Đối với một tỉnh công nghiệp - dịch vụ phát triển như Quảng Ninh, những chi phí tiêu dùng trong sinh hoạt của người dân từ trước đến nay vốn đã không mềm mại chút nào. Nhưng thời điểm hiện tại, với sự leo thang đến chóng mặt của giá cả thị trường, thì nỗi lo của người dân càng nhiều hơn.
Và những đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất chính là các học sinh, sinh viên đang tạm trú tại Quảng Ninh. Nếu chỉ có giá nhà trọ tăng thì cũng chưa là vấn đề, nhưng theo nó là biết bao khoản chi phí tiêu dùng, ăn ở, sinh hoạt v.v... cùng đồng loạt đội giá, khiến không ít học sinh, sinh viên con nhà nghèo khốn đốn!
So với nhiều trung tâm đô thị lớn trên cả nước thì Hạ Long chưa phải là một thành phố đông dân, nhưng số trường cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp v.v... đóng trên địa bàn đến thời điểm này cũng lên tới con số vài chục. Riêng khu vực phường Hồng Hải đã có tới ba, bốn trường, với hàng ngàn học sinh từ trong và ngoài tỉnh đang theo học. Một số em ở tại nhàngười thân, còn đa số các học sinh tỉnh ngoài hoặc đến từ các huyện, thị khác trong tỉnh, phải thuê nhà trọ. Theo số liệu ước tính, hiện trên địa bàn phường Hồng Hải có trên 300 nhà trọ, thu hút khoảng 3.000 học sinh, sinh viên. Đây được coi là địa bàn có nhiều nhà trọ, với số lượng học sinh, sinh viên thuê trọ đông nhất ở TP Hạ Long. Trước đây, việc cho thuê trọ của người dân dường như chỉ mang tính “thời vụ” lẻ tẻ, tạm thời, không có chủ đích lâu dài vì số lượng học sinh sinh viên còn ít. Song mấy năm gần đây, nó đã trở thành một nghề kinh doanh hấp dẫn ở đây. Những căn phòng mái tôn, nhỏ gọn, được xây dựng để cho thuê mọc lên ngày càng nhiều và giá cả thì thường xuyên được thay đổi theo hướng “chỉ có tăng mà không có giảm”... thời điểm ban đầu, mặc dầu số phòng trọ khan hiếm do trên địa bàn thành phố có thêm một loạt các trường cao đẳng, trung học chuyên nghiệp v.v... nhưng giá thuê một phòng (khoảng trên 10m2), đủ để 1- 2 em học sinh có thể ở cùng nhau) khi ấy cũng chỉ khoảng 200.000 - 300.000 đồng/tháng; còn nay cũng với diện tích 10m2 như trước kia nhưng giá thuê nhà đã lên tới 400.000 đồng - 500.000 đồng/phòng...
Một căn phòng chỉ 10m2 nhưng có đến 5 sinh viên cùng trọ.
Trong khi tiền bố mẹ gửi vẫn “chỉ như xưa”, khoảng 800.000 - 1.000.000 đồng/tháng, mà phải chi đủ thứ, nào là tiền học phí, tiền nhà, tiền ăn, tiền sinh hoạt v.v... nhiều em chỉ còn biết tiết kiệm bằng cách “co hẹp diện tích”, trước đây căn phong 10m2 quá lắm là 2 em ở thôi, thì nay các em rủ nhau “nhồi” vào 4, thậm chí là 5 em thuê chung. Nhìn các em co ro trên những khoảnh giường ít ỏi mà vẫn làm ra vẻ thản nhiên để học tập, tôi không khỏi chạnh lòng, dù đâu đó vẫn có tiếng chép miệng: “Sinh viên mà!”. Em Đinh Thị Thoa, lớp K3A, Trường cao đẳng VH-NT&DL, tâm sự: “Em đang học năm thứ 2, năm đầu em ở với một người bạn cùng lớp trong căn phòng trọ giá 300 ngàn, tiền học phí gần 200 ngàn/tháng, cộng với chi phí ăn uống 400.000 - 500.000/tháng thì cũng tạm ổn. Nhưng bây giờ, cái gì cũng đắt, chi phí cho một bữa ăn sinh viên của bọn em cũng tăng lên 10.000 đ/suất, riêng tiền ăn đã gần ngót 1 triệu rồi, chưa kể tiền học phí, tiền thuê nhà cũng tăng từng kỳ một. Em thương bố mẹ em quá!”.
Các tân sinh viên, tân cử nhân thì thương bố mẹ phải vất vả nuôi mình, còn bố mẹ các em chắc cũng chẳng sung sướng gì khi biết con cái mình phải cầm cự từng bữa với trăm nỗi khổ không chia sẻ được cùng ai. Mang tiếng ở thành phố nhưng nhiều nhà trọ do chủ nhà tận dụng những khoảng trống xung quanh nhà xây tạm cho học sinh thuê nên sinh viên thường không có công trình phụ khép kín, nhà vệ sinh phải dùng chung, một dãy nhà trọ ít nhất có hơn chục phòng trọ, mỗi phòng có từ 2 - 3 người mà chỉ có một nhà vệ sinh, một bể nước, các em phải chờ nhau tắm, giặt cũng như đi vệ sinh. Chưa kể tình trạng mất vệ sinh, ô nhiễm môi trường ở một số nơi khá nặng nề. Nhiều nhà trọ dùng chung một bể nước, nước trong bể thì đủ các loại ký sinh trùng, nhiều bể nước lại được đặt cạnh nhà vệ sinh nên rất bẩn... Thế nhưng, trong bối cảnh giá cả liên tục leo thang, ngay cả những phòng trọ tồi tàn ấy vẫn cứ đắt giá như thường! Nằm trong ngõ 9, đường Nguyễn Văn Cừ (phường Hồng Hải) có 1 dãyphòng trọ mới xây, gồm 12 phòng, khá khang trang, với đầy đủ công trình phụ khép kín. Song loại phòng trọ như vậy trung bình giá cũng phải tới 600.000 đồng/phòng. Với học sinh, sinh viên nghèo, ở những căn phòng như vậy thì quả là... xa xỉ, không hợp túi tiền! Và thế là đành chấp nhận chen chúc trong những căn phòng chật chội, thiếu tiện nghi!
Trở về sau chuyến đi thực tế từ những khu nhà trọ của học sinh, sinh viên trên địa bàn thành phố Hạ Long thời “bão giá”, tôi cứ băn khoăn; liệu rồi trong điều kiện ấy, các em sẽ xoay xở ra sao để nâng cao chất lượng học tập. Và rồi sẽ có những em nào đành phải bỏ dở khi sự học đã sắp đến ngày hái quả?