Báo Quảng Ninh có bài viết của tác giả Hải Ly: ''Xu hướng nghiệp dư hóa hoạt động VHNT. Tựa... vết dầu loang''. Tác giả Hải Ly nhận xét rằng, trong thời gian gần đây, các hoạt động VHNT của tỉnh ta đã bị nghiệp dư hóa khá nặng nề; như trong việc tổ chức các hoạt động triển lãm, tổ chức Ngày thơ Quảng Ninh, việc xét Giải Văn nghệ Hạ Long lần thứ VI v.v...
Và tình trạng nghiệp dư hóa còn thể hiện trong sáng tác ở hầu hết các thể loại, trong đầu tư sáng tác dàn trải và ít có hiệu quả, trong các cuộc hội thảo, tọa đàm v.v... không thấy xuất hiện những nhà chuyên môn có tên tuổi... Đặc biệt là việc tham mưu cho UBND tỉnh công bố Quy chế Giải thưởng Văn nghệ Hạ Long lần thứ VI thật ''khó hiểu'' khi chỉ xét và trao giải cho các tác phẩm viết về con người Quảng Ninh trên vùng đất Quảng Ninh. Với tiêu chí này, không lẽ viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh sẽ không được xét và trao giải, vì Bác Hồ đâu phải là người Quảng Ninh(?). Nhà báo Hải Ly còn cho rằng, Quảng Ninh đang thiếu một không khí sinh hoạt VHNT thật sự. Ai cũng biết điều đó, nhưng không mấy ai dám thốt ra vì sợ đụng chạm...
Trước hết, tôi thấy bài báo nói thế là đúng và lần đầu tiên, tác giả đã chạm vào cái lõi của vấn đề VHNT Quảng Ninh hôm nay. Tôi rất hoan nghênh thiện chí xây dựng của nhà báo. Điều đó rất đáng để các đồng chí có trách nhiệm của nhiệm kỳ Đại hội tới trực tiếp xem xét và khắc phục, coi đó chính là hiệu quả cụ thể và thiết thực trong việc thực hiện Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị về VHNT trong tình hình hiện nay.
Thực ra, ở một số nội dung mà bài báo nêu thì đó là hiện trạng đang diễn ra, không chỉ ở Quảng Ninh, mà cả ở một số tỉnh khác. Điều đó đã được đề cập rất rõ trong hội thảo toàn miền Bắc về Nâng cao tính chuyên nghiệp trong hoạt động văn học hiện nay, do Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức mới đây. Chỉ có điều, đối với Quảng Ninh, đây thực sự là điều đáng tiếc. Bởi còn nhớ những năm 2002-2004, Hội VHNT tỉnh Quảng Ninh từng được Ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương xếp là 1 trong 5 hội VHNT địa phương khá nhất trong cả nước và Báo Hạ Long cũng được chọn là 1 trong 5 tờ báo, tạp chí văn nghệ cấp tỉnh, thành khá nhất trong cả nước. Chính vì lẽ đó, mà Hội VHNT tỉnh được tặng Huân chương Độc Lập hạng Ba và Báo Hạ Long được nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cuối năm 2004.
Nhân đây, tôi thấy cần nói rõ thêm về sự ra đời của Ngày thơ Quảng Ninh mà trong bài viết của mình, tác giả Hải Ly đã nhắc đến, đó là: “có ý kiến cho rằng, từ ý tưởng của Ngày thơ Quảng Ninh mà dẫn đến sự ra đời của Ngày thơ Việt Nam(?)”.
Hình như tác giả vẫn còn có chút nghi ngờ? Tôi xin khẳng định điều đó là hoàn toàn có thực. Người nói câu đó chính là nhà thơ Hữu Thỉnh, lúc đó là Tổng Thư ký Hội Nhà văn Việt Nam, nay là Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, người đã thay mặt BCH Hội Nhà văn Việt Nam ký quyết định lấy ngày Nguyên tiêu (rằm tháng giêng) hằng năm kể từ năm 2003, nhân 55 năm ngày Bác Hồ viết bài thơ Nguyên Tiêu), làm Ngày thơ Việt Nam. (Cũng giống như Ngày thơ Quảng Ninh 29-3 , khởi đầu năm 1988, nhân 520 năm ngày vua Lê Thánh Tông cho khắc đá bài thơ núi Truyền Đăng). Hẳn nhiều người còn nhớ, tại Đại hội VHNT tỉnh lần thứ VIII, tổ chức tại Nhà Văn hóa Việt - Nhật từ ngày 10-11 tháng 1-2003, nhà thơ Hữu Thỉnh nói: “Thay mặt Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam, tôi xin trân trọng thông báo với các đồng chí lãnh đạo tỉnh và các bạn văn nghệ sĩ dự Đại hội toàn thể của Hội VHNT tỉnh Quảng Ninh rằng, từ thực tế tổ chức và những bài học kinh nghiệm của Ngày thơ Quảng Ninh, BCH Hội Nhà văn Việt Nam trong kỳ họp cách đây 5 ngày, đã quyết định lấy ngày Nguyên tiêu, rằm tháng giêng hằng năm, ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh viết bài thơ Nguyên tiêu năm 1948, làm Ngày thơ Việt Nam...”.
Và một lần khác, nhân đến dự Ngày thơ Quảng Ninh lần thứ XVI (29-3-2003), tổ chức ở Tuần Châu, nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, trong lời phát biểu của mình, đã khẳng định: ''Hội Văn học Nghệ thuật Quảng Ninh được ghi nhận là nơi khởi xướng Ngày thơ. Đây là một đề xuất văn hóa có tầm quốc gia, đã được nhân rộng ra trong cả nước!''. Đó là đầu đề bài phát biểu đã đăng Báo Hạ Long, số 193, ra ngày 5-4-2003. Ngoài ra, nhà thơ Hữu Thỉnh cũng vài lần nói tới điều này khi trả lời phỏng vấn của báo chí nhân Ngày thơ Việt Nam lần thứ nhất được tổ chức...
Theo tôi, ghi nhận đó là hoàn toàn đúng! Bởi đây thực sự là một trong những thành tựu đáng kể của Tỉnh ủy và UBND tỉnh Quảng Ninh về văn hóa, văn học nghệ thuật. Hay nói cách khác, Tỉnh ủy và UBND tỉnh Quảng Ninh chính là người sáng lập Ngày thơ Quảng Ninh. Và như thế, cũng là đã tham gia vào việc sáng lập Ngày thơ Việt Nam cùng với Hội Nhà văn Việt Nam...
