Ông Trương Nguyễn Đức Thành, 56 tuổi, công nhân lao động của Công ty CP Sản xuất vật liệu xây dựng TN tại Quảng Ninh, số điện thoại 0918…707 hỏi: “Tôi làm ở Công ty và tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) được hơn 30 năm. Hiện tại, Công ty đang gặp khó khăn trong sản xuất kinh doanh. Công ty nợ BHXH gần 1 năm nay. Do sức khoẻ tôi có phần giảm sút nên tôi muốn nghỉ hưu. Khi hỏi Phòng Tổ chức lao động tiền lương Công ty cho tôi xem sổ BHXH thì được trả lời, hiện Công ty đang nợ BHXH nên không chốt được sổ BHXH, vì thế không xem được. Xin hỏi: Việc Công ty trả lời như vậy có đúng không, trách nhiệm đến đâu? Tôi phải làm gì để được biết cụ thể về quá trình tham gia BHXH của mình và chốt sổ BHXH để nghỉ chế độ?”
Trung tâm Tư vấn pháp luật và Huấn luyện an toàn lao động Công đoàn Quảng Ninh trả lời như sau:
Theo Luật BHXH năm 2014 có hiệu lực từ ngày 1-1-2016, người lao động (NLĐ) được cấp và có quyền tự quản lý sổ BHXH thay vì chủ sử dụng lao động giữ như hiện hành.
Căn cứ Khoản 7, Điều 18, Luật BHXH 2014 quy định về quyền của NLĐ: Định kỳ 6 tháng được người sử dụng lao động (NSDLĐ) cung cấp thông tin về đóng BHXH; định kỳ hàng năm được cơ quan BHXH xác nhận về việc đóng BHXH; được yêu cầu NSDLĐ và cơ quan BHXH cung cấp thông tin về việc đóng, hưởng BHXH.
Tại Khoản 7, Điều 21, Luật BHXH 2014 cũng quy định về trách nhiệm của NSDLĐ: Định kỳ 6 tháng, niêm yết công khai thông tin về việc đóng BHXH cho NLĐ; cung cấp thông tin về việc đóng BHXH của NLĐ khi NLĐ hoặc tổ chức công đoàn yêu cầu.
Tại Khoản 6, 7, Điều 23, Luật BHXH 2014 quy định về trách nhiệm của cơ quan BHXH: (6). Hàng năm, xác nhận thời gian đóng BHXH cho từng NLĐ; cung cấp đầy đủ và kịp thời thông tin về việc đóng, quyền được hưởng chế độ, thủ tục thực hiện BHXH khi NLĐ, NSDLĐ hoặc tổ chức công đoàn yêu cầu. (7). Hàng năm, cung cấp thông tin về việc đóng BHXH của NLĐ để NSDLĐ niêm yết công khai.
Theo thư ông hỏi, việc Công ty nợ tiền BHXH, không chốt được sổ BHXH cho NLĐ, không cho NLĐ biết thông tin về việc đóng BHXH cho NLĐ là vi phạm pháp luật về BHXH, có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định số 88/2015/NĐ-CP, ngày 7-10-2015 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 95/2013/NĐ-CP ngày 22-8-2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, BHXH, đưa NLĐ Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Ông có thể đến cơ quan BHXH (nơi Công ty tham gia đóng, hưởng BHXH) để yêu cầu cung cấp đầy đủ và kịp thời thông tin về việc đóng, quyền được hưởng chế độ, thủ tục thực hiện BHXH của ông.
Trường hợp ông có nguyện vọng, có đơn xin nghỉ hưu trước tuổi, thì hồ sơ giải quyết hưởng lương hưu của ông phải có: Sổ BHXH đã được chốt; Biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động của Hội đồng Giám định y khoa với mức suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên và Quyết định nghỉ việc để hưởng chế độ hưu trí của NSDLĐ.
Về chốt sổ BHXH cho NLĐ trong khi Công ty còn đang nợ tiền BHXH gần 1 năm, ông có thể đề nghị Công ty áp dụng theo Công văn số: 1317/BHXH-QLT, ngày 10-6-2016 của BHXH tỉnh Quảng Ninh về việc thu BHXH, BHYT và chốt sổ BHXH cho NLĐ. Theo đó, đối với đơn vị thực sự gặp khó khăn trong sản xuất kinh doanh, đang nợ BHXH, BHYT, BHTN, nếu có NLĐ đủ điều kiện hưởng chế độ BHXH hoặc chấm dứt HĐLĐ, hợp đồng làm việc, đề nghị đơn vị đóng đủ số tiền nợ BHXH, BHYT, BHTN (bao gồm cả tiền lãi chậm đóng) theo quy định cho những người đủ điều kiện hưởng chế độ BHXH, NLĐ thôi việc để chốt sổ BHXH và giải quyết chế độ BHXH, BHTN cho NLĐ.
Ông cũng nên trao đổi với Công đoàn Công ty để tranh thủ sự giúp đỡ, sớm được biết thông tin và giải quyết xong mọi chế độ theo nguyện vọng.
TT TVPL và Huấn luyện ATLĐ Công đoàn
(điện thoại: 033.3829961)