Công ty Xuất nhập khẩu tổng hợp Sài Gòn nay là Công ty CP Tập đoàn Đầu tư Xuất nhập khẩu Sài Gòn (INCOMEX SG) được UBND tỉnh cho thuê 4.301m2 đất với thời hạn 30 năm ở phía bắc đại lộ Hoà Bình, phường Trần Phú (Móng Cái) để đầu tư xây dựng Trung tâm Dịch vụ thương mại.
Sau những bất ổn, năm 2005, dự án trên được “biến tướng” thành Dự án khách sạn và văn phòng cho thuê với chủ đầu tư là Công ty liên doanh Incomex - Semtech (Công ty cổ phần Tập đoàn đầu tư xuất nhập khẩu Sài Gòn và Công ty Semtech Limitted). Theo cam kết của chủ đầu tư tại giấy phép đầu tư số 70 ngày 1-9-2005, dự án sẽ được hoàn thành và đưa vào sử dụng từ tháng 8-2008. Tuy nhiên, sau nhiều lần được UBND tỉnh gia hạn và thực hiện một số cơ chế ưu đãi đối với quá trình thực hiện đầu tư, đến nay dự án vẫn chỉ là một kiến trúc dang dở (báo Quảng Ninh đã có bài phản ánh).
Dự án Khách sạn và văn phòng cho thuê sau nhiều lần được UBND tỉnh gia hạn và thực hiện một số cơ chế ưu đãi, đến nay vẫn chỉ là một kiến trúc dang dở.
Trước tình hình trên, ngày 23-8-2010, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 2555/QĐ-UBND thu hồi và chấm dứt hiệu lực pháp lý giấy phép đầu tư dự án khách sạn và văn phòng cho thuê của Công ty Liên doanh Incomex - Semtech và cũng trong tháng 8, Sở Kế hoạch và Đầu tư đã thực hiện thanh tra hoạt động sau đăng ký doanh nghiệp, đầu tư dự án và đối với chủ đầu tư...
Nhiều sai phạm lộ diện
Kết quả thanh tra của Đoàn thanh tra Sở Kế hoạch và Đầu tư từ ngày 4-8 đến 16-8-2010 đã phát hiện nhiều tồn tại của Công ty Liên doanh Incomex - Semtech khi thực hiện dự án khách sạn và văn phòng cho thuê tại địa bàn TP Móng Cái. Vốn đăng ký và vốn pháp định (theo báo cáo 6-2010) doanh nghiệp mới huy động được khoảng trên 1 triệu USD trong khi đó Giấy phép đăng ký kinh doanh của Công ty với số vốn điều lệ đăng ký 5 triệu USD, vốn pháp định 5 triệu USD. Bên cạnh đó, năm 2007, doanh nghiệp thay đổi người đại diện nhưng lại không làm thủ tục đăng ký tại cơ quan đăng ký kinh doanh đã vi phạm Nghị định số 101 ngày 21-9-2006 của Chính phủ quy định về việc đăng ký lại, chuyển đổi, đăng ký đổi Giấy chứng nhận đầu tư đối với các doanh nghiệp có vốn nước ngoài.
Đối với hoạt động đầu tư, sau khi được cấp giấy phép đầu tư, doanh nghiệp đã tổ chức xây dựng công trình được 4 tầng thô kể từ năm 2008 và từ đó đến nay, việc thi công đã tạm dừng do bên nước ngoài không góp vốn. Trong tổng số vốn đã được đầu tư xây lắp (trên 1 triệu USD tương đương 20 tỷ đồng) cho dự án thì doanh nghiệp này cũng mới huy động được khoảng 6 tỷ đồng, số còn lại đang nợ nhà thầu xây dựng.
Đặc biệt trong quá trình thanh tra, Đoàn thanh tra còn phát hiện những sai phạm trong nội dung tham gia góp vốn đầu tư. Nội dung này được thể hiện trong điều lệ và hợp đồng liên doanh “Bên Việt Nam tham gia góp vốn đầu tư bằng tiền thuê đất”. Điều này vi phạm Điều 111, Luật Đất đai đó là Nhà nước không cho phép tổ chức, cá nhân thuê đất và trả tiền thuê đất hàng năm không được góp vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất để hợp tác, kinh doanh sản xuất. Mặt khác, việc góp vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất cũng không có cơ sở vì phía Việt Nam (INCOMEX SG) đã bị UBND tỉnh thu hồi lô đất trên và giao cho UBND TX Móng Cái quản lý trước khi có sự hiện diện của chủ đầu tư mới là Công ty liên doanh Incomex - Semtech.
Nên chăng dự án tiếp tục để INCOMEX SG thực hiện?
Sau khi có kết luận của đoàn thanh tra và văn bản đồng ý của Công ty Semtech Limitted để phía Việt Nam tìm đối tác khác, Sở Kế hoạch và Đầu tư đã cho rằng, để tránh những vướng mắc trong việc thanh lý tài sản và các tranh chấp có thể phát sinh sau khi thu hồi đất, Sở đã kiến nghị UBND tỉnh xem xét cho phép INCOMEX SG tiếp tục thực hiện dự án.
Theo đó, ngày 21-9-2010, UBND tỉnh đã có Công văn gửi các sở liên quan và đồng ý với đề nghị của Sở Kế hoạch và Đầu tư, cho phép INCOMEX SG tiếp tục triển khai thực hiện dự án Khách sạn và văn phòng cho thuê của Công ty Liên doanh Incomex - Semtech. INCOMEX SG có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các trình tự thủ tục theo quy định trước khi tiếp tục thực hiện dự án (về chuyển nhượng vốn, đăng ký, cấp giấy chứng nhận đầu tư, thủ tục về đất đai…).
Như vậy sau khoảng 13 năm dự án 5 triệu USD được thực hiện với nhiều “biến cố”, sai phạm thì nay nó lại được trả về với chủ cũ. Điều mà dư luận đang lo lắng là năng lực tài chính hạn chế và việc Công ty này đang ngầm thực hiện chuyển nhượng dự án cho Công ty TNHH Trường Giang có trụ sở tại Móng Cái (được thể hiện trong biên bản họp HĐQT của INCOMEX SG ngày 8-2-2010) thì liệu dự án có được thực hiện theo đúng nghĩa của nó?
