Dù một số ngân hàng đã giảm lãi suất cho vay xuống mức 17, 18% một năm nhưng nhìn chung, lãi suất huy động tại các ngân hàng vẫn ở trên mức “đồng thuận” 12%. Cuộc đua lãi suất vẫn rất căng thẳng. Theo các chuyên gia, nếu không dừng cuộc đua này lại, khả năng bùng nổ lạm phát vào cuối năm là rất lớn.
Làm giá lãi suất
Anh N.V.N, một khách hàng của Ngân hàng Nam Á, có tài khoản gửi 500 triệu VND đồng, mới đây vì thấy lãi suất ở nơi khác hấp dẫn hơn đã đến rút. Biết ý định của anh N., ngân hàng này bằng mọi cách “giữ chân”. Kết quả, mức lãi suất mà anh N. thỏa thuận được từ ngân hàng này là 14,5% một năm.
Sự việc trên không chỉ diễn ra tại Ngân hàng Nam Á. Theo ghi nhận, tại một số ngân hàng nhỏ ở khu vực TP HCM, các khách hàng có khoản tiền gửi từ 500 triệu trở lên đều có thể... làm giá. Đáng nói, nhiều ngân hàng vẫn chịu mức huy động lên đến 15%, 16% , với những “món” tiền tỷ.
Như vậy, từ sau ngày 5/11 (các ngân hàng thương mại thỏa thuận đưa mức lãi suất lên 12% một năm) thì các ngân hàng đã không còn sự “đồng thuận” nào và đã có sự làm giá lãi suất, khiến thị trường lãi suất diễn biến phức tạp. Tệ hơn, khi các ngân hàng nhỏ tăng trước, các “đàn anh” chạy đua theo. Chênh lệch giữa lãi suất đã đồng thuận và mức chạy đua ngày càng cao.
Thị trường méo mó
PGS.TS Trần Hoàng Ngân, thành viên hội đồng tư vấn chính sách- tiền tệ quốc gia, cho rằng sự đồng thuận của các ngân hàng thương mại về mức lãi suất 12% một năm chỉ là thỏa ước, ghi nhớ với nhau mà không có định chế, nên đã biến thành cuộc đua khó kiểm soát, khiến thị trường méo mó. “Muốn sự đồng thuận này đạt hiệu quả, cần có sự hỗ trợ từ Ngân hàng Nhà nước. Chẳng hạn như khi các ngân hàng cần, Ngân hàng Nhà nước phải cho vay, với mức 12%, đồng thời phải quản lý những ngân hàng thiếu vốn”.
Cũng theo PGS.TS Trần Hoàng Ngân, “sự đồng thuận” làm lãi suất méo mó, nếu không sớm dừng lại, sẽ khiến xảy ra lạm phát ở mức cao. “Lãi suất quá cao thì doanh nghiệp không vay được tiền, ảnh hưởng đến sản xuất. Và hàng thiếu thì nhập siêu sẽ tăng mạnh, tỷ giá sẽ lên, lạm phát bùng nổ là điều thấy trước mắt”.
Ông Ngân kiến nghị phải giảm ngay lãi suất. Ngân hàng Nhà nước phải hành động ngay. Nhưng muốn vậy, phải trả Ngân hàng Nhà nước về vai trò độc lập của nó, để điều hành chính sách tiền tệ và có biện pháp can thiệp thị trường lãi suất một cách sớm nhất.
