...2 lần Hội diễn tổ chức ở Quảng Ninh thì cả 2 lần, khán phòng Cung Văn hoá Lao động Việt - Nhật đều đông nghịt khán giả. Điều đó cho thấy, Quảng Ninh tuy là vùng đất công nghiệp, nhưng lòng yêu mến chèo của khán giả Hạ Long nói riêng, khán giả Quảng Ninh nói chung là rất lớn...
Đó là đánh giá của nhiều nghệ sỹ các đoàn bạn khi đến với Quảng Ninh. Quả thật, sân khấu truyền thống vốn kém sức hút khán giả từ lâu nay, trong đó có nghệ thuật chèo. Vậy mà, 2 lần Hội diễn tổ chức ở Quảng Ninh thì cả 2 lần, khán phòng Cung Văn hoá Lao động Việt - Nhật đều đông nghịt khán giả. Điều đó cho thấy, Quảng Ninh tuy là vùng đất công nghiệp, nhưng lòng yêu mến chèo của khán giả Hạ Long nói riêng, khán giả Quảng Ninh nói chung là rất lớn. Thậm chí nó đã làm nghệ sỹ các đoàn nghệ thuật chèo tỉnh bạn xúc động, ngỡ ngàng. Phải chăng, đây là một lý do để thêm lần nữa Quảng Ninh lại được chọn là nơi tổ chức Hội diễn Sân khấu Chèo toàn quốc lần thứ 3, kéo dài từ 15 đến 25-12.
Một cảnh trong vở Mệnh lệnh thần kỳ của Nhà hát chèo Việt Nam.
Hội diễn lần này có sự tham gia của 17 đơn vị nghệ thuật với 19 vở diễn. Mỗi đoàn tham gia 1 vở diễn, riêng 2 đoàn Nhà hát chèo Việt Nam và Nhà hát chèo Hà Nội đều diễn 2 vở. Sự chuẩn bị của các đoàn xem ra có phần cập rập do quá thiếu thốn những kịch bản chất lượng cao. Ngày hội diễn đã gần kề, nhiều đoàn vẫn đang chạy nước rút. Nhà hát chèo Hà Nội dựng lại kịch bản cũ, vở Ngọc Hân công chúa của nhà viết kịch Lưu Quang Vũ từng gây tiếng vang những năm 80 của thế kỷ trước. Đây cũng là tác phẩm có chất lượng, nằm trong đề án Bảo tồn các vở chèo truyền thống của Hà Nội. Nhà hát chèo Việt Nam thì tìm lại vở Mảnh gương nhân sự, một câu chuyện của tác giả Nguyễn Đình Nghị, nghệ nhân chèo tiêu biểu ở nửa đầu thế kỷ XX, người đề xướng phong trào cách tân chèo cho phù hợp với nhịp sống sôi động của thành phố. Với vở này cũng vậy, theo quan niệm của một số chuyên gia về chèo thì nó có vẻ... hơi xa chèo. Vì thế, khi dựng lại, đạo diễn gặp nhiều thách thức để đưa vở diễn về với chèo truyền thống. Lựa chọn như vậy, các đoàn chèo danh tiếng này cũng phải nỗ lực lớn để thoát khỏi cái bóng của những nghệ sỹ đi trước đã từng dàn dựng thành công 2 vở diễn này.
Thêm nữa, sự ưu tiên của Ban tổ chức cho những đề tài hướng đến Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long Hà Nội cũng khiến sự lựa chọn của các đơn vị rơi vào trùng lặp. Các vở diễn đang nóng trên sàn tập nhiều đoàn hiện nay đều có chung một đề tài là khai thác hình tượng các danh nhân đất Việt. Nhà hát chèo Việt Nam có Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong vở Mệnh lệnh thần kỳ. Ngoài Ngọc Hân và vua Quang Trung trong Ngọc Hân công chúa, Nhà hát chèo Hà Nội có thêm danh nhân Nguyễn Trãi trong Oan khuất một thời. Đoàn chèo Tổng cục Hậu cần thì tái hiện hình ảnh Ngô Quyền với chiến thắng huyền thoại trong vở Hùng ca Bạch Đằng. Các nghệ sĩ đoàn chèo Vĩnh Phúc dựng câu chuyện về Trần Nguyên Hãn trong tác phẩm Trang chủ sơn đông. Đoàn Bắc Giang dựng Danh chiếm bảng vàng với nhân vật chính là Thân Nhân Trung v.v...
Còn chủ nhà, Đoàn Chèo Quảng Ninh, cũng lấy một danh nhân để khai thác dựng vở, đó là hình tượng vua Trần Nhân Tông. Đầu tư công phu, luyện tập hơn 2 tháng ròng, các nghệ sỹ, diễn viên của Quảng Ninh đã sớm đưa vở Tâm Đức Phật hoàng ra công diễn trước hội diễn hơn nửa tháng.
Mang đậm chất chèo truyền thống, vở đã nhận được nhiều lời khen ngợi từ hội đồng nghệ thuật, sự tán thưởng của khán giả Hạ Long và các văn nghệ sỹ tỉnh nhà. Vở quy tụ một dàn các nghệ sỹ danh tiếng của Trung ương như kịch bản Trần Hoàng - Trần Đình Ngôn, đạo diễn NSND Bùi Đắc Sừ, trang trí NSƯT Song Hào, âm nhạc NSưT Ngọc Chung... Dàn diễn viên cũng khá trẻ trung, đều, trong đó vai chính là Văn Tiến (vua Trần Nhân Tông) được đánh giá cao về giọng hát và lối diễn xuất chân chất, mộc mạc. NSƯT Đỗ Trọng Bình, Trưởng đoàn chèo Quảng Ninh, nhấn mạnh: Vở Tâm Đức Phật hoàng không có những mâu thuẫn ghê gớm mà trọng ở tính giáo dục khi đi sâu vào tư tưởng Phật pháp của Trần Nhân Tông, hướng con người làm việc thiện, hướng cái thiện vào nội tâm mỗi người v.v...
Được biết, ngoài nội dung biểu diễn tại Hạ Long, công chúng một số địa phương khác trong tỉnh cũng có thể sẽ được xem các đoàn về lưu diễn phục vụ cơ sở. Vịnh Hạ Long là một lịch trình không thể thiếu cho các đoàn, trong đó các nghệ sỹ sẽ tham quan và tổ chức bầu chọn cho danh thắng này trở thành 1 trong 7 kỳ quan thiên nhiên thế giới.
Ở 2 hội diễn trước, Đoàn Chèo Quảng Ninh đều giành Huy chương Bạc cho các vở Trinh Nguyên (năm 2001) và Đời người phu mỏ (năm 2005); huy chương cá nhân cho các vai diễn cũng mỗi kỳ là 1 HC Vàng và 3 HC Bạc. Còn ở Hội diễn lần này, đem so tài với các đoàn bạn, Quảng Ninh sẽ có kết quả ra sao, chúng ta cùng đợi xem?
