Bạn đọc Phùng Thị Hoa, khu phố 1, phường Đông Triều, TX Đông Triều hỏi: “Năm nay tôi 40 tuổi, hay bị chóng mặt, mất thăng bằng; đi khám, bác sĩ chẩn đoán là rối loạn tiền đình. Qua Báo Quảng Ninh, nhờ chuyên gia tư vấn giúp: Rối loạn tiền đình là gì? Bệnh có nguy hiểm không, có điều trị dứt điểm được không?”.
Phóng viên Báo Quảng Ninh đã trao đổi cùng bác sĩ Nguyễn Thị Thanh, Trưởng Khoa Thần kinh - Lão khoa, Bệnh viện Đa khoa tỉnh để tư vấn giúp bạn Hoa cũng như nhiều bạn đọc có mối quan tâm về căn bệnh này.
- Xin bác sĩ cho biết bệnh rối loạn tiền đình là gì, triệu chứng ra sao?
+ Rối loạn tiền đình là bệnh lý gây ra trạng thái mất cân bằng về tư thế, làm cho người bệnh thường bị chóng mặt, hoa mắt, ù tai, buồn nôn, đi đứng lảo đảo... từ đó làm ảnh hưởng đến công việc, chất lượng cuộc sống. Có hai loại rối loạn tiền đình. Rối loạn tiền đình ngoại biên khởi phát đột ngột với cường độ nặng trong khoảng vài giây, vài phút hoặc vài giờ với triệu chứng: Chóng mặt, có thể kèm theo triệu chứng ù tai. Cơn chóng mặt thường thoáng qua. Chúng xuất hiện khi thay đổi tư thế. Tuy nhiên, cũng có trường hợp rối loạn tiền đình ngoại biên với biểu hiện chóng mặt nặng, kéo dài, người bệnh không thể đi đứng được, không thể thay đổi tư thế từ nằm sang ngồi được. Đặc biệt cơn chóng mặt thường kèm theo nôn ói rất nhiều và kéo dài, ù tai, có thể giảm thính lực một hoặc cả hai bên tai. Người bệnh còn có thể kèm theo tình trạng nặng đầu, khó tập trung, choáng váng, hồi hộp, sợ ánh sáng... Còn rối loạn tiền đình trung ương khởi phát từ từ hoặc đột ngột với cường độ trung bình, khi nặng có triệu chứng chóng mặt, kèm theo có thể có các triệu chứng của tổn thương các dây thần kinh sọ não.
- Nguyên nhân gây ra bệnh này là gì, bệnh có nguy hiểm không, thưa bác sĩ?
+ Rối loạn tiền đình ngoại biên xảy ra thường là do tổn thương tai trong, hoặc dây thần kinh tiền đình xuất phát từ các nguyên nhân như: Viêm tai xương chũm mạn tính, do dùng các thuốc có độc tính gây tổn thương tiền đình (như thuốc kháng sinh thuộc nhóm aminoglycosis, thuốc lợi tiểu, thuốc giảm đau, rượu...), do siêu vi gây ra, viêm mê nhĩ, rò ngoại dịch, u dây thần kinh số 8, dị vật ống tai ngoài, viêm tai giữa cấp…
Rối loạn tiền đình trung ương là do có sự tổn thương nhân tiền đình, tổn thương đường liên hệ của các nhân dây tiền đình ở thân não, tiểu não. Nguyên nhân có thể là do động mạch mang máu đến nuôi não bộ bị thiểu năng bởi tình trạng xơ mỡ động mạch, hạ huyết áp, thoái hoá cột sống cổ làm chèn ép mạch; nhiễm trùng não, suy động mạch cột sống thân nền, xuất huyết não, nhồi máu não, chấn thương, u não, xơ cứng rải rác...
Rối loạn tiền đình rất dễ xảy ra ở những người làm việc văn phòng, những người ngồi nhiều trong phòng lạnh và tiếp xúc thường xuyên với máy vi tính. Vì ngồi nhiều trong phòng lạnh, vùng cột sống cổ dễ bị nhiễm lạnh, lâu ngày làm co thắt động mạch cột sống thân nền, dẫn đến tình trạng thiếu máu nuôi vùng não bộ gây ra bệnh rối loạn tiền đình.
Rối loạn tiền đình không chỉ gây khó khăn trong sinh hoạt, công việc, mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ lâu dài. Triệu chứng chóng mặt làm tăng nguy cơ té ngã, dễ gây ra tai nạn khi điều khiển phương tiện có động cơ. Nếu bệnh xảy ra thường xuyên thì sẽ gây tác động trực tiếp lên và làm ảnh hưởng đến các bệnh lý khác như huyết áp, tim mạch, thần kinh.
- Bệnh điều trị dứt điểm được không, có cách nào phòng không, thưa bác sĩ?
+ Đây là bệnh dễ tái phát, để điều trị hiệu quả, người bệnh cần sớm đến khám ở cơ sở chuyên khoa nội thần kinh để được xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh và chữa trị kịp thời.
Điều trị rối loạn tiền đình càng sớm càng tốt; chủ yếu là điều trị nội khoa và hoàn toàn phải do bác sĩ chỉ định về chế độ thuốc men (thuốc chống nôn, kháng Histamin, an thần, cải thiện tuần hoàn ngoại vi). Tuỳ từng nguyên nhân mà bác sĩ có chỉ định loại thuốc và thời gian điều trị phù hợp với từng cá thể.
Bên cạnh đó, bác sĩ thường điều trị các bệnh gây hội chứng tiền đình, như: Những bệnh của tai mũi họng, bệnh của não bộ, các nguyên nhân được cho là yếu tố nguy cơ làm tăng cơ hội bị chóng mặt (tăng huyết áp, hạ đường huyết, hay khi dùng một số thuốc gây tổn hại cho cơ quan tiền đình ốc tai). Bác sĩ còn hướng dẫn bạn phương pháp tập luyện để hạn chế bị rối loạn tiền đình (tập xoay cổ, tập thể dục bằng cách đi bộ cũng giúp không bị mất thăng bằng). Ngoài việc điều trị bằng thuốc và tập luyện, nhiều trường hợp còn kết hợp yếu tố trị liệu bằng tâm lý bởi tinh thần sảng khoái vui tươi, tâm lý nhẹ nhàng thư giãn, không có căng thẳng lo âu, sợ hãi, ngủ đủ thời gian, tránh nóng lạnh đột ngột… sẽ giúp cơn rối loạn tiền đình ít xuất hiện hơn.
Với những người bị rối loạn tiền đình, khi xuất hiện cơn chóng mặt cần nhanh chóng ngồi xuống hoặc nằm nghiêng đầu sang một bên ở vị trí chắc chắn, thoáng khí, tránh di chuyển vì rất dễ ngã. Ngừng ngay các công việc nguy hiểm. Sau cơn có thể cho uống nước khoáng hoặc oresol.
Để phòng ngừa bệnh rối loạn tiền đình, mọi người cần thường xuyên tập thể dục, thư giãn tinh thần, tránh căng thẳng; hạn chế uống rượu, cà phê, hạn chế hút thuốc lá…
- Xin cảm ơn bác sĩ!
Thu Nguyệt (Thực hiện)