập. Đến nay đời sống vật chất, tinh thần của dân bản đã được nâng lên, nhiều hộ gia đình có mức thu nhập 30-40 triệu đồng/năm.
Xiềng Thầm hôm nay, những diện tích rừng bị tàn phá trước kia, đã được phủ xanh bởi những cánh rừng keo, rừng quế, nương chè. Tuy nhiên, việc thông thương hàng hoá ở Xiềng Thầm gặp không ít khó khăn do bị cách trở bởi con suối rộng, nhất là mùa mưa lũ. Người dân ở đây mong muốn sớm được Nhà nước đầu tư xây dựng một cây cầu để thuận lợi hơn trong việc phát huy nội lực, xoá đói giảm nghèo hiệu quả.
