Ngư cụ vạn chài Hạ Long - Nét văn hóa độc đáo

Du khách đến xem triển lãm.

Triển lãm trưng bày các phương tiện đánh bắt hải sản và phương tiện hỗ trợ cho đánh bắt. Người xem có thể bắt gặp những dụng cụ đánh bắt đơn giản như: lờ, câu tay,  xỉa ngán, lao đâm cá, búa đánh hà, thuổng đào hen, mai đào sá sùng... Mỗi ngư cụ lại có những sự khác nhau về kích cỡ, kiểu dáng, công dụng, chất liệu. Những ngư cụ này rất đơn giản, thường làm bằng tre, nứa hoặc sắt, thép nhưng lại có công dụng rất lớn đối với việc đánh bắt của ngư dân. Chẳng hạn như việc đánh hà, thường đánh vào lúc thuỷ triều xuống ở ven các chân đảo đá. Đây là công việc đơn giản mà người già và trẻ em đều có thể làm được. Búa đánh hà luôn là dụng cụ không thể thiếu, hỗ trợ đắc lực cho ngư dân. Hay những chiếc lờ bằng tre nứa trông rất đơn giản nhưng đem lại hiệu quả kinh tế cao trong việc đánh bắt cá. Ngư dân chỉ việc dùng loại lờ phù hợp với loại cá định bắt, rồi thả lờ ở ven các chân đảo đá. Sau một thời gian ngắn (khoảng 1 tiếng), vớt lờ lên sẽ bắt được nhiều loại cá có giá trị như cá song, cá bống, cá mú...

Những ngư cụ này không chỉ là phương tiện đánh bắt của ngư dân trên Vịnh Hạ Long mà còn của cả vùng Bái Tử Long rộng lớn. Ngư dân Hạ Long hay sử dụng các loại lờ, đó, câu, đăng, đọn. Ngư dân Quan Lạn, Thắng Lợi (Vân Đồn) hay sử dụng thuổng đào hen, mai đào sá sùng, bình bẫy ruốc. Đặc biệt, triển lãm còn mang đến cho người xem những ngư cụ có tên rất lạ mà có lẽ chỉ những ngư dân mới biết như: đọn, te kìm, giọng đựng mồi. Chỉ nhìn những ngư cụ đơn giản nhưng mang lại hiệu quả kinh tế cao này, có thể thấy sức sáng tạo rất lớn trong lao động của ngư dân Hạ Long nghìn đời nay. Ngày nay đã xuất hiện rất nhiều ngư cụ đánh bắt hiện đại, nhưng những ngư cụ truyền thống, đơn giản này vẫn luôn xuất hiện trong đời sống sinh hoạt và gắn bó với nghiệp mưu sinh của các ngư dân.

Triển lãm ngư cụ truyền thống còn trưng bày những tấm pa nô giới thiệu các giá trị, tiềm năng của Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long nói chung, văn hoá ngư dân làng chài - những chủ nhân thường trực trên Vịnh nói riêng. Những tấm pa nô khổ lớn tập trung vào nhiều chủ đề khác nhau, nhưng chủ yếu phản ánh cuộc sống thường ngày của ngư dân làng chài, giới thiệu các công đoạn làm ngư cụ, cảnh đánh bắt hải sản của ngư dân... Đây là phần thuyết minh rất sinh động và chi tiết cho những ngư cụ được trưng bày tại triển lãm.