Xuân về Tết đến, ngoài niềm vui sum họp gia đình, người Hồng Gai xưa và Hạ Long nay còn có một niềm vui nữa là đi lễ đền, chùa, cầu nguyện chomột năm mới tốt lành đến với mình và gia đình mình...
Tuy chỉ là một thị xã nhỏ nhưng từ xưa ở Hồng Hai đã có rất nhiều đền chùa: đền Đức Ông, đền Nhà Bà (ở phố Bến Đoan); phố Dốc Học có đền Bà Đồng Chi, đền Ông Đồng Trác, phố chợ có đền ông Đồng Kính, đền Bà Đồng An, rồi Chùa Long Tiên ở phố Bến Tàu, đền Bà Đồng Cơ ở phố Lán Bè; phố Mới có đền Quan Sơn, đền Loong Toòng; phố Vựng Đâng có đền ông Đồng Nhẫm; đầu đường Lê Thánh Tông bây giờ có đền Bà Tài Sừ v.v... Ngoài ra còn nhiều đền nhỏ ở Cái Đá, Bãi Cháy, Hà Lầm, Hà Tu... nhiều lắm! Đền Đức Ông thờ Đông Hải đại vương Trần Quốc Nghiễn; chùa Long Tiên thờ Phật và thờ Trần Triều. Còn lại, các đền đều thờ Quan Sơn (thần đất), thánh mẫu Liễu Hạnh, Bà Chúa Thượng Ngàn, hay Cô Bơ Thoải (thần nước)... Với số dân không đông lắm đi lễ chùa đầu năm ở Hồng Gai xưa thường không phải chịu cảnh chen vai, thích cánh vào thắp thương, xin thẻ, hái lộc đầu xuân.
Nay ở Hạ Long, đền đã được quy tập (từ 1965), chỉ còn lại vài nơi để người dân hành hương đến cõi tâm linh. Chùa Long Tiên, đền Đức Ông, đã được xếp hạng trong cụm Di tích Lịch sử Văn hóa Núi Bài Thơ từ nhiều năm nay, là nơi thu hút nhiều người dân đi lễ đầu năm nhất. Dòng người đến cầu lộc đêm giao thừa đã trở nên quá tải.
Hiện nay, đền Đức Ông Trần Quốc Nghiễn đã trùng tu xong. Nhà nước đầu tư 4,3 tỷ đồng cùng với sự phát tâm công đức của phật tử bốn phương, nội thất đã trang bị mới, đồ thờ tự, hoành phi, câu đối và đúc mới tượng đồng Đức Ông. Theo ông Nguyễn Tài Cung, Trưởng Ban Quản lý Di tích Đền Đức Ông, để thỏa nguyện ước mong được hái lộc xuân nơi cửa Đền một cách có văn hóa của mọi người hành hương, nhà Đền đã đặt một cây đào to ở sân, trên từng cành đào có treo nhiều tờ chú chúc phúc, trong đó có ghi những lời dạy của kinh Phật, những câu danh ngôn hàm ý răn dạy mọi thiện nam, tín nữ hãy tu tâm, làm việc thiện. Mọi người hái lộc đọc và suy ngẫm những lời chúc phúc hướng đến một năm mới phát tài phát lộc. Đây là nét đẹp văn hóa bảo vệ màu xanh linh thiêng nơi thờ tự - một cõi tâm linh, rất đáng biểu dương.
Trước tết Đinh Hợi, ngôi chùa Hưng Quốc Thiền cũng đã được khánh thành. Đây là ngôi chùa xây mới trên nền đất Đền Nhà Bà xưa, đã đúc 8 pho tượng Phật bằng đồng vàng, do tiền công đức của mọi người trong tỉnh, toàn quốc và nước ngoài. Ngoài ra, tỉnh cũng đã chi hơn 1 tỷ đồng để xây mới ngôi chùa. Ông Nguyễn Tài Cung cho biết: Tên Hưng Quốc Thiền tự do Tiến sĩ Phật học Đại Đức Thích Thanh Quyết, Phó Ban Trị sự Phật Giáo Quảng Ninh, đặt. Hưng Quốc là hàm ý đất nước ta đang hưng thịnh, chữ Hưng còn hàm ý là chữ đệm của dòng họ Trần - Hưng... Chữ Thiền hàm ý đây là nơi hành hương của Phật tử về một cõi TÂM trong sáng. Chùa Hưng Quốc Thiền được khánh thành sẽ cùng với Đền Đức Ông trở thành một địa chỉ tâm linh ở thành phố Hạ Long. Chỉ tiếc rằng khoảng sân trước cửa Đền, Chùa còn chật chội Thưa thỏa tâm nguyện của phật tử bốn phương...
Dẫu sao Chùa Long Tiên, Đền Đức Ông, Chùa Hưng Quốc Thiền, Đền Quan Sơn (Phố Mới), Chùa Quảng Nghiêm (phường Hà Tu) và cả Đền Mẫu Cái Lân là nơi ngày xuân, phật tử bốn phương và người dân Hạ Long hành hương về đây cầu điều phúc lành cho một năm mới.
