Nhạc thiếu nhi: Thiếu và yếu?

Có người cho rằng mảng ca khúc viết cho thiếu nhi thời gian qua thiếu và yếu. Ngẫm ra thì không phải, bởi giải thưởng của Hội nhạc sĩ năm 2006 trao cho mảng này lại đủ bộ gồm 1 giải nhất, 1 giải nhì và 2 giải ba trong khi ca khúc viết cho người lớn lại không có giải nhất?

t
Ảnh minh hoạ: sggp.org.vn
Thiếu thực tế

Ghé thăm trang web của Đài tiếng nói Việt Nam, nơi lưu trữ được khá nhiều ca khúc, người ta dễ thấy các bài hát dành cho thiếu nhi đã "già" lắm rồi. Những bài hát vẫn được thiếu nhi bây giờ hát như Em mơ gặp Bác Hồ, Chim vành khuyên, Hạt gạo làng ta, Bông hoa mừng cô… đều đã vài chục tuổi.

Những ngày hè vừa qua tôi đi xem các em thiếu nhi ca hát, biểu diễn nghệ thuật, chờ mãi, tìm mãi cũng chả có bài nào mới cả. Quanh đi quẩn lại vẫn chỉ có Bé bé bồng bông, Trái đất này là của chúng mình, Chim sơn ca… Cô Mỹ Lan, giáo viên trường mầm non tư thục Hoa Việt ở quận Hoàng Mai, Hà Nội nói: "Không phải chúng tôi không muốn tìm những bài hát mới cho các cháu, nhưng quả thật nguồn bài hát mới không dễ mà có được. Tuyển tậo 50 bài hát viết cho thiếu nhi gần như là "giáo trình" mới nhất mà chúng tôi có được. Thậm chí khi có trong tay những bản nhạc mới, không phải giáo viên nào cũng có thể xướng âm để dạy cho các cháu".

Ý kiến của cô Mỹ Lan được nhiều giáo viên đồng tình. Nhiều người còn phản ánh thêm, ngoài những bài hát đã từng được biết đến thì lâu lắm rồi các cô cũng không được "cập nhật" những bài hát mới theo phương pháp "truyền khẩu". Trong thực tế "kênh" thông tin này cũng rất quan trọng để tiếp cận những bài hát mới. Thế mới biết, chuyện các ca khúc viết cho thiếu nhi thiếu thật. Thiếu ở đây là thiếu sức sống trong môi trường thực tế.

Cần một "cú hích"

Nhạc sỹ Phạm Tuyên - Chủ tịch Hội âm nhạc Hà Nội - có lần đã nói về sự thiếu và sự yếu của các ca khúc viết cho thiếu nhi một phần là do người sáng tác không thật sự chuyên tâm tìm tòi, một phần nữa là do các nhà phát hành không mặn mà với những ca khúc thiếu nhi.

Chúng ta đang rất thiếu một cú hích đủ mạnh để giúp các ca khúc viết cho thiếu nhi phát triển. Đã lâu rồi chúng ta chưa có một cuộc vận động sáng tác viết cho thiếu nhi một cách đúng nghĩa. Thực vậy, kể từ ngày nhạc sỹ Trương Quang Lục đoạt giải nhất với bài hát Trái đất này là của chúng mình trong cuộc vận động viết cho thiếu ni đến nay gần 30 năm trôi qua chưa có cuộc vận động nào rầm rộ đến thế.

Tuyển tập 50 bài hát dành cho thiếu nhi do báo Thiếu niên tiền phong khởi xướng cách đây mấy năm cũng chỉ mang tính chất tổng kết. Phần lớn trong số 50 ca khúc này đã được sáng tác khá lâu với nhiều tên tuổi quen thuộc của âm nhạc Việt Nam như Phạm Tuyên, Phong Nhã, Hoàng Long, Hoàng Lân…

Ngay tại Tp HCM cố nhạc sĩ tâm huyết với ca khúc viết cho thiếu nhi cũng chỉ đếm được trên đầu ngón tay như Trương Quang Lục, Nguyễn Văn Hiên, Nguyễn Ngọc Thiện, Thập Nhất… Nhiều nhạc sĩ khẳng định viết cho thiếu nhi không khó, chỉ cần có tâm huyết trẻ là đủ.

Nét nhạc trong các ca khúc thiếu nhi thường là đơn giản, tròn trịa, hơi "mô phạm", ít biến tấu, ít phá cách