Khảo sát của chúng tôi tại Hà Nội sáng 20/7 ghi nhận, hầu hết tiểu thương các chợ, người tiêu dùng đều nghe phong thanh chuyện lợn bệnh, có thể gây chết người. Song, họ vẫn nhầm lẫn giữa bệnh "tai xanh" và liên cầu ở lợn, không nhận biết được lợn bệnh.
Phớt lờ dịch bệnh
Dãy hàng thịt ở chợ Hôm hôm nay vẫn nhộn nhịp như thường. Chị Liễu, chủ quầy thịt số 1, tay thoăn thoắt thái thịt cho khách, miệng nói vô tư: “Đài báo nói vậy chứ em cứ xuống lò mổ mà xem, chị chả thấy con lợn nào bệnh cả. Chị còn nhảy vào chuồng lợn mấy tiếng, chả thấy con lợn tai xanh nào ở đây cả, toàn tai trắng”! Chị nói chẳng sợ bởi ở lò mổ “con nào con ấy đến đây cũng qua kiểm dịch rồi".
Bằng mắt thường, người dân khó có thể phân biệt được thịt lợn có mắc bệnh liên cầu hay không (ảnh Ng.Nga).
Điểm đáng lưu ý là tiểu thương không hề phân biệt thế nào là bệnh tai xanh, thế nào là bệnh liên cầu mà họ gọi chung là lợn bệnh. Chính vì vậy, việc buôn bán tại các chợ nội thành vẫn diễn ra bình thường, tiểu thương vẫn rất chủ quan.
“Cũng thấy một vài khách hàng kêu ca về dịch bệnh ở lợn nhưng họ vẫn mua. Mình bán ở đây lâu năm, quen khách rồi nên họ tin tưởng”, vợ chồng chị Hiền, bán thịt lợn tại chợ Ngô Sĩ Liên, nói.
Nghe “đồn” có bệnh liên cầu lợn gây chết người, chị Yến ở Lĩnh Nam hôm nay tần ngần trước hàng thịt lợn mất mấy phút, nhưng rồi cũng vẫn bảo bác bán hàng cắt cho vài lạng thăn. Chị chia sẻ: "Thực ra tôi thấy hơi lo, song cũng không biết ăn gì nữa. Với lại, chả biết tin đồn có thật không?”. Cùng quan điểm này, bác Thành ở đường Bà Triệu chép miệng: "Thịt lợn là món quen thuộc, dễ ăn. Giờ có dịch lại phải tìm đến các siêu thị, cửa hàng tin cậy, vừa đắt vừa mất thời gian".
Bộ NN-PTNT xác định vùng có bệnh liên cầu lợn
Trước thông tin về bệnh liên cầu lợn gây hoang mang cho người tiêu dùng, Bộ trưởng NN-PTNT Cao Đức Phát vừa yêu cầu Cục Thú y phối hợp với Viện Thú y khẩn trương tổ chức điều tra về bệnh liên cầu lợn, xác định vùng có bệnh, đặc điểm dịch tễ và đề xuất biện pháp phòng chống, báo cáo Bộ trưởng trước ngày 30/7.
Trong chiều nay (20/7), đoàn chuyên gia của Cục Thú y sẽ về Hưng Yên để lấy mẫu lợn xét nghiệm. Buổi sáng, đoàn đã đến Viện Các bệnh nhiệt đới và truyền nhiễm quốc gia để tìm hiểu thông tin về những bệnh nhân mắc bệnh này. Theo Viện trưởng Nguyễn Đức Hiền, từ đầu năm đến nay, đã có 22 người mắc bệnh liên cầu lợn điều trị tại viện. Hai người trong số đó đã tử vong. Ở phía Nam cũng có khoảng 20 bệnh nhân mắc liên cầu lợn.
Người mắc bệnh liên cầu lợn chủ yếu đến từ các tỉnh phía Bắc, gồm Hưng Yên, Hải Dương, Hà Tây, Bắc Ninh, Hòa Bình, Vĩnh Phúc, Quảng Ninh, Ninh Bình, Nam Định và Sơn La.
Trao đổi với VietNamNet, TS. Tô Long Thành - Phó Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán thú y T.Ư (Cục Thú y - Bộ NN-PTNT), cho rằng, việc nhận biết lợn bị nhiễm bệnh liên cầu bằng mắt thường rất khó. Người dân chỉ có thể lờ mờ nhận thấy qua các triệu chứng: da đỏ; khi mổ lợn, nội tạng cũng rất đỏ.
Tuy nhiên, để xác định lợn có nhiễm liên cầu hay không chỉ có thể làm ở phòng thí nghiệm, bằng các chẩn đoán vi trùng học rất phức tạp. Đến nay, Việt Nam cũng chưa xác định chính xác được đàn lợn ở vùng nào có nguy cơ mắc bệnh liên cầu.
Ông Thành cảnh báo, tiểu thương kinh doanh thịt lợn tại chợ, người tiêu dùng cần hết sức cảnh giác với bệnh này. Nên mua lợn đã được cơ quan thú y đóng dấu kiểm dịch. Ở những vùng đang có dịch, người dân cần hết sức cẩn trọng trong chế biến, như đeo găng tay, và phải nấu thịt lợn thật chín. Các hộ chăn nuôi cũng không nên mua lợn ở nơi khác về chế biến hoặc nếu có mua về, phải tránh xa khu chăn nuôi.
Điều đặc biệt nguy hiểm là khi lợn bị bệnh liên cầu, khả năng lây sang người rất cao qua đường ăn uống, thậm chí qua hô hấp (virus xâm nhập qua vết xước trên cơ thể, ăn tiết canh lợn bệnh...). Người bị nhiễm bệnh này toàn thân tím tái rất nhanh, sốt cao, thậm chí mê man không biết gì. Các chuyên gia về thú y khẳng định bệnh tai xanh cũng như liên cầu lợn chưa có phác đồ điều trị, không có kháng sinh đặc trị.
Đối với lợn bị mắc bệnh tai xanh, bản thân bệnh này không gây bệnh ở người. Tuy nhiên, khi mắc bệnh, thịt lợn cũng không đảm bảo VSATTP. Virus PRRS (Hội chứng Rối loạn hô hấp và sinh sản, dân gian gọi là bệnh tai xanh) sẽ tấn công thẳng vào tế bào “đại thực bào”, khiến con vật không thể chống lại các loại bệnh, như suyễn, tụ huyết trùng, tả lợn và liên cầu lợn... Do vậy, ở những địa phương đã từng xuất hiện bệnh tai xanh thì dễ phát bệnh liên cầu lợn.
| Chưa có văc-xin phòng bệnh liên cầu lợn Điều cần đặc biệt quan tâm là bệnh liên khuẩn cầu có thể lây truyền từ lợn ốm sang người và ngược lại. Bệnh liên cầu khuẩn ở người cũng diễn biến phức tạp và rất nặng, có thể gây tử vong như bệnh viêm não mủ, hội chứng nhiễm trùng huyết... nếu như không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Bệnh lây truyền qua đường hô hấp do lợn khoẻ hít thở không khí có mầm bệnh; do tiếp xúc giữa lợn ốm và lợn khoẻ; do lợn ăn phải thức ăn và nước uống có mầm bệnh. Để phòng bệnh có hiệu quả, cần theo dõi, phát hiện sớm lợn bệnh, cách ly và điều trị kịp thời cho đến khi khỏi hẳn bệnh mới cho nhập đàn. Các cơ quan nghiên cứu và chỉ đạo thú y cần nghiên cứu sản xuất các loại autovaccin tiêm phòng bệnh cho lợn ở các vùng sinh thái khác nhau có lưu hành bệnh. Các cơ sở chăn nuôi lợn và những người phải làm việc trong cơ sở chăn nuôi: công nhân, nhân viên, thầy thuốc thú y cần sử dụng đầy đủ trang bị bảo hộ khi làm nhiệm vụ để tránh bị lây nhiễm bệnh từ lợn. Khi địa phương hoặc cơ sở chăn nuôi có dịch liên cầu khuẩn xảy ra thì phải xử lý đúng như xử lý một ổ dịch truyền nhiễm: cách ly lợn ốm để điều trị, lợn ốm chết phải chôn, đổ thuốc sát trùng hoặc tiêu hủy; chuồng trại và môi trường chăn nuôi phải phun thuốc sát trùng, để trống chuồng 2 tuần mới nuôi lợn trở lại. Khi xuất nhập lợn qua biên giới phải thực hiện nghiêm ngặt công tác kiểm dịch để không đưa mầm bệnh từ nước ngoài vào và ngược lại. ( PGS. TS Phạm Sỹ Lăng, Báo Khoa học và Đời sống) |
