Nhà báo và những bức ảnh nghệ thuật để đời...

Khởi đầu từ công việc làm ảnh tư liệu của một phóng viên Báo Quảng Ninh ngày ấy, hôm nay, nhiều người trong số họ đã vươn lên trở thành nghệ sĩ nhiếp ảnh danh tiếng với những tác phẩm ảnh để đời...

Nhà báo và những bức ảnh nghệ thuật để đời... ảnh 1
Bức ảnh Thợ mỏ từng đoạt giải vàng tại Triển lãm ảnh nghệ thuật toàn quốc của tác giả Phạm Thành.

Nghỉ hưu đã lâu nhưng Công Vượng, Đỗ Kha, Công Chác, những lão nhà báo một thời vốn rất quen thuộc với độc giả báo Quảng Ninh, nay vẫn không rời tay máy sáng tác. Họ cũng thuộc vào lớp tác giả kỳ cựu của nhiếp ảnh Quảng Ninh mà thành tựu để đời là đã đóng góp không nhỏ vào hệ thống ảnh lịch sử về Vùng mỏ. Đặc biệt, mang giá trị lịch sử, tư liệu quý được cả nước biết đến là bức ảnh Bác Hồ nâng hòn than của nhà nhiếp ảnh Công Vượng. Ông chụp bức ảnh này trong một lần đón Bác về thăm Vùng mỏ. Ngoài ra, một bức ảnh cũng rất nổi tiếng khác được ông chụp thời còn là phóng viên báo là bức ảnh Anvơret - viên phi công Mỹ đầu tiên bị bắt sống trong chiến thắng trận đầu của quân dân Vùng mỏ (5-8-1964). Bức ảnh chân dung này đã làm cho cái tên Công Vượng được giới nhiếp ảnh cả nước chú ý. Trong ảnh, từ ánh mắt đến dáng vẻ len lét, đầu cúi gằm xuống... của viên phi công Mỹ đã làm toát lên bản chất của một kẻ chiến bại... Nói về điểm này, tác giả Công Vượng dí dỏm cho hay, lúc ông mới gặp, hắn (viên phi công) cũng nhâng nháo lắm! Nhưng với tư thế của người chiến thắng, ông trừng mắt nhìn thẳng vào hắn... Và kẻ chiến bại đã cụp mắt xuống, trong khoảnh khắc đó, bức ảnh ra đời...

Cũng là một phóng viên ảnh xông xáo ở nhiều mảng đề tài của Báo, hướng sang lĩnh vực nghệ thuật, tác giả Công Chác đã ghi dấu ấn của mình trong nhiếp ảnh Quảng Ninh và cả nước với giải bạc của bức Suối than tại Triển lãm ảnh nghệ thuật toàn quốc. Ngược lại, không nặng về tính thời sự, tư liệu mà thiên về vẻ đẹp của phong cảnh, nhất là Vịnh Hạ Long nên ngay từ những năm đầu công tác ở Báo Quảng Ninh, Đỗ Kha đã lựa chọn con đường riêng cho mình. Vốn không phải là một phóng viên ảnh, cộng với những khó khăn của một thời, nên ông đã phải nỗ lực lớn để theo đuổi nghiệp ảnh. Những tích luỹ ấy đã không vô ích, gia tài ảnh nghệ thuật về Vịnh Hạ Long của ông có số lượng lớn những bức ảnh đen trắng ghi lại một thời chưa xa nhưng một đi không trở lại, là nguồn tư liệu quý giá về một Hạ Long của những thập kỷ 60, 70, 80. Đáng kể nữa, ông cũng là tác giả bộ phim dương bản trong Hồ sơ trình Unesco đề nghị công nhận Vịnh Hạ Long là Di sản thiên nhiên thế giới lần đầu tiên năm 1994. Gần đây nhất, Bức tranh thuỷ mặc, Thu đi qua và Nắng đảo xa là 3 trong số những bức ảnh đen trắng ấy đã được Hội NSNA Việt Nam đề nghị mua để lưu giữ ở Trung tâm lưu trữ và triển lãm ảnh nghệ thuật quốc gia.

Thuộc lớp phóng viên ảnh đi sau nhưng sớm có thành công mang tính đột phá phải kể đến Phạm Thành. Hai bức ảnh ghi lại tên tuổi của anh đến nay vẫn được nhiều người nhắc đến là Thợ mỏ và Chung sức. Trong đó, bức Thợ mỏ được đánh giá là tác phẩm thành công nhất từ trước cho đến nay về ảnh chân dung thợ mỏ. Bức ảnh đã đoạt Huy chương Vàng tại Triển lãm ảnh nghệ thuật toàn quốc, đây cũng là một trong hai giải cao nhất trong lịch sử nhiếp ảnh Quảng Ninh tại sân chơi đẳng cấp này; còn bức Chung sức đã đoạt giải đặc biệt Cuộc thi ảnh nghệ thuật châu Á - Thái Bình Dương.

Dễ nhận thấy là cả hai bức ảnh đều ghi dấu đậm nét hình ảnh người lao động, người công nhân vùng than trong công cuộc phục hồi và xây dựng đất nước sau chiến tranh. Tác giả Phạm Thành tâm sự: ''Sự vượt mình lên của thợ mỏ, tinh thần sản xuất và cống hiến của những người lao động một thời lúc ấy đã ăn sâu vào cánh phóng viên chúng tôi. Những bức ảnh đầy chất hiện thực và nghệ thuật này ra đời trong hoàn cảnh như thế!''.

Cuối cùng, sung sức ở cả hai vai, vừa là phóng viên chuyên ảnh báo chí, vừa sáng tác ở lĩnh vực nhiếp ảnh nghệ thuật hiện nay phải nhắc đến Đỗ Khánh. Với tư chất luôn chịu khó tìm tòi, anh cũng đã có một số thành công. Trong đó, bức Hoa sân trường đã được chọn treo tại Triển lãm ảnh nghệ thuật toàn quốc. Nói về bức ảnh này, anh cho biết, hôm đó, anh đi chụp về năm học mới gặp trời mưa. Lẽ thường liên quan đến phim, máy nên các nghệ sĩ nhiếp ảnh rất ngại... mưa. Nhưng ở góc nhìn từ hành lang, đột nhiên Đỗ Khánh nhận ra một vẻ đẹp kỳ lạ trong mưa. Đó là bên cạnh những tà áo trắng ngày khai trường là hàng trăm chiếc ô nhiều màu sắc được mở bung ra. ý tưởng ''Hoa sân trường'' loé lên rất nhanh. Công việc còn lại chỉ đơn giản là tìm một góc đẹp nhất để thu vào ảnh với chùm hoa phượng còn sót lại của mùa hè...