Trong 6 tháng đầu năm 2007, kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng không cao như cùng kỳ một số năm trước, trong khi đó nhập khẩu tăng rất nhanh và nhập siêu ở mức lớn.
Số liệu mới nhất do Bộ Thương mại cung cấp cho biết, tổng mức nhập siêu hàng hoá 6 tháng đầu năm 2007 lên tới 4,78 tỉ USD, bằng 21,3% tổng kim ngạch xuất khẩu, là mức khá cao so với cùng kỳ các năm gần đây và vượt qua ngưỡng 20% thông thường. Nếu so với cùng kỳ năm 2006, kim ngạch nhập khẩu 6 tháng đầu năm nay tăng tuyệt đối 6,344 tỷ USD.
 |
| Phần lớn hàng hoá nhập khẩu là phục vụ nhu cầu sản xuất trong nước và xuất khẩu. |
Bộ Thương mại dự kiến, với tốc độ tăng như 6 tháng vừa qua thì cả năm nay tổng mức nhập siêu sẽ đạt con số kỷ lục hơn 8 tỉ USD.
Theo phân tích của Vụ Kế hoạch - Đầu tư thuộc Bộ Thương mại, nhập siêu là do tác động của nhiều nguyên nhân như: do giá hàng hóa quốc tế tăng và do cả do nhu cầu chủ quan của nền kinh tế. Cụ thể, trong tổng số 6,344 tỷ USD nhập khẩu tăng lên thì do tăng giá là 1,317 tỷ USD và do nhu cầu sản xuất của nền kinh tế là 5,027 tỷ USD.
Phân tích về cơ cấu hàng hoá cũng cho thấy, đa số sản phẩm nhập khẩu là máy móc, nguyên liệu phục vụ sản xuất. Cụ thể, nhóm máy móc, thiết bị và phụ tùng tăng 1,4 tỉ USD so với cùng kỳ năm 2006. Nhóm nguyên, nhiên, vật liệu chủ yếu cũng tăng tới 3,8 tỉ USD. Trong khi đó, nhập khẩu các mặt hàng tiêu dùng chủ yếu chỉ tăng hơn 183 triệu USD (tăng 25,9%). Thậm chí có một số mặt hàng giảm so với cùng kỳ năm 2006 như vàng, cao su và bột giấy.
Bên cạnh đó, cũng phải kể đến nguyên nhân khiến tốc độ nhập siêu tăng cao là do xuất khẩu tăng trưởng chậm hơn nhập khẩu. Sáu tháng đầu năm, xuất khẩu chỉ đạt tốc độ tăng 19,4%, trong khi nhập khẩu tăng 30,4%. Đây là tốc độ rất cao nếu so với tốc độ tăng nhập khẩu cùng kỳ năm 2006 là 15,1% và 2005 tăng 23%.
Một nguyên nhân không thể bỏ qua là dưới tác động của WTO, đầu tư sản xuất và xuất khẩu của Việt Nam cũng tăng lên, quá trình này kéo theo nhu cầu nhập khẩu hàng hóa vật tư, nguyên liệu phục vụ cho sản xuất trong nước và xuất khẩu đang tăng nhanh. Nhập khẩu tăng lên cũng là hệ quả tất yếu của việc đẩy mạnh xây dựng các công trình hạ tầng lớn hạ tầng trong nước và sự gia tăng đầu tư nước ngoài trong nửa đầu năm 2007.
Theo Bộ Thương mại, nhập siêu ở mức cao nhưng có thể chấp nhận được đối với một nền kinh tế đang phát triển. Nhập khẩu tăng chủ yếu do nhập khẩu máy móc, thiết bị, nguyên liệu phục vụ sản xuất, cho nên nhìn về lâu dài thì đây sẽ là một bước đi cần thiết cho sự phát triển kinh tế nói chung.
Tuy nhiên, Bộ Thương mại cũng cảnh báo, nguyên nhân quan trọng và sâu xa dẫn đến nhập siêu cao trong 6 tháng qua chính là hiệu quả và khả năng cạnh tranh của hàng hoá sản xuất trong nước còn rất hạn chế nên không thể cạnh tranh nổi với hàng ngoại nhập.
