Trong làng bơi Quảng Ninh, HLV Hà Trọng Tâm là người có tuổi đời, tuổi nghề cao nhất. Vốn là một giáo viên, vậy mà run rủi thế nào, ông lại trở thành HLV bơi lội ở huyện lúa Đông Triều. Và qua tay ông, nhiều người giờ đã "có tên, có tuổi" trong làng bơi cả nước.
Trò chuyện với chúng tôi, ông bảo, chính Hội bơi vượt sông truyền thống Bạch Đằng giải Báo Quảng Ninh đã làm "đảo lộn" cuộc đời ông, từ một giáo viên dạy toán - lý sang làm HLV bơi lội... Ông kể:
HLV Hà Trọng Tâm
+ Năm 1978 tôi tốt nghiệp Trường Cao Đẳng sư phạm Quảng Ninh khoa Toán - Lý và sau đó về nhận công tác tại Trường THPT xã Xuân Sơn, Đông Triều. Ngoài dạy chuyên môn, tôi còn kiêm luôn việc giảng dạy môn giáo dục thể chất. Ở thời điểm ấy, Hội bơi vượt sông truyền thống Bạch Đằng giải Báo Quảng Ninh mới hình thành được mấy năm thôi nhưng đã có tác dụng khơi dậy phong trào bơi lội rộng khắp. Như ở huyện Đông Triều, xã nào cũng có đội tuyển bơi và tôi cũng tham gia thi đấu một số giải. Và từ đó thì cảm thấy yêu mến môn bơi nên bắt đầu nhận lời huấn luyện cho đội tuyển của xã Xuân Sơn. Tôi còn nhớ những năm ấy, Xuân Sơn liên tục đoạt giải nhất ở giải bơi của huyện Đông Triều và Hội bơi vượt sông truyền thống Bạch Đằng giải Báo Quảng Ninh... Thế rồi thấy tôi "mát tay", huyện mới quyết định điều động tôi về Phòng Văn thể (nay là Phòng Văn hóa - Thông tin) để làm công tác đào tạo VĐV bơi lội cho huyện... Và từ đó, tôi gắn bó với thể thao, mà trực tiếp là môn bơi, cho đến nay...
- Nghe nói lúc "bị" chuyển sang làm HLV, ông "phản ứng" ghê lắm?
+ Không riêng gì tôi mà cả mọi người trong gia đình cũng đều "phản ứng", xui tôi đừng thay đổi công việc. Khi nhận được quyết định chuyển công tác tôi buồn lắm, thậm chí còn "chống lệnh" nằm nhà hơn tháng. Nhưng sau đó nhận được rất nhiều lời thuyết phục nên tôi quyết định cứ thử làm công việc mới một thời gian xem thế nào...
- Và sau đó ông có khi nào hối tiếc về điều này không?
+ Không, thậm chí còn thấy hài lòng nữa là đằng khác! Bởi công việc cũng khá quen thuộc, vì đã có thời gian dài tôi gắn bó với môn bơi qua việc huấn luyện các đội tuyển nghiệp dư ở Xuân Sơn rồi mà.
- Được biết ông là người có công rất lớn trong việc đưa môn bơi của huyện Đông Triều phát triển mạnh như ngày hôm nay, nhiều VĐV đã từng thi đấu trong đội tuyển bơi quốc gia đã qua tay ông huấn luyện...?
+ Khi tôi chuyển về làm công tác huấn luyện bơi cho huyện Đông Triều, phong trào nói chung còn rất yếu. Biết mình sẽ gặp khó khăn nhưng tôi nghĩ cứ coi đây là thử thách xem liệu có vượt qua được không. Cũng có người cho rằng tôi đang "chơi ngông"... Nhưng kệ họ, việc mình, mình cứ thế mà làm. Tôi lên lịch tập, đồng thời lặn lội đến từng nhóm bơi ở các trường học trong huyện để tuyển chọn những em có năng khiếu tốt nhất bổ sung cho đội tuyển. Mọi sự cố gắng rồi cũng được đền đáp khi nhiều học trò của tôi đã trưởng thành; như VĐV Nguyễn Thị Phương được gọi vào đội tuyển bơi quốc gia để đi tham gia thi đấu tại Thế vận hội Barcelona năm 1992, Dương Thị Thơm, thi đấu tại SEA Games v.v... Việc các VĐV thi đấu thành công chính là phần thưởng cao quý nhất dành cho tôi.
HLV Hà Trọng Tâm (bên trái), vui mừng khi học trò của mình đạt giải Nhất tại Hội bơi lần thứ 36 trên sông Trới.
- Đã có 38 năm gắn bó với nghiệp HLV bơi lội, ông thấy điều gì là khó khăn nhất?
+ Có lẽ khó khăn nhất là làm sao... đưa được các em đến bể bơi. Nhiều gia đình không muốn cho con mình đi học bơi đâu, bởi họ lo lắng sẽ có điều không may xảy ra. Lúc đó tôi phải đến tận nhà để thuyết phục người thân các em sao cho họ hiểu và thông cảm. Nhiều nhà tôi phải đến nhiều lần ấy chứ. Thậm chí không ít ông bố, bà mẹ còn đến tận bể bơi để bắt con mình về, phải rất vất vả tôi mới giữ các em ở lại được...
- Có thời gian dài dẫn đội tuyển bơi của huyện Đông Triều đi tham gia thi đấu tại Hội bơi vượt sông truyền thống Bạch Đằng giải Báo Quảng Ninh. Ông có nhận xét gì về cách tổ chức và hiệu quả mang lại của Hội bơi này?
+ Hầu hết các VĐV đoạt thành tích cao ở môn bơi của Quảng Ninh đều đã trưởng thành từ Hội bơi vượt sông truyền thống Bạch Đằng do Báo Quảng Ninh và Sở Văn hóa - Thể thao Du lịch tổ chức. Giải đấu có công rất lớn trong việc phát hiện ra các nhân tài bơi cho tỉnh. Thế nhưng khâu tổ chức vẫn còn có nhiều điều bất cập. Ví dụ như tại sao lại không trao Cúp cho đoàn trẻ. Nếu chúng ta tính như thế này, lấy điểm của đoàn chính và đoàn trẻ cộng lại sau đó tính điểm đoạt Cúp có phải hay hơn không. Bên cạnh đó, Hội bơi cũng đã bắt đầu nhàm chán vì giải thưởng quá thấp nên nhiều địa phương chỉ tham gia cho có... Từ đó không tạo ra tính tranh đua, hấp dẫn của một giải đấu...
- Năm 2009, ông đã nghỉ công tác tại Phòng Văn hóa - Thông tin huyện Đông Triều. Vậy sao thời điểm này vẫn thấy ông "lọ mọ" giảng dạy ở bể bơi?
+ Hiện tại tôi ở Đông Triều có một mình. Vợ tôi và các con đều đã chuyển lên Hà Nội hết rồi. Mọi người cũng khuyên tôi nghỉ cho đỡ mệt. Nhưng tôi không đồng ý vì mình còn sức, còn niềm đam mê với bơi thì chưa thể rời xa được. Hiện tại tôi đang nhận hợp đồng huấn luyện một đội tuyển bơi của tỉnh. Với lại sau nhiều năm gắn bó với môn thể thao này, nói bỏ là bỏ dễ vậy sao? Duyên nợ lắm, không dễ chia tay đâu anh...
- Xin cảm ơn ông!