Tinh tế, sâu sắc với giai điệu ngọt ngào và ca từ trong sáng, giàu chất thơ, Hồng Ðăng được công chúng biết đến với nhiều thể loại ca khúc. “Gia tài” của ông gồm hơn 10000 ca khúc và tác phẩm khí nhạc.
Ông từng tự bạch: "Mỗi tác phẩm như một đứa con tinh thần, đều có số phận riêng. Có thể có những tác phẩm rất hay mình tâm đắc nhưng lại không có tiếng vang trong cuộc đời, không âm vang trong lòng người. Có ca khúc vừa ra mắt đã nổi đình đám ngay, có ca khúc phải sau hàng chục năm trời mới ngấm, mới được người ta quý".
Vào thập kỷ 50, khi còn là sinh viên kháng chiến ở Khu IV, Hồng Ðăng đã sớm cho ra đời ca khúc Nắng về Tây Bắc, Ðời học sinh... Sau hòa bình, ông tham gia lớp sáng tác đầu tiên của Trường Âm nhạc Việt Nam.
Thời kỳ này, âm nhạc Hồng Ðăng nở rộ với một loạt ca khúc nổi tiếng: Ðường đi có nắng mặt trời, Quà tháng Năm (lời cùng với Thế Bảo), Giữa mùa sa nhân, Tổ quốc trên mười năm đã lớn (lời cùng với Nguyễn Liệu)... cùng với một số tác phẩm khí nhạc.
Những năm 60 - 70, Hồng Ðăng dồn nhiều công sức cho một số tác phẩm như bản thanh xướng kịch Sông Hồng ngàn năm reo hát (Kịch bản Dương Viết Á), chỉ huy Nguyễn Hữu Hiếu, Ðoàn ca múa Hà Nội trình diễn). Năm 1972, bản hợp xướng 5 chương Ðêm lửa Trường Sơn...
Ðược coi là một trong những nhạc sĩ có kinh nghiệm viết nhạc cho phim hàng đầu ở Việt Nam, Hồng Ðăng với hơn 20 ca khúc được sử dụng trong 70 bộ phim truyện, phim tài liệu các loại và nhiều ca khúc trong phim được quần chúng yêu thích như Hoa sữa (phim Hà Nội mùa chim làm tổ), Lênh đênh (Phim Ðời hát rong), Biển hát chiều nay (nhiều phim về biển), Nỗi nhớ đêm đại dương (phim Những hạt muối của biển), Biển và cô gáitôi chưa quen (phim Những ngôi sao nhỏ), Không gian xanh (phim Vùng trời)...
Ông cho biết: "Nhạc phim là một trong những lĩnh vực luyện bút khó nhất của một nhạc sĩ vì ngoài cảm hứng sáng tác, ca khúc còn đòi hỏi phụ thuộc vào kịch bản, ăn nhập với tiết tấu, thời gian của mỗi trường đoạn, đòi hỏi sự dung hòa giữa hai thái cực trái ngược nhau, đó là sự ngẫu hứng cảm xúc với sự tính toán một cách chi li, khuôn mẫu".
Âm nhạc của Hồng Ðăng bình dị và tinh tế mà tác phẩm Hoa sữa là một dẫn chứng rõ nét. Số phận kỳ lạ của bài hát này khiến ngay cả cha đẻ của nó cũng không khỏi bất ngờ.
Năm 1990, hai mươi năm sau kể từ khi Hoa sữa được cất lên lần đầu trong bộ phim Hà Nội mùa chim làm tổ vào những năm 1970 thì bài hát này bỗng trở nên phổ biến, đặc biệt trong giới trẻ. Ðó là thời điểm bộ phim đã gần như bị quên lãng trong kho. Hoa sữa trở thành một trong những ca khúc hay nhất viết về Hà Nội, một biểu tượng âm nhạc của Hà Nội.
Ngoài Hoa sữa, Hồng Ðăng đã khiến nhiều người mê mẩn Hạ Long mây trắng, Biển hát chiều nay và cả Con nhện bắc cầu qua hai ngọn lúa... với những mầu sắc âm nhạc khác nhau rất Hồng Ðăng!
Trong khi khá nhiều nhạc sĩ, ca sĩ có thành tựu âm nhạc nhất định đã có thể tổ chức những live show hoành tráng, thì Hồng Ðăng mãi đến giữa năm 2006 lần đầu tiên mới có cơ hội tổ chức cho riêng mình một live show mang tên Lênh đênh biển.
Sau hai năm chăm chút, gọt giũa, tháng 6-2008, một Lênh đênh biển - allbum nhạc mới của Hồng Ðăng được ra đời, khá có tiếng vang với những tên tuổi được mến mộ: Bảo Phúc, Bảo Chấn, Nguyễn Quang Dũng, Trần Mạnh Tuấn... cùng các giọng hát được tuyển chọn kỹ như Hồng Nhung, Hồ Quỳnh Hương...
Với nhóm 5 Dòng Kẻ (ảnh: tinvietonline.com)
Ðiều đáng nói là allbum Lênh đênh biển với 18 ca khúc, chưa đầy 1/50 gia sản âm nhạc của ông, lại là đại diện duy nhất "của cả đời làm âm nhạc" của Hồng Ðăng. Vui vì có được một sản phẩm âm nhạc công phu, nhưng buồn vì nông nỗi người nghệ sĩ sáng tác không phải lúc nào cũng có đủ sức gột hồ cho những đứa con tinh thần của mình.
"Giới nhạc nhiều người, không chỉ tôi gặp hoàn cảnh này. Người có vài trăm bài, người cả nghìn bài nhưng tỷ lệ bài được hát, được đi vào công chúng không nhiều. Có bài được hát nhiều, được nghe nhiều nhưng không phải bài hay, không phải tác giả thực tài mà chỉ vì tác giả của nó giỏi xoay tiền hoặc có người nâng đỡ...
Có thể nói, tỷ lệ "tử vong" của các ca khúc quá lớn, trong đó có nguyên nhân thiếu sự nuôi dưỡng cần thiết!", Hồng Ðăng có lúc đã phải thốt lên thành lời sự thật ấy, một sự thật không phải không đáng suy nghĩ...
