Bằng trách nhiệm và tình cảm, 60 năm qua Đảng bộ và nhân dân Quảng Ninh đã hết lòng chăm lo cải thiện đời sống cho các gia đình thương binh, liệt sĩ. Từ những cách làm linh hoạt, sáng tạo ở mỗi cấp chính quyền, đoàn thể cộng với lòng tri ân sâu nặng của các tầng lớp nhân dân, các phong trào “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của Quảng Ninh đã trở thành công việc thường xuyên, một nét đẹp bình dị trong cuộc sống đang bộn bề những lo toan hôm nay.
Trải qua gần một thế kỷ bảo vệ và xây dựng đất nước, Quảng Ninh có 7.127 người con hiến dâng trọn đời cho Tổ quốc được công nhận là liệt sĩ và gần một vạn người được xác nhận là thương binh, người có công. Cùng với sự nghiệp xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội, Đảng bộ và nhân dânQuảng Ninh đặc biệt quan tâm đến đời sống của các gia đình thương binh, liệt sĩ. Trong đó, việc cải thiện đời sống, chỗ ở cho các gia đình chính sách, người có công luôn được các cấp chính quyền, các địa phương đặt lên hàng đầu. Nhiều chính sách hỗ trợ đã được vận dụng linh hoạt như xây dựng nhà tình nghĩa, cấp đất, sửa chữa và xây dựng lại những ngôi nhà đã xuống cấp... Tính đến tháng 9-2006, cả tỉnh có 10.912 hộ gia đình chính sách có nhà ở chắc chắn, ổn định (chiếm 96%). Làm được điều này là nhờ Quảng Ninh đã huy động được mọi nguồn lực tham gia vào công tác chăm sóc thương binh, gia đình liệt sĩ (TB, GĐLS). Không chỉ có các cấp chính quyền, các tổ chức đoàn thể chăm lo cho các gia đình chính sách, mà toàn thể nhân dân, các tầng lớp xã hội cùng chung tay, góp sức chăm lo cho họ. Điều này được thể hiện rõ nhất trong việc huy động đóng góp Quỹ “Đền ơn đáp nghĩa”. Trung bình mỗi năm, Quỹ “Đền ơn đáp nghĩa” của tỉnh thu được hàng trăm triệu đồng từ sự đóng góp của các tập thể, cá nhân. Đặc biệt, ngày càng nhiều cá nhân đã tự nguyện tham gia đóng góp Quỹ. Từ nguồn kinh phí này, các địa phương đã giúp đỡ kịp thời cho TBB, GĐLS có hoàn cảnh khó khăn ổn định và nâng cao đời sống. Chỉ tính trong 5 năm, từ 2000 - 2005, Quỹ “Đền ơn đáp nghĩa” của tỉnh đã hỗ trợ 12,7 tỷ đồng cho 2.551 gia đình thương binh liệt sĩ cải tạo nhà ở; hỗ trợ cho 90 xã, phường hơn 7,7 tỷ đồng để xây dựng nhà bia ghi tên liệt sĩ; hỗ trợ đào tạo nghề cho con TBB, GĐLS và hỗ trợ vốn, giống, công cụ sản xuất cho gia đình TBLS có khó khăn để tăng gia sản xuất hàng trăm triệu đồng...
Cùng với phong trào ủng hộ Quỹ “Đền ơn đáp nghĩa”, Quảng Ninh đã dành sự quan tâm đặc biệt đối với những TBB, GĐLS. Thực hiện chủ trương đưa thương binhnặng về địa phương sinh sống, tỉnh đã tạo mọi điều kiện thuận lợi như cấp đất ở, đất sản xuất có vị trí thuận lợi cho hàng trăm thương binh. Chính quyền và các đoàn thể ở địa phương còn hỗ trợ, giúp đỡ họ bằng nhiều hình thức như trang bị chân, tay giả, trợ vốn làm ăn, tặng xe lăn, tổ chức đi tham quan, nghỉ mát... Nhờ thế nhiều gia đình thương binh nặng không chỉ có cuộc sống ổn định về tinh thần, vật chất mà còn trở nên khá giả. Để chăm sóc con em các gia đình TBLS tốt hơn, các địa phương đều có chương trình hỗ trợ, đỡ đầu, cấp học bổng cho các cháu. Bằng trách nhiệm và lòng tri ân sâu rộng, các địa phương đều nuôi dưỡng phong trào “Đền ơn đáp nghĩa” bằng nhiều hình thức. Hàng năm, vào những ngày lễ, Tết Nguyên đán, tỉnh luôn dành hàng trăm triệu đồng thăm hỏi, tặng quà cho các gia đình chính sách. Đến nay, đã có 100% xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh được công nhận làm tốt công tác TBLS, đảm bảo mức sống của các gia đình thuộc diện chính sách ngang bằng mức sống của người dân địa phương.
Bên cạnh đó, phong trào chăm sóc TBB, GĐLS cũng đã huy động được sức mạnh của toàn xã hội tự giác tham gia. Tất cả các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng trên địa bàn tỉnh đều được các cơ quan, đơn vị nhận phụng dưỡng suốt đời. Một số cơ quan, đơn vị còn nhận phụng dưỡng các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng ở các tỉnh khác như Quảng Trị, Quảng Nam, Đà Nẵng... Hàng trăm thương binh nặng, bố mẹ liệt sĩ già cả cô đơn, con liệt sĩ mồ côi, gia đình liệt sĩ neo đơn có nhiều khó khăn được các cơ quan, doanh nghiệp và các tổ chức đoàn thể nhận đỡ đầu, chăm sóc thường xuyên. Các cấp chính quyền, đoàn thể, doanh nghiệp và nhân dân trong tỉnh còn tặng hàng nghìn sổ tiết kiệm, xây dựng hàng trăm ngôi nhà tình nghĩa cho các TBB, GĐLS. Bản thân những cá nhân, tập thể tình nguyện nhận hỗ trợ, giúp đỡ các TBB, GĐLS không chỉ coi đó là trách nhiệm mà còn là tình cảm, vinh dự của mình. Chính những sự quan tâm, chăm sóc của xã hội đã làm dịu nhẹ những đau thương, mất mát mà các TBB, GĐLS phải gánh chịu. Sống trong sự yêu thương, đùm bọc, họ có thêm nghị lực, niềm tin để sống và phấn đấu.
Giữ vững truyền thống cách mạng, các gia đình TBLS đều vươn lên sống tốt hơn, đóng góp nhiều hơn cho xã hội. Hàng ngàn gia đình được công nhận là “Gia đình cách mạng gương mẫu”, hàng trăm thương bệnh binh được công nhận là “Người công dân kiểu mẫu” và hàng trăm tấm gương thương binh, thân nhân liệt sĩ làm kinh tế giỏi hàng năm ở Quảng Ninh đã kết tỏa thành hươngthơm cho đời, cho thế hệ mai sau noi theo.
