Nguy cơ nhiễm nhiều bệnh

Thói quen sử dụng giấy ăn, khăn ăn ngày càng được nhiều người tiêu dùng ưa thích bởi tính tiện lợi, giá thành rẻ. Tuy nhiên, nhiều người không biết được rằng, giấy ăn được sản xuất không đảm bảo chất lượng sẽ gây hại cho người sử dụng như: Dị ứng và có nguy cơ lây nhiễm nhiều bệnh.

Trong khi đó, chất lượng giấy ăn lại chưa được cơ quan chức năng công bố tiêu chuẩn và kiểm soát chặt chẽ.

Giấy ăn được sản xuất từ... giấy tái chế

Theo khảo sát của PV Báo Lao Động, các cơ sở sản xuất giấy ăn, giấy vệ sinh nhỏ lẻ trên địa bàn thành phố Hà Nội (huyện Từ Liêm, Gia Lâm...) chỉ là những điểm sản xuất nhỏ, còn nguồn hàng chính cung cấp giấy ăn cho Hà Nội là những cơ sở sản xuất của xã Phong Khê, huyện Yên Phong, Khu công nghiệp Từ Sơn, Phù Chuẩn (Bắc Ninh)...

Các loại giấy vụn, giấy loại từ khắp mọi miền đất nước được các "đại lý", đồng nát thu mua đổ về đây với giá từ 2.500đ - 4.500đ/kg. Trong công đoạn tái chế, để tẩy giấy trắng, hầu hết chủ cơ sở sản xuất giấy sử dụng nước javel, flo...; muốn giấy thơm thì phun hương liệu, hoá chất tạo mùi.

Ông Nguyễn Ngọc Khoa - Chủ tịch Hội đồng Chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu TP.Hà Nội: "Thời gian tới, hội sẽ phối hợp chặt chẽ với lực lượng quản lý thị trường thống kê cụ thể số cơ sở sản xuất giấy ăn trên địa bàn thành phố. Đồng thời, phối hợp với cơ quan quản lý thị trường các tỉnh lân cận để tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm của các cơ sở sản xuất giấy ăn, giấy vệ sinh không đảm bảo chất lượng, làm giả, làm nhái".  

Giấy ăn "ra lò" từ các cơ sở trên có hai loại: Giấy ăn "bình dân" được cắt thành từng ô 20x20cm, gấp thếp làm 4, đóng vào các bao nylon lớn để chuyển tới các quán ăn vỉa hè, cơm bình dân... Cao cấp hơn là giấy ăn có mùi thơm, trắng hơn, có kích thước và mẫu mã nhái theo các thương hiệu nổi tiếng được đưa vào tiêu thụ tại các quán càphê, bia hơi...

Qua quá trình sử dụng, giấy kém chất lượng thường bị mủn, dính vào tay, vào mặt người sử dụng. Do trong quá trình sản xuất thủ công, chủ cơ sở dùng quá nhiều hoá chất để tẩy trắng giấy nên giấy có mùi hôi. Với một số người nhạy cảm, sau khi sử dụng giấy ăn đã bị dị ứng quanh mồm, da nổi mẩn đỏ...

Tháng 3-5.2009, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm kinh tế và chức vụ - Công an TP.Hà Nội đã phối hợp với Thanh tra Bộ Khoa học và Công nghệ tiến hành kiểm tra cơ sở sản xuất giấy Ngọc Lan (xóm 1 xã Ninh Hiệp, huyện Gia Lâm). Theo ghi nhận của các cơ quan kiểm tra cơ sở này thì xưởng sản xuất được lập ngay sát chuồng lợn; giấy phế liệu sau khi ngâm tẩm được ép thành bột, sau đó đưa qua máy ép thủ công thành giấy ăn; công nhân để hàng bán thành phẩm trực tiếp xuống đất; giấy được đóng bằng tay, thủ công.

Lực lượng chức năng đã phát hiện một số lượng lớn hàng vi phạm quyền sở hữu công nghiệp đã được bảo hộ của Cty TNHH một thành viên My Lan. Số hàng thu giữ là 112kg vỏ nylon giả nhãn hiệu My Lan 230 và 26 thùng cotton khăn giấy thành phẩm. Cũng trong thời gian này, lực lượng chức năng đã kiểm tra cơ sở sản xuất của Cty Ngọc Dương (Đình Bảng, Từ Sơn, Bắc Ninh), thu được lượng lớn sản phẩm vi phạm nhãn hiệu hàng hoá.

Xử phạt chưa có tính răn đe

Nguy cơ nhiễm nhiều bệnh ảnh 1

Ông Trần Đình Thi - Phó Giám đốc Cty TNHH một thành viên My Lan - cho  biết: "Từ tháng 1-5.2009, Cty đã phát hiện được 5 cơ sở ở Bắc Ninh sản xuất giấy ăn, giấy vệ sinh và việc làm giả, làm nhái các thương hiệu nổi tiếng". Ông Nguyễn Việt Đức - Giám đốc Cty giấy Sông Đuống - cho biết: "Hàng giả đang là vấn đề gây bức xúc cho DN và người tiêu dùng. Hàng giả, hàng nhái thường không đảm bảo chất lượng, trong khi đó việc xử lý còn hạn chế".

Theo ông Nguyễn Hồng Bảo - Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường TP.Hà Nội: "Chất lượng giấy ăn đang bị buông lỏng, chưa có tiêu chuẩn cho giấy ăn. 100% những loại giấy ăn phục vụ quán vỉa hè, quán cơm bình dân không đảm bảo chất lượng, màu giấy đen, có mùi hôi. Giấy ăn chủ yếu được sản xuất thủ công, tập trung ở một số làng nghề giáp ranh với Hà Nội như Ninh Hiệp (Gia Lâm), Bắc Ninh. Theo điều tra của chúng tôi, 60-70% lượng giấy cung cấp cho Hà Nội có nguồn gốc từ đây".

Từ thực tế kiểm tra một số cơ sở sản xuất giấy ăn không đảm bảo chất lượng, làm nhái, ông Hà Thế Hùng - Đội trưởng Đội chống hàng giả (PC 15 - Công an TP.Hà Nội) - cho  biết: "Các cơ sở sản xuất giấy ăn, giấy vệ sinh không đảm bảo chất lượng có nguy cơ truyền bệnh cao. Tuy nhiên, cơ sở y tế, chính quyền địa phương không chú trọng kiểm tra, kiểm soát hoặc các cơ sở đã bị xử phạt, nhưng lại tiếp tục sản xuất vì khung hình phạt quá thấp, không có tính răn đe. Đã có 5-7 DN vi phạm làm giả, làm nhái giấy ăn, nhưng sau khi bị xử phạt lại tiếp tục sản xuất".

Về mức xử phạt, ông Đặng Quang Huấn - Phó Chánh thanh tra Bộ Khoa học và Công nghệ - cho biết: "Xử phạt 1 vụ vi phạm chỉ 5-6 triệu đồng, theo tôi mức phạt này chưa có tính răn đe. Do giấy ăn kém chất lượng thường không ghi rõ ràng nhãn hàng hoá, chất lượng giấy không đảm bảo, nên đây là mối đe doạ cho người sử dụng". 

Dùng nhiều hoá chất trong sản xuất giấy ăn gây nguy hiểm cho sức khoẻ

TS Nguyễn Duy Hưng - Tổng hội Da liễu VN - cho biết, các loại giấy ăn, khăn lạnh có chứa chất javel, flo và một số chất bảo quản khác, bởi đây là sản phẩm dễ bị mốc và nhiễm trùng. Khi sử dụng hoá chất này phải tuân thủ yêu cầu rất nghiêm ngặt và phải tránh mọi sự tiếp xúc với da và mắt. Đây là chất độc cực mạnh. Nồng độ cho phép tối đa của sự phơi nhiễm hằng ngày (8h làm việc) là một phần triệu trên lít. Tỉ lệ javel và flo trong nước chỉ cho phép mức 0,7-1,5mg/lít.

Nếu sử dụng không đúng trong các sản phẩm, rất dễ gây ảnh hưởng tới sức khoẻ con người như dị ứng cho da, mẩn đỏ, ngứa, trường hợp nặng có thể bị phù nề, tiết dịch... Những chất hoá học này thường lưu ở giấy ăn còn ướt. Nếu khi sản xuất dùng tỉ lệ lớn, kể cả giấy đã khô khi lau vào da mặt gặp mồ hôi sẽ phản ứng, nhất là với làn da mẫn cảm.