Nghề sản xuất miến dong ở Đại Thành

23/01/2010 20:27

Mùa này, bà con nông dân xã Đại Thành, một xã vùng cao của huyện Tiên Yên, đang bận rộn với công việc sản xuất miến dong để chuẩn bị cho dịp Tết Nguyên đán Canh Dần.

Bà con dân tộc Sán Chỉ vẫn tráng miến bằng phương pháp thủ công.

Theo bà con cho biết, sản xuất miến dong là một nghề đã có từ rất lâu năm của bà con dân tộc ở Đại Thành. Hiện tại cả xã có khoảng gần 50% số hộ dân làm miến dong theo phương pháp thủ công. Các gia đình làm nghề chủ yếu dựa theo phương thức tận dụng nguồn nguyên liệu củ dong sẵn có mà gia đình trồng được. Hộ gia đình nào trồng được nhiều thì sản xuất nhiều, hộ thu hoạch ít thì làm ít hơn. Hàng năm, vào dịp từ tháng 10 âm lịch trở đi, khi củ dong riềng cho thu hoạch cũng là lúc người dân bắt đầu sản xuất miến. Sản phẩm làm ra chủ yếu phục vụ cho gia đình và đem tiêu thụ cho người dân trong vùng phục vụ Tết Nguyên đán. Thời gian làm miến của bà con chỉ diễn ra trong khoảng thời gian rất ngắn từ 1-2 tháng, tùy thuộc vào lượng củ thu hoạch được. Tuy chỉ là sản xuất thời vụ nhưng nguồn thu từ việc sản xuất miến dong cũng góp phần đáng kể trong việc ổn định đời sống cho bà con trong dịp Tết Nguyên đán. Bà Lỷ Móc Sậy, một hộ nghèo ở thôn Khe Lặc cho biết, nghề làm miến thủ công của gia đình bà đã có từ nhiều năm nay, việc sản xuất gắn liền với việc trồng cây dong riềng. Năm nay, gia đình bà thu hoạch được khoảng 1 tấn củ dong. Như vậy với số lượng củ dong này gia đình bà sẽ sản xuất được khoảng 1 tạ miến dong. Với mức giá tiêu thụ tại chỗ như hiện nay, bà Sậy ước tính cũng phải thu được từ 3-4 triệu đồng. Đối với gia đình bà, đây là một khoản tiền không nhỏ giúp gia đình trang trải chi tiêu trong gia đình, nhất là khi năm hết Tết đến. Khác với gia đình bà Sậy, gia đình anh Sằn A Phật cùng thôn thành lập hẳn một cơ sở sản xuất miến dong, thu mua thêm dong riềng của bà con trong xã. Mặc dù vẫn làm miến theo cách thủ công nhưng cơ sở sản xuất miến gia đình anh đã kéo dài được thời gian hoạt động liên tục từ tháng 10 cho đến giữa tháng 12 âm lịch, giải quyết cho 7 lao động là người thân trong gia đình. Sản phẩm làm ra được các tư thương đến lấy tại nhà. Anh Phật cho biết, anh đang có dự định đầu tư thêm một chiếc máy tráng miến dong. Bởi theo anh, việc tráng miến bằng máy sẽ khắc phục được nhược điểm sợi miến làm ra không được đều nhau như hiện nay.

Ông Nình Văn Thọ, Phó Chủ tịch UBND xã Đại Thành cho biết, để giúp cho bà con phát triển nghề làm miến dong, góp phần xóa đói giảm nghèo, xã Đại Thành đã có chủ trương mở rộng diện tích trồng cây dong riềng, tạo nguồn nguyên liệu tại chỗ để sản xuất miến dong. Năm 2009, bằng nguồn vốn 135, xã đã hỗ trợ cho hơn 100 hộ nghèo trên địa bàn xã tận dụng ruộng cạn, khe suối để trồng cây dong riềng. Theo số liệu thống kê, năm 2009, cả xã đã trồng thêm được 19 ha cây dong riềng. Bên cạnh đó, để giúp bà con tiêu thụ được sản phẩm trong nông nghiệp, khuyến khích người dân trồng dong riềng, thông qua nguồn vốn 135, xã đã hộ trợ 60% kinh phí mua máy xát, nghiền bột dong riềng. Sau đó giao cho tổ chức Cựu chiến binh xã đứng ra quản lý. Từ khi hệ thống máy xát củ đi vào hoạt động, quy trình làm miến dong thủ công của bà con đỡ vất vả hơn rất nhiều. Lượng miến dong sản xuất từ các hộ dân trong xã đã nhiều hơn trước đây. Cây dong riềng và nghề làm miến dong đã góp phần không nhỏ vào công cuộc xóa đói giảm nghèo của người dân địa phương.

Qua thực tế cho thấy, tuy đã có những điều kiện thuận lợi là vậy nhưng nghề làm miến dong ở Đại Thành vẫn chưa mở rộng phát triển được. Một số hộ gia đình trên địa bàn xã muốn đầu tư mở rộng sản xuất, đồng thời mong muốn xây dựng thương hiệu cho sản phẩm nhưng năng lực tài chính hạn chế nên đành “bó tay”. Thêm nữa, người dân lo lắng khi phát triển nhỏ lẻ thì sản phẩm miến dong không đủ cung cấp cho thị trường, thế nhưng khi mở rộng sản xuất thì đầu ra cho sản phẩm lại là một vấn đề đáng bàn. Để mở rộng quy mô sản xuất miến dong ở Đại Thành thì phải tính toán đến việc mở rộng diện tích trồng cây dong riềng sao cho phù hợp, tránh việc sản xuất ra không có thị trường tiêu thụ, dẫn đến thiệt hại về kinh tế cho người nông dân. Đồng thời cần có sự quan tâm chỉ đạo, định hướng đầu tư của các cấp, ngành chức năng trong việc hỗ trợ quy hoạch, tổ chức sản xuất, xây dựng thương hiệu, đặc biệt là tìm kiếm thị trường tiêu thụ sản phẩm.