Có một thực tế là rất nhiều học sinh ở thành phố từ lâu không còn biết đến nghỉ hè. Các em tiếp tục bước vào các khóa học thêm ngoại ngữ, năng khiếu, học văn hóa trước chương trình... với sự bắt buộc của cha mẹ. Thế nên “quá tải” đang là tình trạng chung của hầu hết các cung thiếu nhi, nhà văn hóa lớn.
Học hè có thực sự cần thiết và mang đến nhiều tác dụng đến vậy? Hay chỉ là một cách tính toán “gửi con” của người lớn trong những tháng hè không có nhà trường quản lý? Dường như 3 tháng dành cho nghỉ hè của ngành GD-ĐT đang dần trở nên vô nghĩa với trẻ em khi mà các bậc phụ huynh đã không cho chúng được nghỉ ngơi theo đúng nghĩa...
Học năng khiếu hay “gửi trẻ”?
Cháu Hương, 7 tuổi khu tập thể Linh Đàm vừa đi theo mẹ đến Cung thiếu nhi đang ký lớp học hè vừa mếu máo “Mẹ ơi con không học tiếng Anh đâu, con muốn học hát cơ. Không được, con phải học tiếng Anh để năm sau đi học còn học giỏi và biết trước các bạn chứ” - Mẹ cháu trả lời. Nhưng có lẽ mẹ cháu cũng không biết rằng để vào học lớp tiếng Anh năng khiếu mà Cung thiếu nhi tuyển sinh thì tối thiểu cháu phải đủ 12 tuổi trở lên. Vả lại, học trước chương trình không chỉ phản tác dụng mà còn là vấn đề nổi cộm mà ngành giáo dục đang cực lực lên án, nghiên cấm.
Còn đối với chị Hà có con đang theo học ở trường Việt Triều lại có lý do buộc con học hè đơn giản hơn nhiều. “Cháu không đi học thì ai ở nhà trông cháu. Cháu được nghỉ hè chứ vợ chồng tôi có được nghỉ hè đâu”.
Khác với chị Hà và mẹ cháu Hương, vợ chồng chị Bình năm nay nhất định không cho cháu học hè. Năm ngoái anh chị cho con trai theo học lớp vẽ ở một Cung văn hóa. Sau mỗi buổi học, anh chị đều hỏi cháu được học gì thì gần như buổi nào cháu cũng nói: “thi thoảng được thầy hướng dẫn còn lại thầy giao chung một đề tài để cả lớp ngồi tự vẽ cho đến hết giờ, bố mẹ đón về.” Anh chị bức xúc nói, hình như cháu nào cũng được bố mẹ cho đi học hè nên các lớp học đều quá tải không khí trong lớp rất nóng bức, thầy giáo không thể quan tâm hướng dẫn hết từng học sinh...
Rõ ràng, học hè đã trở thành vấn đề nóng bỏng của xã hội. Bên cạnh các bậc phụ huynh quá kỳ vọng vào các khóa học hè thì cũng không ít phụ huynh chẳng quan tâm con mình được học như thế nào mà chỉ đơn thuần coi đây như một chỗ để gửi gắm các cháu trong khoảng thời gian nhà trường không quản lý. Học hè nên hay không nên? Mỗi phụ huynh cần xem xét cụ thể khả năng, mong muốn của con cái. Không nên coi học hè như một kỳ học thứ 3 tất yếu và ép buộc con cái theo học. Thay vì việc học quá sức hãy cho các cháu một kỳ nghỉ hè bổ ích trước khi bước vào năm học mới.
Các trung tâm học hè nơi quá tải - nơi vắng teo
Điển hình trong các đơn vị bị quá tải học sinh phải kể đến Cung thiếu nhi Hà Nội. Mỗi năm Cung thiếu nhi HN phải tiếp nhận từ 18.000 nghìn đến 20.000 nghìn lượt cháu đến sinh hoạt, và các lớp học thực sự quá tải vào các dịp hè. Nhu cầu được học hè không chỉ từ các gia đình khá giả, xung quanh địa điểm học mà rất nhiều gia đình nhà cách xa đến cả chục km vẫn lặn lội đăng ký cho con học hè.
Năm nay, đếm sơ sơ đầu môn học được Cung thiếu nhi HN cho tuyển sinh đã lên đến con số hơn 40. Tuy vậy, theo các cán bộ làm công tác tuyển sinh ở đây thì số học sinh đến đăng ký khóa học trong hè đông nhất thường đổ vào các môn nghệ thuật đặc biệt là múa, hát, vẽ. Chính vì vậy, các lớp học này của Cung thiếu nhi HN gần như năm nào cũng rơi vào tình trạng quá tải học sinh. Nhiều em đăng ký đến 3 môn học, mỗi môn học hai buổi một tuần. Với một thời gian biểu khít như vậy các em gần như có mặt đầy đủ tại nơi học thêm hè trọn vẹn 3 tháng được nghỉ. Từ các trung tâm học hè còn cho thấy, các bậc phụ huynh không chỉ ép con theo phải học hè, học môn học bố mẹ “thích” mà còn chạy chọt bằng được cho con vào các lớp học của một số giáo viên mà họ cho rằng tốt. Chính vì vậy, với một số thầy cô giáo được phụ huynh “chọn” rất vất vả trong việc chạy sô từ địa điểm này đến lớp nọ dạy thêm. Các lớp mà họ đứng dạy cũng luôn rơi vào “quá tải” học sinh.
Đặc biệt năm nay để theo kịp xu hướng và yêu cầu của xã hội Cung thiếu nhi HN đã mở thêm tới 8 môn học mới (Tiếng Trung Quốc, Hàn Quốc, CLB Nghệ thuật biểu diễn, Dẫn chương trình MC, Khiêu vũ thể thao, Kỹ năng giao tiếp và ứng xử, Bảo tàng tin học, Rôbốt). Tuy vậy, do lần đầu tiên đưa vào tuyển sinh nên “giáo án” của thầy cô giáo vẫn chỉ là vừa dậy vừa hoàn thiện mà chưa hề có một giáo án chuẩn.
Lệ phí học hè của các em cũng chẳng rẻ chút nào. Nhạc dân tộc là môn học có mức thấp nhất 90.000đồng/tháng 2buổi/1tuần; Gấp giấy Nhật Bản - môn học không mấy phức tạp và đòi hỏi nhiều trang thiết bị học tập cũng được thu đến 120.000 đồng/3tháng và 1buổi/1tuần. Các lớp học bán trú vẫn có mức thu cao nhất với 550.000đ/1tháng sau đó là môn học hát 300.000đ/3tháng học 2buổi/1tuần.
Thực tế cũng cho thấy, mặc dù với mỗi môn học Cung thiếu nhi Hà Nội đã có quy định rõ ràng độ tuổi tuyển sinh nhưng rất nhiều cha mẹ vì nhu cầu “gửi trẻ” đã bỏ qua và cố tình để con cái “học nhầm lớp”. Không ít phụ huynh có con theo học các lớp năng khiếu còn làm khổ con theo kiểu cố tình “chạy” bằng được cho con vào lớp của một số giáo viên mà theo họ là “có tiếng” và có thể giúp con họ “thành tài” bất chấp lớp học đó đã quá đông.
Trong khi Cung thiếu nhi Hà Nội phải bán đơn xin học hè trước cả một tuần trước yêu cầu của phụ huynh mà lượng học sinh vẫn bị quá tải thì một số trung tâm, nhà văn hóa khác lại nằm trong tình trạng “ế ẩm”. Điển hình, khi gọi điện đến nhà văn hoá quận Ba Đình để biết lịch tuyển sinh hè thì được trả lời ngắn gọn phải qua ngày 1- 6 gọi điện lại mới có lịch tuyển sinh học hè cụ thể. Hiện giờ chúng tôi chưa có lịch. Các trung tâm, nhà văn hoá khác đều trong tình trạng chưa khởi động hoặc mới chỉ bắt đầu lên kế hoạch cho hè.
Thực tế nhiều trẻ đã phải khóc dở mếu dở xin bố mẹ đừng bắt mình phải đi học những môn năng khiếu mà mình... không hề có năng khiếu cho thấy: Đã đến lúc các bậc làm cha làm mẹ nên suy nghĩ kỹ và có sự nhìn nhận đúng đắn hơn trong việc lựa chọn hình thức học mà chơi- chơi mà học cho con trẻ. Không nên chỉ vì cần một chỗ gửi trẻ trong những ngày nghỉ hè hay kỳ vọng quá nhiều vào việc học nhiều học trước chương trình mà ép các cháu đi học. Các em nhỏ chỉ có thể học tốt khi có những khoảng thời gian nghỉ ngơi thư giãn bổ ích. Đứng biến kỳ nghỉ hè của trẻ trở thành một học kỳ III đáng kinh hoàng!!!
