Nguy cơ lây nhiễm dịch bệnh từ các lò giết mổ gia súc

26/05/2009 09:53

Nước phân lẫn tiết lợn xâm xấp trên mặt mặt sàn nhày nhụa, Tiết lợn được hứng đựng trong những xô, chậu, can cáu bẩn. Nội tạng của lợn được phân loại ngay sau đó bằng phương pháp hết sức thủ công. Tất cả các chất thải từ tiết, lông và phân lợn đều không qua hệ thống xử lý nước thải mà chảy thẳng ra rãnh nước … Đó là những hình ảnh quen thuộc tại nhiều lò mổ trên địa bàn TP Hạ Long.

[video(21373)]

3h sáng, hoạt động tại một số điểm giết mổ trên địa bàn TP Hạ Long đã trở nên nhộn nhịp. Tiếng kêu cuối cùng của con lợn vừa bị chọc tiết, xen lẫn tiếng nói cười, quát tháo của những người giết mổ thuê và người kinh doanh đến lấy hàng, khiến cho không gian yên lặng bị phá vỡ.

*Lợn đã qua mổ, rửa ráy chuẩn bị đưa đi tiêu thụ đặt ngay cạnh lợn đang được cạo lông.*

Tại một điểm giết mổ ở phường Hồng Hà, cảm nhận đầu tiên với chúng tôi là một thứ mùi thum thủm sộc thẳng vào mũi. Đếm sơ trên sàn mổ có khoảng chục con lợn đã bị phanh thây, trong chuồng còn trên 30 con đang đợi hoá kiếp. Sau nhát đánh chí mạng bằng chiếc đòn gỗ, 1 con lợn bị người thanh niên chọc thẳng con dao vào cổ lấy tiết, rồi móc thanh sắt vào chỗ vết dao, lôi thẳng ra sàn mổ. Lập tức có 2 người đàn ông khác phụ trách việc cạo lông và xẻ thịt, phân chia nội tạng. Công đoạn “làm sạch cỗ lòng” chủ yếu dành cho phụ nữ. Đó là công đoạn đơn giản nhất. Chỉ cần vứt thẳng xuống sàn ximăng rồi rửa ráy qua loa. Máu và phân lợn hoà quyện thành 1 thứ chất đặc sánh chảy xuống đường rãnh duy nhất.

*Tiết lợn được hứng đựng trong những xô, chậu, can cáu bẩn.*

Chỉ một khoảng sàn mổ rộng chưa đầy 10m2 nhưng có đến cả chục con lợn đã bị phanh thây và 5,6 người tập trung giết mổ. Chỉ trong vòng 2 giờ đồng hồ, hàng chục con lợn đã sẵn sàng được các chủ kinh doanh chở bằng xe máy mang đi các chợ bày bán.

Ông chủ của lò mổ này cho biết, đây chỉ là điểm giết mổ thuê cho những chủ sạp bán thịt lợn ở chợ, “họ gửi lợn ở đây từ hôm trước và lấy hàng vào sáng sớm hôm sau”. Giá gửi và thuê giết mổ là 30.000 đồng/ 1 con. Trung bình mỗi ngày lò này giết mổ khoảng 30 đên 50 con lợn. Đương nhiên nguồn lợn xuất xứ ở đâu, đã qua kiểm dịch hay chưa thì ông chủ lò mổ này không biết và cũng không quan tâm.

Theo điều tra của PV, hiện trên địa bàn TP Hạ Long có nhiều điểm giết mổ nhỏ lẻ, không được cấp phép. Công suất của các lò mổ này chỉ từ 10 đến 15 con mỗi ngày, chủ yếu phục vụ cho các chợ nhỏ và sạp bán thịt lợn ở các chợ cóc. Mức độ ô nhiễm môi trường của các lò mổ này đến đâu thì đã rõ, nhưng riêng về công tác phòng, kiểm dịch tại đây thì các cơ quan chức năng vẫn chưa thể kiểm soát nổi.

Máu và phân lợn chảy xuống rãnh rồi trôi ra hệ thống thoát nước mà không qua xử lý.

Tình trạng ô nhiễm, dễ gây mầm mống dịch bệnh cũng không được cải thiện hơn ở một số lò mổ tập trung, đã được cấp phép. Tại 1 lò giết mổ ở phường Cao Xanh, khi nhóm PV có mặt vào lúc 4h30 sáng, khối lượng công việc tại đây đã gần hoàn tất. Hàng chục con lợn đã được mổ sẵn chờ bốc lên xe, đưa đi các chợ trung tâm. Con đã qua mổ, rửa và con đang được cạo lông không hề chia tách khu vực, tất cả nằm ngổn ngang dưới sàn.Tại đây luôn có hàng trăm con lợn chờ giết mổ nhưng hệ thống chuồng trại không đủ tiêu chuẩn vệ sinh thú y như nơi chứa phân, nơi xử lý chất độn chuồng, nơi nuôi cách ly động vật ốm… Nước sử dụng, hệ thống thoát nước thải, đường đi lại cho người, xe cộ trong cơ sở cũng không bảo đảm tiêu chuẩn vệ sinh Thú y. Cả khu giết mổ với công suất lên tới hàng trăm con mỗi ngày nhưng chỉ có duy nhất 2 bồn nước nóng, lạnh để luộc và rửa lợn. Biện pháp phòng trừ côn trùng, động vật gặm nhấm, gây hại hầu như không có vì mắt thường cũng có thể quan sát thấy rất nhiều chuột ở gần sát khu vực giết mổ…

Toàn bộ gia súc tại các lò mổ này không được kiểm dịch, đóng dấu kiểm dịch sau giết mổ trước khi vận chuyển đi tiêu thụ. Qua tìm hểu được biết, việc kiểm soát kiểm dịch tại lò mổ này theo quy trình do trạm thú y quy định, gồm giao cho phòng thú y kiểm soát đầu vào, sau đó các chủ hàng tổ chức giết mổ và vận chuyển đi tiêu thụ. Cán bộ thú y chỉ kiểm dịch sau giết mổ tại các chợ trung tâm. Câu hỏi đặt ra là đã có bao nhiêu chợ, sạp thịt nhỏ lẻ, (mà nguồn gốc giết mổ tại các lò không được cấp phép, không đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh thú y, không qua kiểm dịch) đã cung cấp khối lượng lớn thịt lợn cho thị trường TP Hạ Long, nguy cơ khó lường đối với các mầm mống dịch bệnh.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, trưởng ban chỉ đạo quốc gia phòng chống dịch cúm gia cầm Cao Đức Phát vừa có công điện đề nghị chủ tịch UBND các tỉnh, thành, các bộ Y tế, Công thương, Công an... kiểm soát vận chuyển, giết mổ, buôn bán, tiêu thụ động vật và sản phẩm động vật theo đúng quy định, trong đó nêu rõ cấm bán tiết canh động vật. Tuy nhiên, theo ghi nhận của PV, hầu hết các quán ăn có bán tiết canh trước đây tại TP Hạ Long, hiện vẫn bán món ăn này. Cac chủ quán thường để tiết canh trong nhà, khi khách có nhu cầu mới mang ra bán.