Mặc dù hơn 100 lô đất ở tổ 8, khu Nam Sơn, phường Nam Khê, TX Uông Bí (nằm trong dự án đầu tư xây dựng - kinh doanh hạ tầng do Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng Quảng Ninh làm chủ đầu tư) đã được người dân thanh toán tiền mua đất và cơ sở hạ tầng đầy đủ từ nhiều tháng trước đây, song cho đến nay, thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (CNQSDĐ) vẫn chưa đến tay người dân.
Điều đáng ngạc nhiên hơn khi nguyên nhân chính của việc này chỉ được giải thích là do “còn 3 hộ dân chưa đồng ý để chủ đầu tư tiến hành san gạt lấy mặt bằng”. Những người dân đã “trót” xây nhà ở khu vực dự án trên không những ngày đêm “khắc khoải” chờ “sổ đỏ” mà còn phải đối mặt với ô nhiễm môi trường do hệ thống thoát nước chưa hoàn chỉnh ở đây gây ra dẫn đến toàn bộ nước thải từ các hố ga chảy ra đều bị ứ đọng tại một điểm.
Nhiều hộ dân đã xây dựng nhà trong phần đất của dự án, nhưng đến nay vẫn chưa được chủ đầu tư làm thủ tục cấp giấy CNQSDĐ do vướng mắc trong GPMB.
Dự án đầu tư xây dựng - kinh doanh hạ tầng khu dân cư tại phường Nam Khê được UBND tỉnh phê duyệt từ tháng 5-2004. Theo quy hoạch chi tiết khu dân cư có tổng diện tích 2ha, trong đó đất xây dựng nhà liền kề là 101 hộ và 4 hộ là nhà có sân vườn. Các tuyến đường giao thông trong khu vực mặt bằng của dự án theo quy hoạch được duyệt với tiêu chuẩn đường đô thị loại II, còn tuyến đường chính từ đường 18A vào khu vực dự án có mặt cắt ngang là 13m với tổng chiều dài 230m. Cũng theo kế hoạch chủ đầu tư dự án phải có nghĩa vụ hoàn thành mọi hạ tầng bên ngoài như: Đường ống dẫn nước, cống thoát nước, hệ thống cây xanh, vỉa hè... ngay sau khi người dân đã hoàn thành mọi thủ tục mua đất. Thế nhưng thực tế thì hoàn toàn ngược lại “tiền đã trao tay nhưng sổ đỏ thì chẳng thấy đâu”, hệ thống hạ tầng theo như chủ đầu tư cam kết thì chắp vá, chỗ có chỗ không và cũng chẳng mang lại tác dụng gì. Cả một khu đất 2ha rộng rãi đã chia lô bán đất vuông vắn, đã định hình kiến trúc khá đẹp bỗng chốc trở nên nhom nhem, tạm bợ, mọi sinh hoạt của người dân trở nên khó khăn hơn rất nhiều. Anh Ngô Thế Trọng, tổ 8, phường Nam Khê cho biết: “Gia đình tôi chuyển đến đây đã được một năm nhưng không có nước máy sử dụng, phải dùng nước giếng khoan để sinh hoạt. Không biết đến bao giờ chủ dự án mới hoàn thành việc cấp nước sinh hoạt cho chúng tôi đỡ khổ”. Còn bà Nguyễn Thị Năm thì bức xúc: “Toàn bộ nước thải từ các hố ga của các hộ gia đình khác đều dồn vào bể chứa đầu hồi nhà tôi vì vậy lúc nào cũng bốc lên mùi hôi thối, người đi qua còn không chịu được huống chi lại ở ngay đó. Cực chẳng đã, chúng tôi phải dùng bao dứa che đậy nhưng cũng chẳng cải thiện tình hình là bao. Trời nắng thì bốc mùi nồng nặc còn khi trời mưa to thì nước thải tràn lênh láng ra đường, rất mất vệ sinh”.
Để làm rõ sự việc, chúng tôi đã trao đổi với ông Trần Khắc Niên, Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng Quảng Ninh và được biết: Việc cấp giấy CNQSDĐ phải dựa trên cơ sở đã giải phóng xong hoàn toàn phần mặt bằng của dự án trong khi đó tại dự án này vẫn còn 3 hộ dân chưa chấp nhận phương án đền bù mà Công ty chúng tôi đưa ra. Việc đàm phán giá đất đền bù cũng đã diễn ra nhiều lần nhưng không có kết quả. Theo ý kiến phản ảnh của các hộ dân này thì số tiền đền bù của Công ty như vậy là quá thấp trong khi vị trí phần đất cần san gạt lại nằm ở vị trí ngay gần điểm giao thông chính, thuận lợi cho việc đi lại, kinh doanh, buôn bán... Sự đòi hỏi của các hộ dân như vậy là bất hợp lý bởi vì phần đất san gạt hoàn toàn là đất vườn chưa có công trình kiến trúc nào trên đó và Công ty cũng đã đền bù hơn 1 triệu đồng/m2 theo đúng giá thị trường. Cũng theo giải thích của ông Niên thì việc 3 hộ dân chưa chịu bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư là nguyên nhân chính dẫn đến việc một loạt các hệ thống hạ tầng như: Đường ống nước, đường thoát nước, trồng cây xanh, vỉa hè đều không thể triển khai như dự kiến. Và, ngay cả khi giải phóng mặt bằng được 3 hộ dân kia thì việc triển khai xây dựng vỉa hè và trồng cây xanh nằm trong dự án cũng chưa thể tiến hành một cách đồng bộ được. Vì: “Tuy việc hoàn thiện hạ tầng dự án có giá trị không lớn nhưng nếu triển khai ngay bây giờ thì các hộ dân có đất lại tiến hành xây nhà ngay sau đó sẽ làm hư hại cảnh quan. Phải khi nào người dân xây nhà hết khu dự án, thì Công ty mới có thể hoàn thiện toàn bộ hệ thống hạ tầng được”(???). Bàn về phương hướng giải quyết, ông Niên cho biết: “Trước những kiến nghị của người dân, tháng 1-2008 Công ty chúng tôi đã có văn bản đề nghị TX Uông Bí, Sở Tài nguyên và Môi trường xin cấp giấy CNQSDĐ cho dự án nhưng đến nay vẫn chưa nhận được văn bản trả lời của chính quyền địa phương và ngành chức năng. Chúng tôi dự kiến trong tháng 6 sẽ phối hợp với UBND phường Nam Khê làm việc trực tiếp với người dân để thoả thuận lại phương án đền bù. Nếu các hộ dân không chấp thuận thì chúng tôi đề nghị TX Uông Bí tổ chức cưỡng chế.”.
Theo những lý giải trên, rõ ràng ngay chính chủ đầu tư cũng không biết cụ thể khi nào có thể bàn giao giấy CNQSDĐ cho người dân. Việc hoàn thiện hạ tầng cơ sở như đã cam kết của chủ đầu tư lại càng khó khả thi vì ngoài việc hiện tại mới chỉ có hơn chục hộ dân xây dựng nhà trên đất dự án thì còn hàng chục lô đất khác nhau của dự án là do các cá nhân mua không với mục đích xây dựng nhà ở.
Qua sự việc trên có thể thấy, sự chậm trễ trong việc cấp giấy CNQSDĐ tại Dự án đầu tư xây dựng - kinh doanh hạ tầng khu dân cư phường Nam Khê cũng như việc chưa hoàn thiện phần hạ tầng cơ sở dự án xuất phát từ sự thiếu hợp tác, liên kết chặt chẽ giữa các bên. Người dân thì không chịu bàn giao mặt bằng còn doanh nghiệp thì thiếu trách nhiệm trong giải quyết vấn đề. Để sự việc được giải quyết triệt để, tránh gây khiếu kiện, ảnh hưởng đến cuộc sống người dân và hoạt động của doanh nghiệp các bên cần ngồi lại bàn bạc và nhìn nhận vấn đề một cách nghiêm túc hơn, đảm bảo hài hoà lợi ích chính đáng của các bên. Đồng thời UBND TX Uông Bí và Sở Tài nguyên và Môi trường cần quan tâm để dự án sớm hoàn thiện.
