Những năm qua trên địa bàn tỉnh nói chung, TP Móng Cái nói riêng đã có hàng nghìn trường hợp phụ nữ, trẻ em bị buôn bán ra nước ngoài trở về; trong đó một số được giải cứu, một số tự tìm cách trở về. Mặc dù các nạn nhân đã được giúp đỡ, cảm thông, nhưng thực tế con đường hoà nhập cộng đồng của họ còn rất gian nan.
Với mục đích trợ giúp ban đầu cho các đối tượng khi trở về, Văn phòng Tham vấn bảo vệ phụ nữ, trẻ em (nay là Văn phòng Công tác xã hội) Móng Cái đã được thành lập (năm 2006). Đây là mô hình thí điểm được tổ chức đầu tiên ở tỉnh do Quỹ Nhi đồng Liên hiệp quốc (Unicef) tài trợ. Từ khi đi vào hoạt động đến nay, Văn phòng đã có nhiều hoạt động tích cực tham bán và giúp đỡ hàng trăm trường hợp phụ nữ và trẻ em bị buôn bán qua biên giới, giúp họ có thêm kiến thức và tự tin khi trở về hoà nhập với cộng đồng và gia đình. Đồng thời góp phần ngăn chặn tình trạng buôn bán phụ nữ, trẻ em qua biên giới. Theo các cán bộ Văn phòng Công tác xã hội Móng Cái: Sau khi may mắn thoát khỏi những cạm bẫy nơi xứ người, hầu hết các nạn nhân trở về địa phương đã được đối xử bình đẳng, sức khoẻ bình thường; nhưng việc tái hoà nhập với cộng đồng vẫn gặp rất nhiều khó khăn. Điều này xuất phát từ chính tâm lý mặc cảm, tự ti của đối tượng. Do vậy, làm thế nào để giúp cho họ xoá đi những mặc cảm này ngay từ khi mới được giải thoát là điều rất quan trọng. Nắm bắt được điều đó, các cán bộ Văn phòng đã phối hợp với Công an, Biên phòng, Hội LHPN thành phố... trong việc tiếp nhận, hỗ trợ và tư vấn cho các đối tượng ngay sau khi họ trở về, tạo điều cho họ bước đầu có sự lựa chọn giải pháp và hướng đi đúng trong việc giải quyết những khó khăn mà họ đang phải trải qua; giảm mặc cảm, ổn định tâm lý để hoà nhập với cộng đồng; phòng ngừa không bị buôn bán trở lại. Văn phòng đã chủ động tiếp cận, nắm bắt những tâm tư, suy nghĩ, tình cảm và nhu cầu công việc của nạn nhân để có hướng giúp đỡ lâu dài và bền vững; với trẻ em bị buôn bán thì tìm cách giúp các em sớm được trở về gia đình hoặc tìm một tổ ấm an toàn cho các em... Đến nay, nhiều nạn nhân đã được Văn phòng giới thiệu đến các chuyên gia tâm lý tư vấn, giúp tháo gỡ những rào cản về tâm lý để chị em tự tin, vươn lên trong cuộc sống. Đặc biệt, nhiều nạn nhân trong số đó đã trở thành những tuyên truyền viên tích cực của Văn phòng, như chị T. ở phường Ninh Dương, chị H. ở xã Hải Yên... Các chị đã đem chính những câu chuyện của mình, những khó khăn thực tế, những cảm xúc đã trải qua để tiếp cận với những chị em nạn nhân khác, chia sẻ, cảm thông, nâng đỡ để họ vượt qua những thời điểm khó khăn. Với cách làm như vậy, nên Văn phòng Công tác xã hội đã thu hút được nhiều đối tượng có nhu cầu đến xin tư vấn; cũng qua đó, Văn phòng đã thu thập được nhiều thông tin cần thiết giúp cho các ngành chức năng nhanh chóng phát hiện, điều tra các vụ việc vi phạm đối với phụ nữ và trẻ em trên địa bàn thành phố và các đối tượng từ địa bàn khác đến, giúp cho việc phòng ngừa được hiệu quả hơn. Hoạt động tham vấn và bảo vệ cho phụ nữ, trẻ em bị buôn bán do Văn phòng Công tác xã hội TP Móng Cái thực hiện đã đạt được mục tiêu đề ra. Tuy vậy, trong quá trình triển khai hoạt động, Văn phòng cũng còn gặp rất nhiều khó khăn, như hoạt động của mô hình chưa được tuyên truyền sâu rộng, nên nhiều nạn nhân chưa biết đến để đề nghị giúp đỡ; kinh phí hạn hẹp. Nhất là, lực lượng cán bộ của Văn phòng còn mỏng, hầu hết làm kiêm nhiệm, nên chưa thể dành nhiều thời gian, công sức cho hoạt động này. Ngoài ra, do nhiều đối tượng ở tỉnh ngoài, nên việc tiếp cận được họ cũng khá tốn kém về thời gian, công sức và kinh phí đi lại... Mặc dù vậy, có thể khẳng định, đây là một mô hình thiết thực và có ý nghĩa xã hội lớn cần được đầu tư nhân rộng trên địa bàn. Vì vậy rất cần sự quan tâm tạo điều kiện từ nhiều phía để mô hình hoạt động ngày càng hiệu quả.
Bộ đội Biên phòng Quảng Ninh (Việt Nam) và Bộ đội Biên phòng Quảng Tây (Trung Quốc) tiến hành trao trả, tiếp nhận phụ nữ Việt Nam bị buôn bán qua biên giới.
Ảnh: Tư Liệu
