Người biết làm quan

Khổng Miệt là cháu Đức Khổng Tử; Bật Tử Tiện là học trò Đức Khổng Tử. Hai người cùng làm quan một thời.

Đức Khổng Tử qua chơi nhà Khổng Miệt, hỏi: - Từ khi ngươi ra làm quan, được những gì, mất những gì?

Khổng Miệt thưa:

- Từ khi cháu ra làm quan, chưa thấy được gì mà đã mất ba điều: Việc quan bận, không có thời gian học hành nên học vấn không tấn tới; bổng lộc ít không đủ chu cấp cho họ hàng, vì thế mà họ hàng không thân thiết; công việc nhiều không thể đi thăm người đau, viếng người chết, vì thế mà mà ăn ở với bầu bạn không trọn vẹn''.

Đức Khổng Tử nghe, có vẻ không bằng lòng. Sau ngài đến chơi nhà Bật Tử Tiện, cũng hỏi như với Khổng Miệt.

Bật Tử Tiện thưa:

- Từ khi đệ tử ra làm quan, chưa thấy mất điều gì mà đã được ba điều: Những điều trước đây học nay đem ra thực hành, vì thế mà học vấn càng rõ; bổng lộc dù bạc nhưng vẫn có thể chu cấp ít nhiều cho họ hàng, vì thế mà họ hàng càng gần; việc quan tuy bận nhưng vẫn bớt được chút ít thời gian đi thăm người ốm, viếng người chết, vì thế mà bầu bạn càng thân''.

Trên đường về, Đức Khổng Tử hỏi cậu học trò cùng theo hầu:

- Theo con, Khổng Miệt với Bật Tử Tiện, ai hơn ai?

Cậu học trò thưa:

- Dạ, tất nhiên Bật Tử Tiện hơn đứt Khổng Miệt rồi!

Đức Khổng Tử nghe, tỏ vẻ hài lòng. Ngài hỏi tiếp:

- Con căn cứ vào đâu mà nói vậy?

Cậu học trò đáp:

- Việc quan đành là bận nhưng vẫn có thể học tại chức, vì thế mà vẫn có bằng cấp hơn người. Bổng lộc dù ít nhưng vẫn có thể giúp họ hàng cái thư tay, cú điện thoại tới ông nọ, bà kia khi người ta cần; vì thế họ hàng càng gần. Còn chuyện đi thăm người ốm, viếng người chết, không đi được thì sai bảo cấp dưới đi thay, có sao đâu, như thế bầu bạn càng nể trọng... ấy thế nên con mới nói Bật Tử Tiện là người biết làm quan; còn Khổng Miệt, dù là cháu thầy, nhưng con vẫn phải nói thật là chẳng biết làm quan!

- !!

Cùng chuyên mục