Đã 8 năm Trịnh Công Sơn ra đi nhưng đến ngày 1/4 hàng năm, những người bạn của ông không thôi tưởng nhớ về người nhạc sĩ tài hoa với nỗi nhớ thương vô hạn. Ca sĩ Duy Quang, đạo diễn Lê Dân, nhà phê bình văn học Nguyễn Hòa và nhạc sĩ Đặng Hữu Phúc chia sẻ về những tình cảm tha thiết về người bạn đã khuất.
Ca sĩ Duy Quang
Ngày mới học hát, tôi đã thử sức với những ca khúc của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn như Ru em từng ngón xuân nồng, Biển nhớ, Như cánh vạc bay, Đêm thấy ta là thác đổ, Trong nỗi đau tình cờ….Đối với tôi, âm nhạc của anh Sơn là một điều gì đó rất quý giá. Cha tôi, nhạc sĩ Phạm Duy vẫn thường kể về những kỷ niệm mỗi lần ông hát chung với người nhạc sĩ tài hoa này.
Dù rất hâm mộ ông song do sống xa tổ quốc nên mãi đến năm 1994, lần đầu tiên về thăm quê, tôi mới có cơ hội được gặp gỡ nhạc sĩ. Nghe nhạc, rồi gặp người, tôi cảm nhận được ngay phong cách của người nghệ sĩ đích thực. Anh Sơn chân tình và luôn quan tâm đến mọi người.
Tôi nhớ nhiều cái lần chúng tôi gồm nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, Từ Huy, Bảo Chấn và tôi đi ăn tại một quán gần nhà anh Sơn trên đường Phạm Ngọc Thạch. Nhạc sĩ họ Trịnh hỏi thăm nhiều về cha tôi, về cuộc sống cũng như sinh hoạt văn hoá của người sống xa tổ quốc.
Sau đó, anh rủ tôi cùng xuống hội quán Hội Ngộ do anh lập ra với mong muốn tạo cơ hội cho tôi gặp gỡ những người yêu âm nhạc trong thành phố. Lúc ấy, phong trào ca hát tại thành phố đông dân nhất mới được nhem nhóm, vì thế tôi rất bồi hồi, phấn khởi và không biết nói gì.
Chúng tôi chụp ảnh kỷ niệm và đến nay tôi vẫn nâng niu chúng rất cẩn thận. Được gặp người mình mến mộ, tôi vui mừng khôn xiết song không ngờ đó cũng là lần hội ngộ duy nhất bởi sau đó, tôi nghe tin nhạc sĩ từ trần.
Lâu lắm rồi, giờ mới về quê hương, lại đúng ngày giỗ của nhạc sĩ nên dù không có show diễn, tôi cũng sẽ đi thưởng thức một trong những đêm nhạc kỷ niệm người nhạc sĩ tài hoa.
Đạo diễn Lê Dân
Tôi và Trịnh Công Sơn là bạn thân. Sơn kém tôi 5 tuổi song chúng tôi vẫn xưng hô “ông, tôi” như bạn bè. Hai đứa có điểm khác nhau là Sơn rất thích rượu, còn tôi lại không uống được. Thi thoảng Sơn nói vui: “Chơi với ông chán chết, rượu không biết uống. Tôi mà thiếu rượu thì không viết được nhạc”. Tôi trả lời: “Khi nào ông viết nhạc phim cho tôi thì tôi sẽ mời rượu”.
Ngày đó, tôi làm phim Pho tượng và đặt Sơn viết ca khúc cho phim trong vòng hai tháng. Sơn bảo: "Từ trước đến nay, chưa ai gia hạn cho tôi bao giờ song vì ông là bạn thân nên tôi sẽ cố". Một tháng sau, vẫn thấy chưa có động tĩnh gì, tôi giục thì Sơn nói “chưa có cảm hứng”. Tôi buồn rầu: "Chờ cậu có hứng thì phim tớ chiếu rồi".
Không ngờ, hai ngày sau Sơn thông báo đã có tác phẩm cho tôi. Thấy tôi bất ngờ không tin, Sơn cầm đàn đến hát cho tôi nghe. Nhạc phẩm có lời ca rất dễ thương: “Vẫn thấy bên đời còn có em. Mái nhà năm xưa tóc em còn bay. Gặp nhau giây phút trong đời ấy….”.
Đã nghe mấy trăm ca khúc của Trịnh Công Sơn, song với tôi bài hát này là hay nhất. Ngoài điểm khác biệt là thói quen uống rượu, tôi và Sơn rất gần nhau bởi cả hai đều sống rất phóng túng.
Nhà phê bình văn học Nguyễn Hòa
Tôi nhớ về thời từng làm công tác chiếu bóng trong quân đội. Bộ phim Tội lỗi cuối cùng có ca khúc Đời gọi em biết bao lần của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn hồi đó được khán giả yêu cầu nhiều nhất. Phía sau cánh gà, tôi vô cùng xúc động và yêu thích ca khúc này.
Trong một lần giao lưu với câu lạc bộ những người yêu nhạc Trịnh, tôi đã nói về nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đầy cảm xúc với lòng ngưỡng mộ hướng về người nhạc sĩ tài hoa và nhân ái. Tôi cũng từng phát biểu: “Tôi thấy lẽ ra chúng ta nên trao Giải thưởng Nhà nước cho Trịnh Công Sơn. Bởi một cách sòng phẳng, Trịnh Công Sơn là người có ca khúc được cả nước Việt Nam hát. Đó là một thành tựu không dễ dàng đạt được và nó thực sự có sức sống mãnh liệt trong cộng đồng”.
Nhạc sĩ Đặng Hữu Phúc
“Với tôi, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn là một người rất nhân ái, bao dung và không bao giờ nỡ làm đau lòng một ai. Anh là một nhạc sĩ bẩm sinh, là người viết lời cho ca khúc hay có một không hai ở Việt Nam”.
Mùa đông năm 1983, trong một lần Trịnh Công Sơn ra Bắc, chúng tôi đã gặp nhau qua lời giới thiệu của nhạc sĩ Văn Cao, một người mà Trịnh Công Sơn vô cùng mến mộ. Nhạc sĩ họ Trịnh tới ngôi nhà 9,5 mét vuông của tôi ở 25 Trần Bình Trọng. Trong căn phòng nhỏ lợp giấy dầu, vách nứa, được cơi nới từ một gara ô tô, chật ních với đàn piano, tủ, giường…, chúng tôi uống rượu và hàn huyên tâm sự.
Tôi mua về nhà hai bi - đông rượu sắn đãi Trịnh Công Sơn và một số bạn bè khác, riêng anh Sơn uống hết một bi-đông. Trong lúc chơi đàn và hát, anh còn khóc, có lẽ vì cảm thương cho những người bạn nghệ sĩ như tôi. Anh Sơn còn trèo lên ghế, lấy phấn viết lên nóc tủ một bài thơ… Trong những cuộc chuyện trò, anh luôn là linh hồn của mọi người.
Cũng trong thời kỳ đó, nhiều nhạc sĩ đã nhận ra rằng con đường duy nhất để trở nên nổi tiếng là vào TP HCM. Trịnh Công Sơn nói với tôi: “Phúc vào Sài Gòn sống đi, mình sẽ giúp”. Tuy nhiên, tôi đã không vào và sau đó, thỉnh thoảng chúng tôi vẫn gặp lại nhau và trò chuyện.
Khoảng 5-10 năm sau, khi có dịp vào Sài Gòn, thấy một số bạn bè nhạc sĩ của mình trở nên giàu có, có nhà, xe… có lúc, tôi đã thấy tiếc lời mời của Trịnh Công Sơn. Nhưng giờ đây, tôi lại thấy rằng, lựa chọn của mình là đúng bởi tôi không đi theo con đường sáng tác ca khúc, mà là khí nhạc”. Tôi còn được nhạc sĩ Trịnh Công Sơn vẽ tặng một bức tranh và cất giữ kỷ vật ấy cho tới tận bây giờ.
