Vua Ai Công nước Lỗ hỏi Đức Khổng Tử: Người khôn có sống lâu không?
Đức Khổng Tử đáp:
Có. Khôn thì sống lâu, chứ dại thì sống lâu sao được. Người ta có ba thứ chết, tự mình làm cho mình chết chứ không phải số mệnh đáng chết mà chết.
Một là ăn uống không có chừng mực, thức ngủ không có điều độ, làm lụng khó nhọc quá, lười biếng chơi bời quá, người như thế phải chết về bệnh tật.
Hai là mình ngu mà kình địch người khôn, mình yếu mà khinh bỉ người mạnh, không biết lượng sức mình mà cứ giận dữ làm liều, người như thế thì chết về binh đao.
Ba là lợi dụng chức vụ, quyền hạn, đưa người thân trong nhà vào công ty, đơn vị hoặc để tham nhũng, trục lợi, bòn rút tài sản Nhà nước, hoặc làm điều càn quấy hãm hiếp dân lành, người như thế thì chết về hình pháp.
Ba thứ chết ấy, thực không phải là số mệnh, chỉ tự mình giết mình mà thôi.
Vua Ai Công nghe vậy thì không hỏi gì thêm nữa.
