Về xã Sông Khoai, huyện Yên Hưng hỏi anh Đinh Văn Giang thì hầu như ai cũng biết.
Mọi người thường gọi anh là “nhà khoa học” của bà con nông dân bởi hơn 10 năm nay, anh đã sáng chế ra nhiều loại máy móc phục vụ rất tốt cho công việc nhà nông, giúp bà con giảm sức lao động mà vẫn đạt năng suất cao trong chăn nuôi, trồng trọt.
Anh Giang đang sản xuất máy chế biến thức ăn cho gia súc, gia cầm, thuỷ sản.
Anh Giang năm nay ngoài 40 tuổi. Vốn là con nhà thuần nông nên học xong lớp 10, anh ở nhà giúp cha mẹ công việc đồng áng, chăn nuôi. Nhà ở gần sông nước, anh mua thuyền máy để đánh bắt cá. Có một lần máy bị hỏng, anh đã mày mò nghiên cứu cơ chế hoạt động của nó và sửa thành công. Sau lần đó, anh không đi đánh bắt nữa. Anh mua hai máy bừa của Trung Quốc về làm dịch vụ nông nghiệp. Tuy nhiên, hai chiếc máy bừa này có lồng bé, thấp, không phù hợp với đồng trũng quê anh. Thế là anh lại tập trung nghĩ ra cách để cải tạo chiếc máy bừa. Anh thiết kế lại chiếc lồng cho to hơn, cao hơn rồi lắp vào hai chiếc máy bừa Trung Quốc. Nhờ được cải tiến cho phù hợp với loại ruộng sâu trũng của địa phương mà hai chiếc máy bừa của anh mang lại hiệu quả cao.
Từ việc thiết kế, cải tiến thành công một số máy móc phục vụ cho công việc nói trên, anh Giang nhận ra mình có “năng khiếu” trong việc sửa chữa máy móc. Thế là, anh ở nhà, thu mua máy móc cũ, nhận sửa chữa, cải tiến các loại máy móc phục vụ cho nông nghiệp. Điều lạ là những chiếc máy đã hỏng, chỉ còn là đống sắt vụn nhưng khi vào tay anh, được anh gia công sửa chữa, nó lại chạy tốt như thường. “Tiếng lành đồn xa”, anh Giang ngày càng nhận được nhiều sự tin tưởng của người dân trong vùng. Hơn thế, có nhiều thanh niên còn đến xin được học anh nghề sửa chữa máy móc. Đến nay, anh đã đào tạo cho gần chục “đệ tử”, có người đã trở thành thợ “cứng” trong nghề, tự đứng ra mở điểm sửa chữa của riêng mình.
Năm 2000 là năm đánh dấu sự ra đời của chiếc máy đầu tiên do anh Giang sáng chế. Sông Khoai vốn là xã thuần nông, bà con tập trung chăn nuôi, trồng trọt với quy mô ngày càng lớn. Có hộ gia đình làm kinh tế theo mô hình VAC, đào hàng ha ao đầm, nuôi hàng trăm con lợn. Vì vậy, để phục vụ thức ăn cho đàn gia súc, gia cầm, thủy sản là điều khá vất vả. Nhận ra được điều này, anh Giang nghĩ đến việc phải làm ra một chiếc máy có thể giúp bà con chế biến thức ăn cho gia súc, gia cầm, thủy sản mà không mất nhiều công sức, thời gian. Lấy ý tưởng từ chiếc máy xay sinh tố, sau một thời gian nghiên cứu, anh đã chế tạo thành công chiếc máy chế biến thức ăn cho gia súc, gia cầm, thủy sản. Chiếc máy đầu tiên được làm ra theo đơn đặt hàng của anh Nguyễn Văn Xuân trong xóm. Đã hơn 10 năm nay, anh Xuân sử dụng chiếc máy này và cảm thấy rất tâm đắc vì lợi ích nó mang lại. Chỉ chưa đầy 10 phút, anh có thể xay được 50 đến 60kg thức ăn hỗn hợp phục vụ cho đàn lợn hàng chục con và ao thả cá của anh. Chi phí cho tiền điện của máy chỉ từ 300 đến 500 đồng/ngày. Từ khi có máy, một mình anh Xuân chăn thả có lúc lên tới cả trăm con lợn, hai ao cá một cách dễ dàng. Ưu điểm của chiếc máy là có thể tận dụng triệt để nhiều loại rau dành cho gia súc, thủy sản như cây chuối, bèo tây, ngô, rau muống... Đặc biệt, chiếc máy có thể tận dụng triệt để loại cây năn lác - một cây cỏ mọc hoang hóa làm cản trở dòng chảy, cản trở giao thông nhiều đoạn sông lạch ở Sông Khoai để làm thức ăn chăn nuôi. Do không “quảng cáo” nên chỉ những ai thấy được lợi ích của chiếc máy mới đến đặt anh Giang làm. Hơn 10 năm qua, anh đã chế tạo hơn 10 chiếc máy đủ loại to, nhỏ phục vụ bà con trong, ngoài xã.
Một “sáng chế” nữa của anh Giang nhiều năm qua đã được sử dụng phổ biến ở nhiều xã của huyện Yên Hưng là máy đào ao, hút bùn. Cũng từ việc Sông Khoai có nhiều vùng ruộng trũng, cấy lúa kém hiệu quả nên huyện chủ trương cho người dân chuyển đổi ruộng trũng thành ao đầm nuôi thủy sản đã trở thành động lực để anh Giang chế tạo ra máy này. Với nguyên lý hoạt động của le chạy tàu, thuyền, anh Giang thiết kế ra loại máy đào ao hút bùn với nhiều cải tiến, sáng tạo như: Máy có hộp số, phần trục đào dùng bằng khớp mềm và cao su, các chi tiết máy chạy bằng vòng bi dưới dạng phớt chắn nước và dầu nhờn, chân đào thiết kế dạng xoắn v.v.. cho năng suất cao, tuổi thọ máy cao, chi phí nguyên liệu thấp, sửa chữa, bảo dưỡng dễ dàng, phù hợp với quy mô trang trại hộ gia đình. Cùng với sự phát triển của mô hình nuôi trồng thủy sản ở địa phương, máy đào ao, hút bùn của anh Giang cũng phát triển không ngừng. Với giá thành rẻ, hiệu quả làm việc cao, từ năm 2003 đến nay anh đã sản xuất gần một trăm chiếc máy. Máy đào ao, hút bùn không chỉ phục vụ việc đào ao làm trang trại mà còn giúp khơi thông luồng lạch, hút bùn ô nhiễm dưới ao hồ v.v.. nên được rất nhiều bà con và cơ sở sản xuất đặt hàng.
Không hề học qua một trường lớp đào tạo chuyên nghiệp nào, cũng không có nhiều điều kiện tiếp xúc với sách vở khoa học, chỉ bằng niềm đam mê và sự sáng tạo của mình, anh Giang đã sáng chế nhiều máy móc phục vụ lợi ích cho phát triển nông nghiệp, nông thôn. Một số máy anh sáng chế ra cũng có tính ứng dụng cao như máy xay giò, chả, máy đánh vẩy cá. Hiện anh đang tập trung nghiên cứu chế tạo máy nhằn xương cá để ứng dụng vào việc làm chả cá. Mục tiêu lớn hơn của “nhà khoa học” này là thiết kế được một chiếc máy gặt đập liên hoàn phù hợp với loại ruộng trũng, đầm lầy ở địa phương. Với niềm đam mê, sự cần cù chịu khó và óc sáng tạo của mình, tin rằng mục tiêu của anh Giang sẽ nhanh chóng trở thành hiện thực.