Bạn đọc Nguyễn Thị Dung, phố Minh Khai, phường Cẩm Tây (TP Cẩm Phả) hỏi: “Dạo này mẹ tôi hay bị mệt mỏi, giọng khàn, ăn uống khó nuốt. Đi khám ở phòng khám tư nhân, bác sĩ nghi u tuyến giáp. Qua Báo Quảng Ninh, nhờ bác sĩ tư vấn giúp tôi về căn bệnh này. Liệu bệnh tiến triển có nhanh không và điều trị ra sao?”. Phóng viên Báo Quảng Ninh đã trao đổi cùng bác sĩ Hoàng Đình Thành, Trưởng Khoa Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa tỉnh để tư vấn giúp bạn.
- Xin bác sĩ cho biết, triệu chứng mà bạn đọc hỏi có phải bệnh u tuyến giáp không, nguyên nhân nào gây bệnh này?
+ Triệu chứng mà bạn mô tả ở trên là triệu chứng của rất nhiều bệnh. Ví dụ các bệnh lý về đường tiêu hoá như dạ dày, thực quản, bệnh lý về đường hô hấp... Và đây cũng có thể là bệnh lý của tuyến giáp. Có trường hợp do nhiều bệnh kết hợp với nhau. Bạn nên đưa mẹ bạn đến cơ sở y tế để được khám và làm các xét nghiệm chẩn đoán, tư vấn điều trị một cách chính xác nhất.
Còn về bệnh u tuyến giáp, tôi có thể trao đổi cụ thể với bạn. Tuyến giáp nằm ở trước cổ, hai bên khí quản. Là tuyến nội tiết, tiết ra các hormon có chức năng điều hoà chuyển hoá trong cơ thể. U tuyến giáp có thể là những khối lành tính (không ung thư) hoặc ác tính (ung thư).
U tuyến giáp lành tính còn nhỏ không ảnh hưởng nhiều đến sức khoẻ, nhưng nếu u to ra sẽ khiến cổ bị phù, đồng thời có khả năng chèn ép lên các cơ khác tương tự gây khó khăn trong hô hấp và nói chuyện. Lâu ngày u có thể biến chứng gây viêm giáp và rối loạn chức năng tuyến giáp.
Trường hợp ung thư tuyến giáp hiếm gặp, chỉ chiếm khoảng 4-7% trong tổng số bệnh nhân u tuyến giáp và thường gặp ở nữ giới.
Đến nay nguyên nhân chính xác gây u tuyến giáp vẫn chưa rõ ràng, nhưng các yếu tố sau có thể là yếu tố nguy cơ: Thiếu iốt trong chế độ ăn uống; bệnh tuyến giáp như bướu cổ hoặc suy giáp, đặc biệt là viêm tuyến giáp Hashimoto; tiền sử tiếp xúc với các phương pháp điều trị phóng xạ, nhất là trẻ em; tiền sử bị u tuyến giáp trong gia đình bạn; đột biến gen; rối loạn chuyển hoá hormon.
- Làm thế nào để sớm phát hiện bị u tuyến giáp, thưa bác sĩ?
+ Tuyến giáp thường phát triển khá im lặng, rất khó phát hiện. Đa số trường hợp bệnh nhân chỉ phát hiện khi u đã lớn, nhìn rõ bằng mắt thường. Có trường hợp khi khám đã thấy xuất hiện nhiều u. Nếu u lớn, có thể gây chèn ép, làm người bệnh khàn tiếng, nuốt vướng, hô hấp khó khăn. Còn u tiến triển gây cường giáp thì sẽ có biểu hiện bệnh cường giáp (là tình trạng hoạt động quá mức của tuyến giáp làm gia tăng sản xuất hormon tuyến giáp T3 (liothyronin) và T4 (levothyroxin) vào máu gây ra những rối loạn chuyển hoá của cơ thể).
Còn ung thư tuyến giáp thì giai đoạn đầu, người bệnh gần như không có biểu hiện gì. Tuy nhiên, khi bệnh đã phát triển đến giai đoạn nhất định thường có một số biểu hiện cụ thể, như: Khàn tiếng, nuốt khó, người mệt mỏi, tăng giảm cân đột ngột, nổi hạch, u bám quanh cổ, đôi khi chảy máu và gây bội nhiễm.
Để phát hiện sớm về bệnh lý tuyến giáp có thể dựa vào lâm sàng qua thăm khám thấy u ở vùng trước cổ di động theo nhịp nuốt. Và dựa vào cận lâm sàng như siêu âm tuyến giáp.
- Bệnh có điều trị dứt điểm được không và cách phòng bệnh ra sao, thưa bác sĩ?
+ Nếu là bệnh u giáp hoặc phì đại tuyến giáp do rối loạn chuyển hoá thì có thể điều trị nội khoa hoặc phẫu thuật cắt u rồi điều trị nội khoa tuỳ theo từng trường hợp. Bệnh tiên lượng rất tốt.
Nếu là ung thư tuyến giáp, khi phát hiện ở giai đoạn sớm, điều trị sớm, bệnh có thể chữa khỏi hoàn toàn. Nếu bệnh phát hiện ở giai đoạn muộn, đã có di căn thì tiên lượng rất nặng. Thông thường người bệnh sẽ được chỉ định phẫu thuật. Nếu bệnh tiến triển nhanh, có thể sẽ phải xạ trị iốt phóng xạ hoặc cắt bỏ toàn bộ tuyến giáp.
Để phòng ngừa ung thư tuyến giáp, mọi người cần tránh tiếp xúc với bức xạ; duy trì một chế độ ăn uống ít chất béo và hạn chế ăn đồ ăn nhanh. Thường xuyên bổ sung rau xanh và chất xơ trong bữa ăn. Duy trì trọng lượng cơ thể hợp lý.
Vì ung thư tuyến giáp là một bệnh có tính di truyền, bởi vậy nếu trong gia đình bạn đã từng có người mắc bệnh ung thư tuyến giáp thì các thành viên khác trong gia đình cần chủ động đi khám sức khoẻ định kỳ, làm các xét nghiệm máu hay chụp X-Quang… để biết mình có nguy cơ mắc bệnh không và sớm phát hiện bệnh.
- Xin cám ơn bác sĩ!
Thu Nguyệt (thực hiện)