Người tiêu dùng e ngại hàng Trung Quốc

Sau những thông tin về hàng Trung Quốc (TQ) kém chất lượng, chứa formaldehyde vượt chuẩn gây hại đến sức khoẻ người tiêu dùng và có nguy cơ gây ung thư khi sử dụng lâu dài, nhiều người tiêu dùng đã thận trọng hơn trong việc mua sắm.

Qua khảo sát của chúng tôi, tại nhiều cửa hàng bán các mặt hàng như quần áo, giày dép, đồ chơi có xuất xứ từ Trung Quốc lượng khách hàng đã giảm mạnh. Chị Hà Bích, chủ cửa hàng thời trang B&D, Cẩm Phả, cho hay: Mấy hôm vừa qua tôi biết tin quần áo trẻ em được sản xuất tại Quảng Châu (Trung Quốc) có chứa chất nhiễm độc qua báo, đài nên bây giờ chỉ dám nhập hàng Việt Nam , Thái Lan thôi. Hàng TQ rẻ, mẫu mã bắt mắt nhưng nhập về lỡ không bán được thì lỗ vốn. Gần đây, khách mua hàng săm soi nhãn mác nhiều hơn, nhiều vị khách không chọn mua hàng xuất xứ TQ vì sợ nhiễm hóa chất độc hại khiến doanh thu cửa hàng sụt giảm gần một nửa.

Khách hàng lựa chọn quần áo tại một cửa hàng thời trang.
                                                                                   Ảnh: HN

Thực tế để bán được hàng một số cửa hàng đã đối phó bằng cách gỡ nhãn mác “made in China ” rồi gắn nhãn mới “made in Thailand , “made in Vietnam ” vào sản phẩm. Trước đây, khách hàng vẫn ưa chuộng thời trang cao cấp của Quảng Châu, TQ vì giá rẻ và mẫu mã đẹp, tuy chất lượng sản phẩm không cao nhưng bây giờ thì ngược lại hàng Việt Nam chất lượng cao được người tiêu dùng ưu tiên lựa chọn. Tại các cửa hàng giới thiệu sản phẩm may mặc như Việt Tiến, May 10, Nhà Bè… ở TP Hạ Long đều có lượng khách mua hàng tăng hơn so với hồi đầu tháng 5. Các sản phẩm may mặc như áo sơmi nam, quần áo trẻ em… của Công ty CP May XK Quảng Ninh cũng được người tiêu dùng lựa chọn nhiều hơn do mẫu mã đẹp, chất lượng tốt và giá cả hợp lý. Theo phân tích của một chuyên gia kinh tế, lượng hàng may mặc của Quảng Đông không chỉ cung ứng cho thị trường các quốc gia lân cận mà còn cung cấp rất nhiều nơi trên thế giới nên thường được sản xuất với số lượng lớn, giá thành thấp. Loại hàng này khi vào Việt Nam lại là hàng trốn thuế nên dù có bán với giá “trên trời” thì vẫn còn rất rẻ. Bên cạnh đó, hàng Quảng Châu có giá rẻ còn do nguyên phụ liệu như vải, dây kéo, ruy băng... không cần phải chứng minh nguồn gốc, chứng minh sản phẩm an toàn cho người sử dụng. Vì vậy đây là nỗi lo cho các đơn vị may mặc trong nước, nhất là các doanh nghiệp nhỏ, sẽ bị cạnh tranh gay gắt và Nhà nước cũng bị thất thu thuế rất lớn... Vị chuyên gia này còn băn khoăn: Trên đây chỉ là một vài lý do để giải thích vì sao hàng may mặc của Quảng Châu được bán rất rẻ. Tuy nhiên, còn nhiều mặt hàng giá rẻ đến bất ngờ như mắt kính, bóp, nữ trang... chỉ từ 5.000-10.000 đồng/sản phẩm thì đến nay vẫn chưa thể tìm được lời giải thích vì sao nó lại “siêu rẻ” đến như vậy!

Bên cạnh mặt hàng quần áo thì hàng đồ chơi trẻ em nhiều người tiêu dùng cũng thận trọng. Nhiều phụ huynh trước kiakhi mua thường ít để ý đến chất lượng mà quan tâm nhiều đến kiểu dáng, màu sắc và giá cả hơn nhưng bây giờ thì ngược lại. Tại cửa hàng bán đồ chơi và quần áo trẻ em, chợ Hạ Long I, chúng tôi gặp một số phụ huynh đang chọn mua đồ chơi cho con đều có tâm trạng phân vân không biết làm thế nào. Chị Thu Hà, khu 1, phường Hồng Hải than thở: Tôi đi tìm mua đồ chơi do Việt Nam sản xuất để con chơi cho đảm bảo nhưng không biết mua loại nào bởi tới 90% các đồ chơi của trẻ em đều có nguồn gốc từ TQ. Trước đây thì cũng mua liều nhưng bây giờ qua nghe các phương tiện thông tin đại chúng cảnh báo tôi không biết phải mua gì cho con chơi cả, chẳng nhẽ lại không cho chơi nữa? Hàng trái cây TQ cũng được các bà nội trợ đưa vào danh sách “hạn chế mua”. Tại các chợ truyền thống, loại cam vàng TQ trước đây bán rất chạy do mọng nước, ngọt lịm thì bây giờ rất ít người chọn mua mà thay vào đó là loại cam sành Việt Nam tuy giá bán có cao hơn cam TQ.

Việc rất nhiều người tiêu dùng tỏ ra thận trọng hơn khi tìm mua các sản phẩm may mặc của TQ cho thấy đây là xu hướng tất yếu vì người tiêu dùng đã ngày một khắt khe hơn trong việc lựa chọn những sản phẩm có chất lượng từ những doanh nghiệp có thương hiệu uy tín. Giới chuyên môn nhận định rằng thời điểm này chính là “cơ hội vàng” để hàng Việt Nam chiếm lĩnh lại thị trường nội địa khi tâm lý người tiêu dùng Việt đang rất dè dặt với hàng TQ. Tuy nhiên, để tận dụng tốt cơ hội này và duy trì được sức mua lý tưởng như hiện nay, thìdoanh nghiệp trong nước phải nhìn từ gốc của vấn đề: yếu tố giá rẻ đã giúp hàng TQ chiếm lĩnh thị trường nội địa Việt Nam dễ dàng. Vì vậy, bắt buộc hàng sản xuất trong nước ngoài yếu tố chất lượng tốt phải thoả mãn điều kiện giá cả cạnh tranh hơn.

Được biết để đảm bảo quyền lợi cho người tiêu dùng, Bộ Công Thương vừa có công văn chỉ đạo các tỉnh, thành trong cả nước mở đợt cao điểm kiểm tra các sản phẩm may mặc và hàng tiêu dùng ngoại, đặc biệt là mặt hàng quần áo, đồ chơi và đồ dùng dành cho trẻ em, sản xuất tại Quảng Đông, TQ hoặc có nguồn gốc không rõ ràng để ngăn chặn việc nhập khẩu các mặt hàng kém chất lượng, chứa formaldehyde vượt chuẩn. Diện kiểm tra gồm hàng nhập chính ngạch, tiểu ngạch, hàng vào theo chế độ cư dân biên giới, nhập lậu và tiêu thụ những mặt hàng không đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn chất lượng sản phẩm. Đợt kiểm tra cao điểm trong tháng 6-2009 và tiếp tục đến hết năm 2009. Phạm vi kiểm tra sẽ là các cửa khẩu, đường mòn biên giới, đặc biệt là các cửa khẩu, đường mòn, lối mở thuộc các huyện, thành phố biên giới.