Đã nhiều lần chứng kiến ngày đặc xá tại Trại Tạm giam - Công an tỉnh, thế nhưng tôi vẫn có chung cảm giác hồi hộp và khó tả khi đứng cùng những thân nhân của các phạm nhân đang chờ đón người thân của mình tại khu vực cổng Trại. Và rồi trong chốc lát, niềm vui như vỡ òa trong nước mắt, khi hai bên gặp nhau. Ngày về hướng thiện. Ngày hội tụ đoàn viên, sau bao xa cách của chồng, vợ, cha, mẹ, con cái...
Niềm vui đoàn tụ của gia đình chị Dương Thị Phương - nữ phạm nhân duy nhất trong tổng số 30 phạm nhân được đặc xá đợt 2 năm 2009, tại Trại tạm giam - Công an tỉnh.Từ sáng sớm, cổng Trại Tạm giam - Công an tỉnh đã tấp nập người và xe. Hôm nay Trại tổ chức ngày đặc xá cho các phạm nhân cải tạo tốt. Vượt qua một chặng đường dài bằng xe máy, mồ hôi nhễ nhại chảy dài trên khuôn mặt, người đàn ông ngoài 50 tuổi từ Hà An (Yên Hưng) lên đón người thân, không giấu nổi sự mừng vui, nói: Vợ tôi là Dương Thị Phương (SN 1964), bị xử 42 tháng tù giam về tội vận chuyển hàng hoá trái phép qua biên giới, nay được đặc xá trước thời hạn. Tuần trước gia đình nhận được tin, cả nhà mừng đến mất ăn, mất ngủ. Sáng nay, hai đứa con phải đi học không lên đón mẹ được, chúng giục tôi phải đi từ rất sớm... Cảm ơn công lao giáo dục của cán bộ quản giáo Trại Tạm giam để những người phạm tội như vợ tôi sửa chữa được lỗi lầm, trở về với gia đình, làm lại cuộc đời. Gặp chồng đón ở cổng trại giam, chị Phương mừng vui, xúc động: Ra khỏi đây rồi em quyết không bao giờ tái phạm... Anh Phạm Bá Cường (SN 1962), trú tại khu 6, phường Quang Hanh (Cẩm Phả) cũng được đặc xá đợt này, không kìm nén nổi niềm vui luôn miệng cười, nói: Tôi phạm tội cờ bạc, bị xử 27 tháng tù giam, được đặc xá trước thời hạn 13 tháng. Tôi đã báo cho gia đình, vợ con biết thuê cả ô tô lên đón... Giọng anh chợt chùng xuống: 14 tháng ở trong Trại phải cách ly xã hội, vợ con, gia đình là cái giá quá đắt đối với tôi. Ra Trại, tôi sẽ quyết tâm tu chí làm ăn, để nuôi dạy con cái, sống có ích cho gia đình, xã hội. Anh khoe, vui nhất là về kịp cùng gia đình, tổ chức liên hoan tiễn con trai lớn đi học Đại học Công nghiệp Mỏ Hà Nội. Những ngày trong Trại, nghe tin con trai đỗ đại học, anh mừng rơi nước mắt, đó là động lực rất lớn giúp anh tải tạo tốt... Đinh Như Thành (SN 1987), trú tại thôn 3, xã Quảng Chính (Hải Hà), phạm tội cố ý gây thương tích, bị xử 30 tháng tù giam, trong niềm vui được đặc xá tâm sự: Gia đình cháu có 4 anh em, cháu là út. Bố mẹ làm ruộng, nhà xa, không có điều kiện đến đón cháu ngày ra trại. Nhưng không sao, cháu đã để dành niềm vui bất ngờ này cho gia đình cả tuần nay. Phạm tội phải vào Trại, cháu được các cô, bác cán bộ chỉ bảo nhiều điều, nhất là được học để đọc thông viết thạo (trước khi vào Trại, Thành mới học lớp 1 nhưng bỏ học lâu tái mù). Cháu có người yêu rồi. Nghe lời cán bộ, ra Trại cháu không theo bạn chơi bời lêu lổng nữa, mà giúp bố mẹ làm ruộng, ổn định cuộc sống để còn lấy vợ... Bùi Văn Trâm (SN 1987), trú tại xã Lê Lợi (Hoành Bồ), vi phạm TTATGT, bị xử 24 tháng tù, được đặc xá sớm 11 tháng, đứng cạnh góp chuyện: Học xong lớp 12, cháu đã đi làm công nhân ở Công ty Đóng tàu Hạ Long được gần 1 năm. Nay cháu về không biết họ có nhận lại không? Trong Trại cháu đã cố gắng cải tạo tốt để được về sớm. Là thanh niên trai tráng, sợ gì không có việc làm, miễn là mình quyết tâm cô nhỉ v.v.. Ngày về hướng thiện, tuy mỗi người một hoàn cảnh, điều kiện khác nhau, nhưng niềm vui đoàn tụ, hoà nhập cộng đồng, đã và sẽ là động lực giúp họ vượt lên chính bản thân, quyết tâm trở thành những công dân tốt, sống có ích cho gia đình và xã hội.
Thượng tá Lê Duy Tấn, Giám thị Trại Tạm giam - Công an tỉnh cho biết: Đơn vị rất vui, vì số phạm nhân được đặc xá ngày càng tăng. Năm 2007 Trại có 59 phạm nhân được đặc xá, năm 2009 là 83. Kết quả này, ngoài sự nỗ lực cố gắng của phạm nhân, còn là việc coi trọng và làm tốt công tác giáo dục, cảm hoá phạm nhân, giúp họ sớm có điều kiện trở lại hoà nhập cộng đồng của CBCS đơn vị. CBCS Trại luôn nâng cao vai trò, trách nhiệm, không chỉ là cán bộ quản giáo, mà như là người thầy, người bạn tin cậy của phạm nhân. Phạm nhân vào Trại hầu hết là nhất thời phạm tội do vô ý, tính chất không nghiêm trọng, vì thế đều có khát vọng “muốn làm lại cuộc đời, chuộc lỗi lầm mình đã gây ra”, CBCS đơn vị đã thường xuyên tuyên truyền giáo dục chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước đối với phạm nhân; quyền, nghĩa vụ của phạm nhân; nội quy của Trại; các tiêu chuẩn thi đua chấp hành hình phạt tù... để phạm nhân nghe, hiểu và chấp hành. Đi liền với đó là sự quan tâm nơi ăn ở, sinh hoạt và chăm lo chu đáo chế độ chính sách đối với họ. “Mình hết lòng, hết tình người, thì phạm nhân sẽ luôn phục thiện”. Giám thị Lê Duy Tấn kể cho chúng tôi nghe câu chuyện: Cách đây mấy năm, một buổi tối, chuông điện thoại của anh reo mấy lần, nhìn số lạ, anh không trả lời. Nhưng người gọi vẫn kiên trì gọi đến, anh nhấc máy lên nghe, người đầu đằng kia giới thiệu: Cháu tên là Thành, nhà ở Hoành Bồ, trước kia phạm tội gây TNGT, thụ án ở Trại Tạm giam - Công an tỉnh. Quá trình ở Trại được cán bộ giáo dục giúp đỡ, cháu được đặc xá ra tù sớm 9 tháng. Ra tù được gần nửa năm, nhưng có vài việc cháu trăn trở mãi muốn góp ý với Giám thị mà chưa nói được... Nghe đến đây anh cũng hơi chột dạ, nhưng trấn tĩnh ngay và bảo Thành cứ nói. Thành bảo, thời gian ở trong tù cháu được phân công giúp việc nấu ăn cho can phạm nhân. Nhưng cứ 3 giờ mới dậy nấu cơm, rồi lại tổ chức chia cơm cho hơn 1.000 CPN thì quá vội vàng và không kịp. Đề nghị Trại nghiên cứu cho thực hiện nấu sớm hơn 1 giờ để chủ động chia cơm cho thuận lợi. Một việc nữa, khi cho cơm vào xe cải tiến đưa đi chia cho các khu, tuy đồ đựng đã có vung, nhưng Trại nên làm thêm mái che ở trên cho đảm bảo VSATTP... Đề nghị của Thành đã được Trại nghiên cứu và bố trí sắp xếp lại cho hợp lý. Đây chỉ là một trong nhiều chuyện mà phạm nhân khi ở Trại và cả khi ra Trại vẫn luôn quan tâm, theo dõi, với mong muốn Trại ngày một làm tốt hơn công tác giáo dục, cảm hoá các phạm nhân, để ngày về hướng thiện của những cuộc đời trót lầm lỗi thêm gần hơn.
