Người dân nói “có”, doanh nghiệp bảo “không” (?!)

Hơn 12 giờ trưa một ngày đầu tháng 11, chúng tôi có mặt tại thôn Bãi Cát. Anh Đỗ Văn Quảng, Trưởng Ban Công tác Mặt trận thôn cho biết: Thôn có 55 hộ, 255 nhân khẩu, chủ yếu là người dân tộc Sán Dìu đã nhiều đời sinh sống ở đây. Thôn có diện tích hơn 280 ha, trong đó đất lâm nghiệp gần 150 ha, nông nghiệp 10 ha... Từ bao đời nay, dù còn nhiều khó khăn, nhưng người dân ở đây vẫn sống yên ổn với nghề trồng trọt; toàn thôn hiện chỉ còn 4 hộ nghèo và cận nghèo. Nhưng kể từ ngày Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Lương Sơn đến địa bàn khai thác đá, vật liệu xây dựng, cuộc sống của người dân ở đây bị đảo lộn. Chỉ tay ra phía cánh đồng, anh Quảng bức xúc: “Từ khi đi vào khai thác đến nay, doanh nghiệp này đánh mìn với khối lượng lớn, khiến cho nhiều nhà dân bị nứt trần, vỡ cửa, đã có người bị thương do đá văng vào; đồng đất, hoa màu bị bụi đá phủ bạc phếch, không đơm hoa, kết trái được”. Anh Quảng chỉ chúng tôi xem các vết nứt trên tường nhà mình: “Ngôi nhà của gia đình tôi xây dựng khá kiên cố, ổn định bao năm nay, thế mà bây giờ bị xé ra như thế này đây!”. Trên đường đến vườn vải của nhà anh Quảng, chúng tôi qua nhà anh Đỗ Văn Cường, em trai anh Quảng ở cách đó vài chục mét. Cháu Đỗ Thị  Thương, học sinh lớp 8, con gái anh Cường đang ngồi học bài ở nhà ngang, chỉ tay vào bức tường nứt trước mặt nói: “Ngồi học trước bức tường thế này, cháu sợ lắm. Hôm nào mìn nổ, vết nứt lại to thêm ra một ít”. Khu vườn vải của nhà anh Quảng cách công trường khai thác đá của Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Lương Sơn chừng hơn 100m theo đường chim bay. Mỗi khi doanh nghiệp nổ mìn bắn đá, bụi từ bên kia dãy núi phủ trắng xoá gần 100 cây vải. Anh Quảng nhẩm tính “Gần 100 cây vải, mỗi vụ trừ chi phí cũng thu được gần chục triệu đồng. Nhưng vài năm nay, chẳng thu được gì... Chúng tôi không có ý định bắt đền, nhưng doanh nghiệp cần phải tính toán, xem xét, điều chỉnh để việc bắn mìn, khai thác đá không ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân trong thôn”.

 
Anh Liêu Văn Hiền bên những ruộng thóc lép.

Bụi đá từ nổ mìn cũng khiến cho không ít ruộng lúa mà người dân phải “một nắng, hai sương” đến mùa gặt chỉ thu được một ít thóc lép. Anh Liêu Văn Hiền một người dân trong thôn dẫn chúng tôi đi “thăm lúa”. “Cũng đồng đất ấy, chăm sóc như nhau, nhưng thửa ruộng nào càng gần khai trường, năng suất càng thấp”. Anh Hiền kể không ít lần mìn nổ, đá từ bên kia văng sang cánh đồng. Đã có tai nạn do đá văng, là trường hợp anh Hoàng Văn Hậu bị đá bắn làm mẻ xương tay, phải đi bệnh viện. Ông Sìn bố anh Hậu cho biết: “Bây giờ hàng ngày người dân trong thôn phải đối mặt với tình trạng nguy hiểm và ô nhiễm môi trường do nổ mìn gây ra...”.